ข่าวอุบัติเหตุในอินโดนีเซียเมื่อปี 2566 ถูกนำมาเผยแพร่ซ้ำพร้อมแนบลิงก์เข้าเว็บไซต์ที่อาจไม่ปลอดภัย

กองบรรณาธิการโคแฟค

❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: สะพานพื้นกระจกแตก นักท่องเที่ยวร่วงลงมาเสียชีวิต 1 ราย 

📌 ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เป็นเหตุการณ์ในอินโดนีเซียเมื่อปี 2566 ที่ถูกนำมาแชร์ซ้ำโดยมีเจตนาหลอกล่อให้คลิกลิงก์ที่ไม่ปลอดภัย**

📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 12 มิ.ย. 2569 สมาชิกไลน์โอเพนแชท Cofact Alerts! ส่งข้อความและภาพจากเฟซบุ๊กมาให้โคแฟคตรวจสอบข้อเท็จจริง ข้อความระบุว่า “สลด! สะพานพื้นกระจกแตก นักท่องเที่ยวร่วงเสียชีวิต 1 ราย อีก 4 คนตกเป็นเหยื่อ” และภาพประกอบ 3 ภาพเป็นภาพสะพานที่เกิดเหตุและภาพเจ้าหน้าที่ตำรวจกำลังตรวจสอบจุดเกิดเหตุ

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: เมื่อนำภาพไปค้นหาในกูเกิลพร้อมด้วยคำค้นเกี่ยวกับอุบัติเหตุสะพานพื้นกระจกแตก พบว่าเป็นอุบัติเหตุที่สะพาน The Geong Limpakuwus ในจังหวัดชวากลาง ประเทศอินโดนีเซียเมื่อวันที่ 25 ต.ค. 2566 สื่อไทย เช่น ไทยรัฐและมติชนรายงานข่าวนี้ด้วยเช่นกันโดยอ้างอิงข้อมูลจากสื่ออินโดนีเซียว่า พื้นกระจกแตกบริเวณกลางสะพานซึ่งสูงจากพื้นประมาณ 15 เมตร ตำรวจอินโดนีเซียระบุว่าเหตุการณ์นี้มีผู้เสียชีวิต 1 ราย และบาดเจ็บ 1 ราย 

ℹ️ ข้อสังเกต: โคแฟคพบว่าข้อความและภาพประกอบชุดเดียวกันนี้ถูกนำมาเผยแพร่ซ้ำหลายครั้งตั้งแต่ต้นปี 2569 เป็นต้นมา เช่น เพจเฟซบุ๊ก ‘ที่นี่มัน สุราษฎร์‘ (โพสต์วันที่ 3 ก.พ.) เพจ ‘Blogtamsu TV Thailand’ (9 พ.ค.) และ เพจ ‘ฝรั่งหล่อ อยากห่อกลับบ้าน’ (13 มิ.ย.) โดยไม่ให้ข้อมูลว่าเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่ไหน-เมื่อไหร่ เพื่อให้คนอยากรู้ข้อมูลเพิ่มเติมและคลิกลิงก์ที่แนบมาในคอมเมนต์ โดยทุกเพจแนบลิงก์เดียวกันซึ่งโคแฟตรวจสอบเบื้องต้นพบว่าเป็นเว็บไซต์ที่เลียนแบบเว็บไซต์ข่าว นำเสนอเรื่องราวหวือหวา ไม่มีความน่าเชื่อถือและมีโฆษณาจำนวนมาก ผู้ใช้โซเชียลมีเดียจึงควรระมัดระวังเมื่อพบเนื้อหาลักษณะนี้

สรุปข่าวจริง ลวงประจำวันที่ 13 มิถุนายน 2569

อาชีพช่างตัดผม ต้องเสี่ยง เพราะเศษผมทำให้เข้าปอด…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/1grj3c47vu9zr


คลิปตึกสูงสั่นไหวจากเหตุแผ่นดินไหวในฟิลิปปินส์ 8 มิ.ย. 2569…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/3rodyfxs93rzv


