Cofact

Thai Health Promotion Foundation in cooperation with Thammasat University, AMARC Asia-Pacific and CoFact (Thailand) held the 5th World Association of Community Radio Broadcasters, Asia Pacific Regional Conference: Strengthening Community Radios against Emerging Challenges and Embracing Opportunities, from September 27-30, 2023 at Sri Burapha Auditorium, Thai Khadi Research Institute conference room and Faculty of Journalism and Mass Communication Thammasat University (Tha Prachan), Bangkok. The event was attended by more than 180 attendees from 19 countries in the Asia-Pacific region and other locations.

Suman Basnet, Regional Deputy President of AMARC- AP, stated at the opening ceremony that this conference is a great opportunity for community radio members to share their stories of challenges and victories, and how they are advancing toward the next phase of community broadcasting development. It is also the time for us to reflect on the history, for which we will recollect the philosophy of the community radio foundation. The annual conference is an open forum for us to contemplate, ask ourselves questions, be open to advice, build a network and lead us forward.

 2023 marks a special year for AMARC celebrating its 40th year of establishment as an international network of community radio stations, founded in 1983. Throughout the past decades, the community radio movement has evolved into a large network in Africa, Latin America and the Caribbean, Asia-Pacific, Europe, and North America. Radio stations are valuable assets for strengthening and expanding communication missions such as communication rights, protection and promotion of rights and freedom of expression, emergencies and disasters risk management, as well as respect for human rights.

Dr. Ramnath Bhat, Chairman of AMARC Asia-Pacific, stated that this year is the 40th anniversary of AMARC and the 25th for community radio in Asia. Looking back at the history of community radio in Asia-Pacific during the late 1990s to early 2000s, some initial initiatives were undertaken by environmental journalists in Nepal, dalit women in India or farmer groups in rural areas of Sri Lanka, etc. Community radio is a great concept and tool for developing the communication capability of the community, both in terms of revolutionary and social changes. When talking about community radio, the fundamental definition of ‘community’ and ‘radio’ has changed. Under the moving and uncertain circumstances, it’s pretty challenging to learn how to carry on our mission as community broadcasters. And I would like to applaud many community radios who did incredible and amazing work during the COVID-19 pandemic, for which they provided care and support to their communities when no other media was available.

I think community broadcasters have an urgent responsibility to learn about media ethics. No matter it’s about corruption or misinformation. However, there are some cautions as well. I believe we still have hope in community radio and must ensure this sector’s social sustainability. Our movement must be inclusive truly from the bottom up. Audiences should feel like they are the owner of the radio/media, knowing that the radio stands for their interests and public benefits and is not seeking for profit. Community-based journalism is the only way to create such an atmosphere and to bring social justice to the community. We have to stand firmly for the most oppressed groups in our society. And we need more of community radio outlets owned by dalit and indigenous people as well as women and LGBTI.

Suphinya Klangnarong, Co-Founder of CoFact (Thailand) and Director of AMARC Asia-Pacific, welcomed the attendees and introduced CoFact Thailand. It was founded 4 years ago with the slogan: Everyone is a fact checker. Checking and managing news and information in a democratic society requires extensive cooperation. Everyone is needed for data verification. CoFact is a database innovation where everyone can log into the system and file rumors and information they received from various sources. In addition, we have a Line chatbot that can search for fake news and information. CoFact also works with community radio and media across the country, including NGOs. We could say that CoFact is a community network service to strengthen people’s digital intelligence, understanding and literacy. It aims to create and share knowledge in dealing with news and information. Nowadays, it is very easy to be deceived or misled by stories, rumors, conspiracy theories, and disinformation. So, it is important that we practice to be critical thinkers, increasing our media literacy and intelligence to understand what’s really happening online, as well as analyzing everything we read on the internet. Meanwhile, we need to ensure the information is accurate before sharing it.

In addition, Dr. Kanthira Chayawong, Assistant Dean for Academic Affairs, Faculty of Journalism and Mass Communication Thammasat University, one of the co-hosting organizations, addressed a welcome speech to all attendees. She stated that the conference convenes valuable members of community radio from many countries and organizations. Despite a diversity of nationalities, religions and cultures, we share the one commitment to developing community radio. Thammasat University is very pleased to co-host such an important conference on this occasion.

After the opening ceremony, attendees were presented with themed cultural performances: Many Voices, One World’s Peace. The performances began with ‘Don’t bite the bait’, a song by Deep South CoFact from the three southernmost provinces of Thailand, ‘Stop rumors, uncover the truth’ a song by Molam Isan CoFact, a drag queen show by LGBT representatives, a glass harp music by the first glass harp musician of Thailand and Asia: Ajarn Weeraphong Thaweesak, and ended with ‘Peace Talk: Many Voices, One World’s Peace’ a dharma session by Phra Maha Naphan, Chairman of the Board for Institute of Buddhist Management for Happiness and Peace Foundation (IBHAP Foundation).

ณ กรุงเทพมหานคร

30 กันยายน 2566

องค์กรสมาชิกของสหพันธ์วิทยุชุมชนโลกภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก (AMARC Asia-Pacific) เพื่อนสมาชิก ผู้สนับสนุน และผู้บริจาคได้มารวมตัวกันที่การประชุมวิทยุชุมชนภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ครั้งที่ 5 ณ กรุงเทพมหานคร ราชอาณาจักรไทย ในเดือนกันยายน 2566 ซึ่งเป็นการประชุมที่จัดขึ้นเป็นครั้งแรกหลังการเกิดโรคระบาดใหญ่ทั่วโลก เรามารวมตัวกันในครั้งนี้เพื่อเฉลิมฉลองความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันแม้ตั้งอยู่ในความหลากหลาย ตลอดจนความฝันและแรงบันดาลใจ รวมถึงความมุ่งมั่นร่วมกันที่เรามีต่อความเชื่อและแนวทางปฏิบัติที่ยึดถือดังต่อไปนี้

1. เรารับรู้ถึงเป้าหมายและแรงบันดาลใจร่วมกันแม้จะตระหนักถึงความแตกต่างและความหลากหลายที่มีอยู่ และขอยืนยันความเชื่อของเราอีกครั้งดังต่อไปนี้

1:1 เราเชื่อว่าสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและเสรีภาพในการแสดงออกเป็นหลักพื้นฐานในการรับประกันซึ่งสิทธิและเสรีภาพอื่นๆ

1:2 เราเชื่อว่าทุกคนมีสิทธิที่จะมีชีวิตที่มีเกียรติและศักดิ์ศรีและได้รับการยอมรับและสนับสนุนค้ำจุน

1:3 เราเชื่อว่าเสรีภาพทางความคิด เสรีภาพในการแสดงออก และเสรีภาพด้านข้อมูลข่าวสาร ตลอดจนความหลากหลายของสื่อคือสิ่งที่จะสร้างความเจริญเติบโตให้กับการแสดงออกทางวัฒนธรรม ชาติพันธุ์ ศาสนา สังคม ชนชั้น และวรรณะ รวมถึงความแตกต่างในความสามารถ เพศหรือเพศสภาพ ความคิดเห็นทางการเมือง และความเหมาะสมกับอายุ

1:4 เราเชื่อว่าในฐานะชุมชนและปัจเจกบุคคล ผู้คนมีสิทธิในการกำหนดใจตนเองและเป็นอิสระจากการกดทับ การเลือกปฏิบัติ การข่มขู่ และความหวาดกลัว

1:5 เราเชื่อว่าวิทยุชุมชนมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาและสร้างความยั่งยืนของชุมชนให้มีความเข้มแข็งและพึ่งพาตนเองได้ โดยทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการสื่อสารและถกเถียงกันทั้งภายในและระหว่างชุมชน รวมถึงภายนอกชุมชนด้วย

1:6 เราเชื่อว่าเมื่อชุมชนมีส่วนร่วมและโต้ตอบกับแพลตฟอร์มดิจิทัลและออนไลน์เพิ่มมากขึ้น เราก็ควรยอมรับในเทคโนโลยีเหล่านี้และเปิดรับโอกาสที่จะทำให้บรรลุเป้าหมายและวัตถุประสงค์ของเราได้

2. และเพื่อเป็นการยืนยันความเชื่อเหล่านี้อีกครั้ง

2:1 เราทราบดีถึงโอกาสและความท้าทายอันหลากหลายที่ผู้ปฏิบัติงานด้านวิทยุชุมชนและการสื่อสารทั่วภูมิภาคต้องเผชิญ

2:2 เรายอมรับว่าภัยพิบัติทั้งที่เกิดตามธรรมชาติและที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์ส่งผลกระทบในเชิงลบต่อโครงสร้างทางสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการเมืองของประเทศสมาชิกของเรา

2:3 เราเห็นว่าบางประเทศในภูมิภาคของเรานั้น ชนเผ่าพื้นเมือง ผู้หญิง เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีวิถีทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศที่หลากหลาย ผู้ที่มีความสามารถที่แตกต่าง ชนชั้นวรรณะจัณฑาล ผู้อพยพ ผู้ลี้ภัย ผู้พลัดถิ่น และผู้แสวงหาที่ลี้ภัย ตลอดจนชาวชนบท ผู้ใช้แรงงาน ชาวประมงพื้นบ้าน ผู้ถูกค้ามนุษย์ ผู้ไร้สัญชาติ ชนกลุ่มน้อยทางศาสนาและชาติพันธุ์ ต่างก็ถูกทำให้เป็นคนชายขอบที่ได้รับการปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรมและไม่ได้รับสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน

2:4 เราตระหนักดีว่าในบางประเทศไม่มีกรอบกฎหมายที่จะช่วยให้เกิดการสร้าง การพัฒนา และความยั่งยืนของสถานีวิทยุชุมชนได้ หรือแม้แต่ในประเทศที่สถานีวิทยุชุมชนมีสถานะทางกฎหมาย แต่ทั้งสถานีและผู้ปฏิบัติการวิทยุชุมชนรวมถึงนักข่าวกลับไม่ได้รับความเป็นธรรมตามหลักความยุติธรรมสากล หรือไม่ได้รับความคุ้มครองจากความเสียหาย การกลั่นแกล้ง การข่มขู่ การทำร้ายร่างกาย หรือการบาดเจ็บ

2:5 เราทราบดีว่ามีการโต้กลับสิทธิมนุษยชนรวมถึงสิทธิสตรีมากขึ้น ซึ่งมีแพลตฟอร์มออนไลน์จำนวนมากที่จะไม่นำเสนอข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการประท้วงใดๆ ในพื้นที่สื่อของตน และสำหรับผู้หญิงจำนวนมาก วิทยุชุมชนจึงเป็นพื้นที่ปลอดภัยเพียงแห่งเดียวที่พวกเธอจะพูดแล้วมีผู้รับฟัง

2:6 เราตระหนักดีถึงภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นในพื้นที่ออนไลน์และแพล็ตฟอร์มดิจิทัลที่ไม่มีการกำกับดูแล มีการให้ข้อมูลผิด ข้อมูลบิดเบือน การหลอกลวง การเล่าเรื่องที่เป็นเท็จ และข่าวปลอม ซึ่งทำให้เกิดบรรยากาศแห่งความเกลียดชัง ความหวาดกลัว และความไม่มั่นคงแพร่กระจายไปทั่ว

2:7 เรายอมรับว่ามีความท้าทายมากมายและหลากหลายที่ส่งผลกระทบต่อชุมชนของเรา ซึ่งเป็นตัวขัดขวาง จำกัด หรือเป็นอุปสรรคต่อชุมชนในการพยายามสร้างความเข้มแข็งเพื่อการพัฒนาความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของทุกคน

3. เมื่อนำแง่มุมเหล่านี้มาใคร่ครวญรวมถึงการตระหนักถึงบทบาทอันเป็นประโยชน์อย่างยิ่งยวดของวิทยุชุมชนในการผลักดันด้านการพัฒนามนุษย์และการแสดงออกต่อการสนับสนุนด้านสิทธิมนุษยชน ผู้เข้าร่วมการประชุมวิทยุชุมชนภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ครั้งที่ 5 ของสหพันธ์วิทยุชุมชนโลกภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก ขอกล่าวปฏิญาณดังต่อไปนี้

3:1 เรามีความแน่วแน่ที่จะเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับเครือข่ายระดับภูมิภาคของเรา โดยการพัฒนาและเพิ่มพูนปฏิสัมพันธ์และความผูกพันระหว่างกัน รวมถึงกับองค์กรระหว่างรัฐบาลในระดับภูมิภาค องค์กรผู้บริจาคและผู้สนับสนุน สมาคมระดับชาติ และองค์การสหประชาชาติ

3:2 เรามุ่งมั่นที่จะสร้างเครือข่ายระหว่างประเทศของผู้กระจายเสียงวิทยุชุมชนขึ้นมาใหม่ เพื่อให้ภูมิภาคต่างๆ ได้กลับมารวมตัวกันอีกครั้งผ่านโอกาสในการสร้างเครือข่าย และเพื่อส่งเสียงที่สอดประสานกันไปยังฟอรัมระดับโลกรวมถึงผู้บริจาค ตลอดจนเพื่อฟื้นฟูความแข็งแกร่งโดยรวมของภาคส่วนของเรา และเพื่อช่วยเหลือและมีส่วนร่วมในการสถาปนาขบวนการวิทยุชุมชนในระดับนานาชาติขึ้นมาอีกครั้ง

3:3 เรายังคงยืนยันต่อความมุ่งมั่นที่จะทำงานร่วมกัน ตลอดจนทำงานกับองค์กรระหว่างรัฐบาลในระดับภูมิภาคและระดับโลก องค์การสหประชาชาติ และองค์กรพัฒนาเอกชนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนากลยุทธ์และโปรแกรมที่มุ่งเน้นการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ตามที่อธิบายไว้ในมติสหประชาชาติฉบับที่ 70/1 “วาระการพัฒนา 2030”

3:4 เราตระหนักถึงความสำคัญของ “กรอบปฏิญญาเซนไดเรื่องการลดภาวะเสี่ยงต่อภัยพิบัติ” ที่สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติรับรองในปีพ.ศ. 2558 และมีความแน่วแน่ที่จะพัฒนากลยุทธ์ โปรแกรม และโอกาสในการฝึกอบรมสำหรับสถานีวิทยุชุมชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ชุมชนมีความพร้อมมากขึ้นในการมีส่วนร่วมกับการวางแผนและรับมือกับภัยพิบัติ รวมถึงการบรรเทาผลกระทบและการฟื้นตัวของชุมชน