เด็กเขมรเรียนฟรีแต่เด็กไทยต้องกู้ กยศ….จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/2dsfrfxoajct6


แพนด้าฝูเป่าพุ่งเข้าสวมกอดผู้ดูแล…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/2b6wamy49wn2i


 เดินหน้าผลักดันร่าง กม. คุ้มเข้มเสียงลำโพงอาซานจากมัสยิด

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/3a31mnpxd56lb


 แสงสีเขียวประหลาดเหนือเกาะช้าง

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/1641r814r26rx


สารพิษปริศนา ที่มีการเอามาใส่ในก๋วยเตี๋ยว จนคนป่วยเข้าโรงพยาบาลกันหลายคน

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/26p11o8mmz1kq



“อนุทิน” ยัน งานรื่นเริง-คอนเสิร์ตจัดได้ แต่ต้องเริ่มด้วยการยืนถวายความอาลัย

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/3jjaawa8ro8cm


สติกเกอร์ “ห้ามคนต่างด้าวขายของหน้าร้าน พบเห็นแจ้งสำนักงานจัดหางานจังหวัดราชบุรี”…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/3oniz56ww469b

รับมือข่าวลวงยุค AI เมื่อข้อเท็จจริงเพียงอย่างเดียวไม่พอ ต้องเข้าใจ “ศรัทธา” และค้นหา “ความจริงร่วม” ของสังคม

11 มิถุนายน 2569 – รายการ Cofact Live Talk โดย สุภิญญา กลางณรงค์ ผู้ร่วมก่อตั้งภาคีโคแฟค (ประเทศไทย) ชวนแลกเปลี่ยนมุมมองในหัวข้อ “F-AI-TH: Faith × AI × Thailand and Humanity” ณ เจดีย์ คาเฟ่ แอนด์ บาร์ ริมคลองมหานาค ใกล้วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร และมูลนิธิสถาบันการจัดการวิถีพุทธเพื่อสุขและสันติ (IBHAP)   โดยเผยแพร่ผ่านเพจของ Cofact จัดขึ้นช่วงเดียวกับกิจกรรม “Dialogue in Action: Strengthening Youth Leadership for Climate Action in Southeast Asia” โดยมูลนิธิ IBHAP ร่วมกับโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) และภาคีเครือข่ายหลายองค์กร โดยใช้คำว่า “FAITH” หรือ “ศรัทธา” ที่สอดแทรกคำว่า “AI” หรือปัญญาประดิษฐ์ไว้ภายใน เพื่อสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีกับคุณค่าความเป็นมนุษย์

ในเวทีสนทนาเน้นย้ำผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศ (Climate Change) ที่ส่งผลต่อดุลยภาพทางสิ่งแวดล้อม ความเป็นมนุษย์และสันติภาพดิจิทัล รวมถึงมีการประกาศปฏิญญาพหุศาสนาและพหุภาคีกรุงเทพมหานคร ในประเด็นภูมิอากาศและสันติภาพดิจิทัลเพื่อผู้คน เพื่อโลกของเรา ซึ่งปัญหาข่าวลวง – ข้อมูลบิดเบือนในยุค AI เป็นสิ่งที่ทั่วโลกกำลังประสบ ขณะที่ในมุมศรัทธาทางศาสนาก็มีประเด็นถกเถียงมากมาย อย่างในศาสนาพุทธมีศีลที่ระบุว่าพึงละเว้นจากการพูดโกหกหรือเผยแพร่ข้อมูลเท็จ แต่ในยุคปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) หากแชร์เนื้อหาที่ประดิษฐ์ขึ้นนี้แล้วจะผิดหรือไม่ แต่สุดท้ายก็คงเป็นเรื่องของเจตนา หรืออย่างศาสนาอื่นๆ ที่ฝั่งหนึ่งพูดกันว่าต่อไปคนจะเชื่อ AI มากกว่าพระเจ้า แต่อีกฝั่งมองว่าไม่เห็นเป็นอะไร ข้อถกเถียงเหล่านี้ท้าทายแก่นแท้ (Core) หรือจิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์เช่นกัน

“สภาเศรษฐกิจโลก (World Economic Forum) ระบุว่า ข้อมูลลวงที่มาจากปัญญาประดิษฐ์เป็นความเสี่ยงที่อยู่ในอันดับต้นๆ ของโลก ในช่วง 2 – 3 ปีนี้ แต่อีก 5 ปีข้างหน้า เรื่องที่จะเป็นเรื่องใหญ่ของโลกคือเรื่องของวิกฤติภูมิอากาศ(Climate Crisis) หรือสภาพอากาศที่เราเริ่มสัมผัสอยู่แล้วว่ามีความปรวนแปร มีความเปลี่ยนแปลง อย่างที่เกิดขึ้นเดี๋ยวก็ฝนตก แดดออกหิมะตก ในยุโรปก็ร้อนมากมาย มันเป็นปัญหาที่มนุษย์จะอยู่ยากขึ้นจริงๆ”   สุภิญญากล่าว 

สำหรับประเด็นสิ่งแวดล้อมสังคมกำลังเผชิญ “สงครามข้อมูลข่าวสาร” อย่างต่อเนื่อง อย่างกรณีปัญหาฝุ่น PM2.5 ในประเทศไทย ซึ่งมีการถกเถียงกันว่าใครคือผู้ก่อมลพิษที่แท้จริง ไม่ว่าจะเป็นการเผาในพื้นที่เกษตร การเผาป่า อุตสาหกรรมเกษตร หรือมลพิษข้ามพรมแดน  แม้กระทั่งภาคประชาสังคมเองก็ยังต่อสู้กันทางความคิดในเรื่องนี้ ข้อมูลข่าวสารในประเด็นสิ่งแวดล้อมมีความละเอียดอ่อนจนยากที่ฟันธงว่าอะไรจริงหรือเท็จได้ชัดเจน เช่นเดียวกับอีกหลายประเด็นที่โคแฟคเคยเผยแพร่รายงานการตรวจสอบแล้วพบว่าเจอปรากฏการณ์ ‘ทัวร์ลง’ ตั้งคำถามว่าเป็นฝ่ายนั้นฝ่ายนี้หรือไม่ เช่น แรงงานข้ามชาติ ความเกลียดชังคนต่างศาสนา การเมือง เมื่อเทียบกับประเด็นอย่างเรื่องสุขภาพหรือวิทยาศาสตร์ที่สามารถชี้ชัดข้อเท็จจริงได้

         “กรณีความเชื่อด้านสุขภาพ เช่น ความเชื่อว่ามะนาวโซดาสามารถรักษาโรคมะเร็งได้ แม้จะไม่มีหลักฐานทางการแพทย์รองรับ แต่เมื่อบริโภคแล้วทำให้ผู้ป่วยรู้สึกสดชื่นและมีความสุขขึ้น เมื่อเรื่องราวถูกเล่าต่อกันไปเรื่อยๆ ก็กลายเป็นความเข้าใจผิดว่ามะนาวโซดาสามารถรักษาโรคมะเร็งได้ ในทางกลับกันความไม่ศรัทธาก็มีผล เช่น ในขณะที่หน่วยงานทางการแพทย์รณรงค์ให้ไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคต่างๆ ในสื่อสังคมออนไลน์กลับมีการเผยแพร่ข่าวว่าวัคซีนมีความน่ากลัว เรื่องนี้เข้าใจได้เพราะหลายคนก็ไม่ศรัทธาในวัคซีนและมองว่าวัคซีนเพิ่มความเสี่ยงอันตราย แต่ผู้คนจำนวนหนึ่งยังคงเชื่อเพราะประสบการณ์ส่วนตัวหรือความศรัทธาในทางเลือกการรักษาบางรูปแบบ” สุภิญญาเพิ่มเติมข้อมูล