3:5 เราจะเรียกร้องให้รัฐบาลในภูมิภาคของเราตอบสนองต่อร่างมติคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ พ.ศ. 2565 ว่าด้วย “การต้านทานผลกระทบด้านลบของข้อมูลบิดเบือน” และรายงานของเลขาธิการสหประชาชาติ พ.ศ. 2565 เรื่อง “การต้านทานข้อมูลบิดเบือนเพื่อการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน” ในแพลตฟอร์มดิจิทัลและออนไลน์ โดยจะทำการพัฒนากฎระเบียบและกฎหมายเพื่อป้องกันการเผยแพร่ข้อมูลที่ผิด ข้อมูลบิดเบือน การหลอกลวง การเล่าเรื่องเท็จ และข่าวปลอม ซึ่งจะช่วยปกป้อง “สื่อและการสื่อสารกับชุมชนที่มีเสรีและเป็นอิสระ” และเสริมสร้าง “ความสามารถในการใช้สื่อดิจิทัลและการรู้เท่าทันสื่อ”

3:6 เรายังคงยืนยันต่อคำรับรองและข้อเรียกร้องของเราที่ให้มีการดำเนินการตามมาตรา 16 ของ “ปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิของชนเผ่าพื้นเมือง” ซึ่งเป็นการย้ำจุดยืนอีกครั้งต่อสิทธิของชนเผ่าพื้นเมืองในการจัดตั้งสถานีวิทยุชุมชนของตนเองในภาษาของตนเอง และสามารถเข้าถึงสถานีวิทยุชุมชนที่ไม่ใช่ของชนเผ่าพื้นเมืองได้โดยไม่มีการเลือกปฏิบัติ

3:7 เราจะเร่งผลักดันให้ชุมชนออสเตรเลียตรึกตรองอย่างถี่ถ้วนถึง “แถลงการณ์อุลูรูจากหัวใจ (Uluru Statement from the Heart)” ที่เชิญชวนให้มาร่วมกันสร้าง “ความสัมพันธ์ที่ยุติธรรมและจริงใจ” กับผู้เป็นชนชาติแรกของประเทศ และร่วมลงประชามติสนับสนุนให้ “Aboriginal and Torres Strait Islander Voice” เข้าสู่รัฐสภา

3:8 เรามีความแน่วแน่ที่จะสร้างพื้นที่บนคลื่นวิทยุสำหรับชนเผ่าพื้นเมือง ชาวชนบท ผู้ใช้แรงงาน ชาวประมงพื้นบ้าน ผู้ลี้ภัย ผู้พลัดถิ่น และผู้แสวงหาที่ลี้ภัย ผู้ไร้สัญชาติ ผู้ถูกค้ามนุษย์ เสียงจากผู้คนหลากหลายและคนชายขอบ โดยไม่คำนึงถึงวัฒนธรรม ชาติพันธุ์ ศาสนา สังคม ชนชั้น วรรณะ ความพิการ เพศสภาพหรือการระบุตัวตนทางเพศหรือการเมือง หรืออายุ

3:9 เรามีความแน่วแน่ที่จะสร้างพื้นที่บนคลื่นวิทยุสำหรับชุมชนวรรณะจัณฑาลให้พวกเขาสามารถเป็นเจ้าของ จัดการ และดำเนินการสถานีวิทยุชุมชน และจะเรียกร้องผ่านรายการของวิทยุชุมชนต่อกรณีของการเลือกปฏิบัติตามวรรณะ และยังคงยืนยันต่อไปในความพยายามต่อต้านระบบชนชั้นผ่านการสร้างขีดความสามารถและการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะที่จะสนับสนุนและดำรงไว้ซึ่งวิทยุชุมชนของชุมชนวรรณะจัณฑาล

3:10 เรามุ่งมั่นที่จะทำงานร่วมกับชุมชนท้องถิ่นทุกรูปแบบเพื่อจารึกและอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นเอาไว้

3:11 เราขอยืนยันอีกครั้งถึงการรับรองและความมุ่งมั่นของเราในการดำเนินการตาม “นโยบายเกี่ยวกับเพศสภาพของ AMARC สำหรับวิทยุชุมชน” และจะจัดให้มีความเท่าเทียมทางเพศในทุกด้านของกิจกรรมวิทยุชุมชน

3:12 เราขอประณามความรุนแรงทางเพศและบนพื้นฐานของเพศสภาพในทุกรูปแบบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความรุนแรงที่กระทำต่อร่างกายของผู้หญิงในช่วงเวลาแห่งความขัดแย้งทั้งที่เกิดขึ้นภายในประเทศไปจนถึงในภาวะสงคราม

3:13 เรารับรู้ถึงสิทธิสตรีสำหรับความปลอดภัยในการกระจายเสียงในชุมชน และมุ่งมั่นที่จะวางนโยบายที่ตระหนักและมุ่งหมายที่จะป้องกันการคุกคามและการข่มขู่ในทุกรูปแบบ และจะจัดทำมาตรการแก้ไขเยียวยาสำหรับกรณีการล่วงละเมิดทางเพศผู้หญิงในสถานีวิทยุ เครือข่าย และชุมชนของเรา

3:14 เรามีความแน่วแน่ที่จะพัฒนาและดำเนินการตามนโยบายด้านสุขภาพและความปลอดภัยสำหรับผู้กระจายเสียงและนักข่าวที่ทำงานให้กับวิทยุชุมชนในภูมิภาค

3:15 เราทราบดีถึงการรับมือของรัฐบาลท้องถิ่นของอำเภอจมบัง จังหวัดชวาตะวันออก ที่ตอบสนองได้อย่างทันท่วงทีต่อเหตุการณ์ความรุนแรงทางเพศในโรงเรียนประจำที่นับถือศาสนาอิสลามที่เกิดขึ้นในปี 2564 อย่างไรก็ตาม เมื่อความรุนแรงทางเพศยังคงมีอยู่ทั่วทั้งสาธารณรัฐอินโดนีเซีย เราจะกระตุ้นให้รัฐบาลแห่งชาติยังคงรับฟังและได้ยินเสียงของเยาวชนที่รอดชีวิตจากความรุนแรงทางเพศต่อไป และขอให้รัฐบาลรับรู้ว่ามีการใช้อำนาจกับนักเรียนหญิงในทุกสภาพแวดล้อมทางการศึกษา และขอให้มีการแก้ไขเยียวยาแก่พวกเธออย่างต่อเนื่อง

3:16 เรามีความแน่วแน่ที่จะปฏิบัติตามบทบัญญัติของมติของ UNHRC ฉบับที่ 32/2 ว่าด้วย “การป้องกันความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติบนพื้นฐานของวิถีทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศ” และจะร่วมมือกับชุมชนความหลากหลายทางเพศและวิถีทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศ (SOGI) ในท้องถิ่นในการพัฒนานโยบาย ขั้นตอน และโครงการที่จะส่งเสียงและพูดถึง “รูปแบบความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติที่ทับซ้อนและรุนแรงขึ้นซึ่งบุคคลต้องเผชิญบนพื้นฐานของวิถีทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศ”

3:17 เราขอยืนยันอีกครั้งถึงความมุ่งมั่นที่จะให้การสนับสนุนด้านเงินทุนสำหรับโครงการเสริมสร้างขีดความสามารถที่จะให้และเพิ่มโอกาสสำหรับผู้หญิงได้มีส่วนร่วมในการดำเนินงานวิทยุชุมชนทุกระดับ รวมถึงงานบริหารจัดการและบทบาททั้งออนแอร์และออฟแอร์

3:18 เราขอเรียกร้องให้สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ยกฟ้องข้อกล่าวหาที่ไม่มีมูลกับ Frenchie Mae Cumpio เพื่อนร่วมงานรุ่นเยาว์ของเรา และปล่อยเธอจากการถูกคุมขังที่ไม่ยุติธรรมโดยทันที นอกจากนี้ เรายังขอเรียกร้องให้รัฐบาลฟิลิปปินส์คืนความยุติธรรมให้กับเหยื่อทุกคนจากเหตุการณ์สังหารหมู่นักข่าว ตลอดจนหยุดการตีตราสีแดง (red-tagging) และการข่มเหงรังแกทุกรูปแบบที่กระทำต่อสื่ออิสระ เพื่อให้สื่อรวมถึงการกระจายเสียงโดยชุมชนสามารถดำรงอยู่และดำเนินการได้อย่างอิสระ

3:19 เรามุ่งมั่นที่จะปฏิบัติตามหลักการที่กำหนดไว้ใน “ปฏิญญาโคลอมโบว่าด้วยเยาวชน: เยาวชนกระแสหลักในวาระการพัฒนาหลังปี 2015” จากการประชุมเยาวชนโลกปี พ.ศ.2557 และเราจะสร้าง พัฒนา และดำเนินการตามกลยุทธ์เพื่อเสริมศักยภาพของเยาวชนให้สามารถมีส่วนร่วมในทุกด้านของการฝึกอบรม การทำรายการ การวางแผน และการจัดการที่เกี่ยวกับวิทยุชุมชน

3:20 เราขอยืนยันอีกครั้งถึงความมุ่งมั่นที่จะสนับสนุนการจัดตั้งวิทยุชุมชนในพื้นที่ที่มีความขัดแย้ง ซึ่งเป็นวิธีการสร้างสันติภาพและความปรองดอง และขอเรียกร้องให้รัฐบาลประกันความคุ้มครองประชาชนและผู้ปฏิบัติงาน รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานของวิทยุชุมชนทั้งหมดที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งที่เกิดขึ้น

3:21 เรามีความแน่วแน่ที่จะพัฒนาโปรแกรมและกิจกรรมต่างๆ ร่วมกับผู้จัดตั้งและผู้รณรงค์การต่อต้านการค้ามนุษย์ เพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงความจำเป็นของการปกป้องสิทธิสตรีและเด็กที่ถูกละเมิดนี้

3:22 เรามุ่งมั่นที่จะทำงานร่วมกันและแบ่งปันทรัพยากรความรู้กับทั่วทั้งภูมิภาค เพื่อพัฒนาต้นแบบของ “แนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุด” สำหรับการสร้างขีดความสามารถด้านวิทยุชุมชนและกลยุทธ์การขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ

3:23 เราขอเรียกร้องให้รัฐบาลของประเทศต่างๆ ในภูมิภาคให้การยอมรับสื่อชุมชนเป็นสื่อระดับ 3 ของกระจายเสียง ซึ่งรวมถึงในคลื่นความถี่วิทยุดิจิทัลและเทคโนโลยีการกระจายเสียงที่เกิดขึ้นใหม่อื่นๆ และให้รวมสื่อชุมชนไว้ในกรอบการวางแผน นโยบาย กฎระเบียบ และกฎหมาย และให้พัฒนาบทบัญญัติทางกฎหมายในการปกป้องวิทยุชุมชนตามหลักการของการกระจายเสียงในชุมชนที่ระบุไว้ใน “40 Principles of Guaranteeing Diversity and Pluralism in Broadcasting in Audiovisual Communication Services” ของ AMARC เมื่อปีพ.ศ. 2535

3:24 เราขอเรียกร้องให้รัฐบาลของประเทศต่างๆ ในภูมิภาคตระหนักถึงบทบาทที่สำคัญของวิทยุชุมชนในการพัฒนาสังคมที่มีพลวัต ตอบสนองต่อความต้องการของชุมชนอย่างแท้จริง และเป็นประชาธิปไตย และสนับสนุนให้มีการสร้างสภาพแวดล้อมด้านกฎระเบียบและกฎหมายที่สนับสนุนการดำเนินงานและการเติบโตอย่างมั่นคง รวมถึงความยั่งยืนของวิทยุชุมชน

3:25 เราขอเรียกร้องให้รัฐบาลในภูมิภาคตระหนักถึงบทบาทที่สำคัญของวิทยุชุมชนในการเสริมสร้างประชาธิปไตย

3:26 เราจะเดินหน้าต่อต้านความรุนแรงที่กระทำต่อนักข่าวและผู้ปฏิบัติงานด้านสื่อ และจะต่อต้านมาตรการทางกฎหมายที่บั่นทอนสิทธิในการรายงานเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อหรือเป็นข้อกังวลของชุมชนได้อย่างเป็นอิสระและเปิดเผย โดยเป็นไปตาม “มติในการจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน AMARC เพื่อการคุ้มครองผู้กระจายเสียงของชุมชน” ซึ่งได้รับการรับรองอย่างเป็นเอกฉันท์ที่การประชุม AMARC 10 ในเมืองลาปลาตา ประเทศอาร์เจนตินา ในปีพ.ศ. 2553

3:27 เราในฐานะผู้กระจายเสียง ผู้ปฏิบัติงาน และนักข่าวของวิทยุชุมชน ทั้งส่วนบุคคลและส่วนรวม ขอรับหน้าที่ในการสร้างผลกระทบเชิงบวกภายในชุมชนของเรา โดยการเป็นตัวแทนที่จะเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในการพึ่งพาตนเองได้

เรา อันได้แก่ ตัวแทนของผู้กระจายเสียงวิทยุชุมชน กลุ่มผู้ผลิต และผู้ปฏิบัติงานสื่อชุมชนอื่นๆ จากสาธารณรัฐออสเตรีย เครือจักรภพออสเตรเลีย สาธารณรัฐประชาชนบังคลาเทศ ราชอาณาจักรภูฏาน ราชอาณาจักรกัมพูชา สาธารณรัฐฟิจิ สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี สาธารณรัฐอินเดีย สาธารณรัฐอินโดนีเซีย ญี่ปุ่น สาธารณรัฐเคนยา สาธารณรัฐประชาชนมองโกเลีย สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเนปาล สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ สาธารณรัฐเกาหลีใต้ ราชอาณาจักรไทย สาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต สหรัฐอเมริกา ตกลงที่จะสนับสนุนปฏิญญานี้และจะนำคุณค่าและแรงบันดาลใจที่รวบรวมอยู่ในปฏิญญานี้มาใช้ในการดำเนินการ

---

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ AMARC Asia-Pacific  และภาคีโคแฟค (ประเทศไทย) จัดการประชุมวิทยุชุมชนภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ครั้งที่ 5 ประจำปี 2566 “ความท้าทายและโอกาสในการเสริมความเข้มแข็งวิทยุชุมชน” ระหว่างวันที่ 27 – 30 กันยายน 2566 ณ หอประชุมศรีบูรพา   ห้องประชุมสถาบันไทยคดีศึกษา และคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ท่าประจันทร์) กรุงเทพฯ  มีผู้เข้าร่วมมากกว่า 180 คนจาก 19 ประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและที่อื่นๆ 

Suman Basnet ผู้อำนวยการภูมิภาคภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (AMARC-AP)   กล่าวรายงานในพิธีเปิดว่า  การประชุมครั้งนี้ถือเป็นโอกาสที่จะแบ่งปันเรื่องราวการต่อสู้ดิ้นรน ชัยชนะของวิทยุชุมชน และมุ่งสู่การพัฒนาการกระจายข่าวโดยชุมชนในระยะต่อไป และเป็นช่วงเวลาแห่งการใคร่ครวญที่เราจะมองย้อนกลับไปยังประวัติศาสตร์ เพื่อระลึกถึงปรัชญาการก่อตั้งวิทยุชุมชน  การประชุมใหญ่นี้เป็นเวทีเปิดสำหรับการใคร่ครวญ ตั้งคำถามกับตัวเอง การเปิดรับคำแนะนำ การสร้างเครือข่าย และนำพาเราก้าวไปข้างหน้า 

ปีนี้เป็นปีพิเศษสำหรับ AMARC ที่มีอายุครบ 40 ปี AMARC ในฐานะเครือข่ายสถานีวิทยุชุมชน นานาชาติที่ได้รับการจัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2526 (ค.ศ.1983) ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่าน ขบวนการวิทยุชุมชนได้เติบโตขึ้นจนมีขนาดใหญ่ในแอฟริกา ละตินอเมริกาและแคริบเบียน เอเชียแปซิฟิก ยุโรป และอเมริกาเหนือ สถานีวิทยุเป็นเครือข่ายที่มีประโยชน์ในการเสริมสร้างและขยายงานด้านการสื่อสาร เช่น สิทธิในการสื่อสาร การป้องกันและการส่งเสริมสิทธิและเสรีภาพในการแสดงออก การจัดการความเสี่ยงจากภัยพิบัติอย่างเร่งด่วนและจำเป็น ตลอดจนการเคารพสิทธิมนุษยชน 

ด้าน Dr. Ramnath Bhat ประธาน AMARC-AP  กล่าวว่า ปีนี้เป็นปีที่ 40 ของ AMARC และปีที่ 25 ของวิทยุชุมชนวิทยุในเอเชีย  หากย้อนกลับไปดูประวัติศาสตร์วิทยุชุมชนในเอเชียแปซิฟิก โครงการริเริ่มในช่วงแรก ๆ บางส่วนดำเนินการโดยนักข่าวสิ่งแวดล้อมในเนปาล ผู้หญิงในวรรณะจัณฑาลในอินเดีย หรือกลุ่มเกษตรกรในชนบทในประเทศศรีลังกา และอื่น ๆ ในช่วงปลายทศวรรษที่ 90 หรือต้นทศวรรษ 2000 วิทยุชุมชนเป็นแนวคิดที่พัฒนาศักยภาพการสื่อสารของคนในชุมชนที่ยิ่งใหญ่ ทั้งในด้านการปฏิวัติและการเปลี่ยนแปลงทางสังคม  เมื่อพูดถึงวิทยุชุมชน  ความหมายของชุมชนและความหมายของวิทยุโดยพื้นฐานได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว ดังนั้นในสภาพแวดล้อมที่ลื่นไหลและไม่แน่นอนนี้ ผมคิดว่ามันเป็นเรื่องท้าทายมากที่จะเข้าใจว่าเราจะเป็นผู้กระจายข่าวชุมชนต่อไปได้อย่างไร และผมขอยกย่องวิทยุชุมชนจำนวนมากที่ทำงานที่เหลือเชื่อและน่าทึ่งในช่วงที่มีการระบาดใหญ่ของโควิด -19  โดยมักจะให้การดูแลและสนับสนุนชุมชนเมื่อไม่มีสื่ออื่นใดอยู่ในระดับรากหญ้าจริง ๆ

ผมคิดว่าการกระจายข่าวโดยชุมชนมีบทบาทเร่งด่วนในการเป็นสื่อที่มีจริยธรรม ไม่ว่าจะเป็นการคอร์รัปชันและข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง แต่ก็มีข้อควรระวังเช่นกัน ผมเชื่อว่าวิทยุชุมชนยังมีอนาคต เราต้องประกันความยั่งยืนทางสังคมของภาคส่วนนี้ เราจะต้องเป็นการเคลื่อนไหวแบบมีส่วนร่วม จากล่างขึ้นบนอย่างแท้จริง ผู้ฟังควรรู้สึกว่าตนเองเป็นเจ้าของวิทยุ พวกเขาเป็นเจ้าของสื่อ วิทยุยืนหยัดเพื่อผลประโยชน์ของพวกเขา เพื่อสาธารณประโยชน์ และไม่แสวงหาผลกำไร พลังหลักวิธีเดียวที่เราจะดึงเอาความเป็นเจ้าของของชุมชนและความยุติธรรมทางสังคมออกมาได้ก็คือ การกระจายข่าวโดยชุมชนยืนหยัดอย่างมั่นคงเพื่อกลุ่มที่ถูกกดขี่มากที่สุดในสังคมของเรา เราต้องการการกระจายข่าวโดยชุมชน ที่ชุมชนจัณฑาล ชุมชนพื้นเมือง ผู้หญิงเป็นเจ้าของวิทยุมากขึ้น มีวิทยุที่ LGBTI เป็นเจ้าของมากขึ้น

นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์ ผู้ร่วมก่อตั้งโคแฟค (ประเทศไทย) และกรรมการ AMARC-AP กล่าวต้อนรับผู้เข้าประชุม  และแนะนำโคแฟค ประเทศไทย  (Cofact Thailand)  ที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อ 4 ปีที่ผ่านมา โดยมีสโลแกน คือ ทุกคนเป็นผู้ตรวจสอบข่าวได้  โดยมีการทำงานร่วมกันในการตรวจสอบเพื่อจัดการกับข้อมูล ในสังคมที่มีความเป็นประชาธิปไตย การตรวจสอบข้อมูลจะต้องได้รับการมีส่วนร่วมจากทุกคน โคแฟคเป็นนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์ที่เป็นฐานข้อมูล ที่ทุกคนสามารถเข้าสู่ระบบและบันทึกข่าวลือและข้อมูลที่ได้รับมาจากแหล่งต่างๆ  นอกจากนี้ ยังมี Line Chabot ที่จะสามารถค้นหาข้อมูลข่าวลวง มากไปกว่านั้นโคแฟคได้ทำงานร่วมกับวิทยุชุมชน สื่อชุมชนทั่วประเทศ และ NGOs ซึ่งเป็นเหมือนเครือข่ายชุมชนสำหรับการเสริมสร้างความฉลาดทางดิจิทัล (Digital intelligence) และ ทักษะความเข้าใจ และความสามารถในการใช้เทคโนโลยี (Digital Literacy)  เพื่อสร้างภูมิปัญญาร่วมกันในการจัดการกับข้อมูล ในยุคนี้เป็นเรื่องง่ายมากที่จะถูกหลอกด้วยเรื่องราว ข่าวลือ ทฤษฎีสมคบคิด และข้อมูลบิดเบือนทุกประเภท หน้าที่ของเราคือการมีจิตใจที่มีวิจารณญาณ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ  การเท่าทันสื่อ ความยืดหยุ่น และความชาญฉลาดในการทำความเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นในโลกออนไลน์และต้องวิเคราะห์ทุกสิ่งที่เราอ่านบนอินเทอร์เน็ต ในขณะเดียวกัน เราต้องทำให้แน่ใจจริง ๆ ว่าข้อมูลเหล่านั้นถูกต้องก่อนที่จะแบ่งปันข้อมูลต่อไป

นอกจากนี้ อาจารย์ ดร. คันธิรา ฉายาวงศ์ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ซึ่งเป็น 1 องค์กรเจ้าภาพร่วมจัดงานประชุมดังกล่าว กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมการประชุมจากทุกประเทศ ทุกองค์กร ที่เข้าร่วมงานประชุมในครั้งนี้  นับเป็นการรวมพลังของวิทยุชุมชนจากหลายประเทศ  มีความหลากหลายทางเชื้อชาติ ศาสนาและวัฒนธรรม  แต่มีความมุ่งมั่นในการรวมพัฒนาวิทยุชุมชนที่เหมือนกัน  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ยินดีอย่างยิ่งที่ได้ร่วมเป็นเจ้าภาพงานประชุมที่สำคัญเช่นนี้  

หลังจากพิธีเปิดเริ่มขึ้นอย่างเป็นทางการแล้ว บนเวทีจัดให้มีการแสดงวัฒนธรรมเพื่อให้ผู้เข้าร่วมประชุมได้ชม  บนแนวคิด ‘หลากหลายสำเนียงสู่สันติภาพโลก’ (Many Voices, One World’s Peace)   โดยมีการแสดง เพลง ‘อย่าเพิ่งเชื่อ’ โดย Deep South Cofact  จาก  3  จังหวัดชายแดนภาคใต้     เพลง ‘หยุดข่าวลวงทวงความจริง’ โดย หมอลำอีสานโคแฟค   การแสดง Drag Queen โดย ผู้แทนกลุ่ม LGBT  การแสดงพิณแก้ว โดย อาจารย์วีระพงศ์  ทวีศักดิ์ นักดนตรีพิณแก้วคนแรกของประเทศไทยและเอเชีย และปิดท้ายด้วยการการแสดงธรรมะ Peace Talk: Many Voices, One World’s Peace โดย พระมหานภันต์ ประธานกรรมการ มูลนิธิสถาบันการจัดการวิถีพุทธเพื่อสุขและสันติ (มูลนิธิ สกพ.)