ทั้งนี้ บทสรุปจากการทำงานของนักตรวจสอบข้อเท็จจริงซึ่งต้องรับฟังข้อมูลรอบด้าน พบว่า ‘การรับมือกับข่าวลวง – ข้อมูลบิดเบือน ไม่อาจทำได้โดยอาศัยข้อเท็จจริงอย่างเดียว เพราะยังมีเรื่องอารมณ์ความรู้สึกด้วย’ ซึ่งอารมณ์ความรู้สึกเรียกด้วยคำที่ใหญ่ขึ้น คือ ศรัทธา โดยแผนการทำงานในระยะต่อไปของโคแฟค จะเริ่มจับประเด็นสงครามข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวกับสภาพอากาศมากขึ้น อย่างที่ผ่านมาโคแฟคก็ทำงานร่วมกับภาคีเครือข่าย เช่น เพจ Natty Love Myanmar ในประเด็นแรงงานข้ามชาติ หรือ โพควา โปรดักชั่น ในประเด็นกลุ่มชาติพันธุ์  ซึ่งประเด็นเหล่านี้ล้วนเป็นเรื่องที่สังคมมีความขัดแย้ง แต่สุดท้ายแล้วก็จะกลับมาสู่แนวคิดของโคแฟค คือการหา ‘ความจริงร่วม’ ผ่านการมีพื้นที่พูดคุยนำข้อเท็จจริงมาโต้แย้งกัน และหลายเรื่องไม่สามารถฟันธงได้ว่าถูกหรือผิด 100% แต่มีความซับซ้อน ยิ่งไปกว่านั้นข้อมูลข่าวสารที่โต้แย้งกันก็ไม่ได้เกิดขึ้นแบบเป็นธรรมชาติ (Organic) เพียงอย่างเดียว อย่างที่เห็นว่ามีหลายคำที่เกี่ยวข้องกับการเผยแพร่ข่าวสารแบบจัดตั้ง เช่น ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (Information Operation : IO) ปฏิบัติการร่วมเพื่อสร้างความเข้าใจผิด (Coordinated Inauthentic Behavior  : CIB)

“ในฐานะผู้บริโภคสื่อหรือผู้รับสารต้องตระหนักรู้ว่าสิ่งที่เราเห็นในโลกออนไลน์ยุค AI มันไม่ได้จริงทั้งหมด นอกจากเราจะต้องรู้เท่าทันแล้วมากขึ้นในยุค AI แล้ว แพลตฟอร์มดิจิทัลและผู้พัฒนา AI ก็ต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคมด้วยเช่นกัน และเมื่อวันที่ 10 มิถุนายนที่ผ่านมา โคแฟคและภาคีได้ยื่นหนังสือต่อสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) เพื่อเสนอให้มีการกำกับดูแลบริการเนื้อหาที่เผยแพร่ผ่านอินเทอร์เน็ต (OTT) อย่างเหมาะสมและปลอดภัยยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ในวันที่ 7 กรกฎาคม 2569 ซึ่งตรงกับวัน Tell the Truth Day โคแฟคเตรียมจัดเวทีเสวนาว่าด้วยธรรมาภิบาลแพลตฟอร์มในยุค AI หลังผลการศึกษาจากหลายประเทศชี้ให้เห็นว่าปัญญาประดิษฐ์กำลังส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตและพฤติกรรมการรับรู้ข้อมูลของผู้คนทั่วโลกอย่างมีนัยสำคัญ” สุภิญญากล่าว

-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-

คลิปคอนโดมิเนียมในกรุงเทพฯ สั่นไหวจากเหตุแผ่นดินไหวเมียนมาปี 68 ถูกอ้างเท็จว่าเป็นเหตุแผ่นดินไหวที่ฟิลิปปินส์

กองบรรณาธิการโคแฟค

❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: คลิปตึกสูงสั่นไหวจากเหตุแผ่นดินไหวในฟิลิปปินส์ 8 มิ.ย. 2569 

❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาเท็จ** เป็นคลิปตึกในกรุงเทพฯ สั่นไหวจากเหตุแผ่นดินไหวที่เมียนมาเมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2568 

📝 เนื้อหาโดยสรุป: ช่วงวันที่ 8-9 มิ.ย. 2569 บัญชีผู้ใช้ยูทูบในต่างประเทศอย่างน้อย 3 บัญชีโพสต์คลิปวิดีโอตึกสูงสั่นไหวและทางเชื่อมขาด โดยอ้างว่าเป็นภาพจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในฟิลิปปินส์เมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 2569

ตัวอย่างภาพจากคลิปวิดีโอที่ผู้ใช้ยูทูบในต่างประเทศที่นำคลิปตึกสูงในกรุงเทพฯ สั่นไหวจากเหตุแผ่นดินไหวเมียนมาเมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2568 มาอ้างเท็จว่าเป็นเหตุแผ่นดินไหวในมินดาเนา ฟิลิปปินส์เมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 2569

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: เมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 2569 เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.8 นอกชายฝั่งเกาะมินดาเนา ทางตอนใต้ของฟิลิปปินส์ เบื้องต้นมีรายงานผู้เสียชีวิตแล้ว 46 ราย สูญหาย 17 ราย และบาดเจ็บอีกมากกว่า 500 ราย 

โคแฟคนำภาพจากคลิปดังกล่าวมาค้นหาด้วย Google Lens พบว่าคลิปตึกสูงสั่นไหวนี้เป็นคลิปเก่าที่เผยแพร่โดยบัญชีผู้ใช้ X “@yuming1219” เมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2568 ซึ่งเป็นวันที่เกิดแผ่นดินไหวขนาด 8.2 ที่เมียนมา ส่งแรงสั่นสะเทือนถึงหลายจังหวัดในไทยรวมถึงกรุงเทพมหานคร ต่อมาคลิปนี้ได้ถูกนำไปเผยแพร่ต่ออย่างกว้างขวาง รวมทั้งโดยสำนักข่าวต่างประเทศ เช่น ABC News ของออสเตรเลีย 

อาคารสูงที่สั่นไหวและทางเชื่อมระหว่างอาคารที่พังเสียหายในคลิปคือโครงการคอนโดมิเนียมพาร์ค ออริจิ้น ทองหล่อ ซึ่งเป็นคอนโดมิเนียม 3 หลังที่มีทางเชื่อมระหว่างกัน หลังเกิดเหตุผู้บริหารบริษัทเจ้าของโครงการได้ชี้แจงว่าแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวส่งผลกระทบให้วัสดุหุ้มตกแต่งสะพานทางเชื่อมระหว่างอาคารของโครงการพาร์ค ออริจิ้น ทองหล่อได้รับความเสียหาย โดยส่วนที่เสียหายเป็นเพียงวัสดุหุ้มตกแต่งทางด้านสถาปัตยกรรมเท่านั้น ส่วนโครงสร้างสะพานเชื่อมยังคงแข็งแรงปลอดภัยดี เพราะได้รับการออกแบบและก่อสร้างให้สามารถเคลื่อนตัวได้หากเกิดแผ่นดินไหว และยืนยันว่าโครงสร้างอาคารทั้งสามมีความแข็งแรงปลอดภัยดี

นับถอยหลังปี’72 ทีวีต้องไม่จอดับ! เร่งกสทช.คลอดโรดแม็ปทีวีดิจิทัลก่อนใบอนุญาตหมดอายุ ชี้สื่อโทรทัศน์เป็นอธิปไตยการสื่อสารที่สื่อสารไทยอยู่ในวงล้อมแพลตฟอร์มต่างชาติ

10 มิ.ย. 2569 ที่สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ซ.พหลโยธิน 8 กรุงเทพฯ สุภิญญา กลางณรงค์ กรรมการนโยบายสัดส่วนผู้เชี่ยวชาญเฉพาะ ด้านการสื่อสารโทรคมนาคมและเทคโนโลยีสารสนเทศ สภาองค์กของผู้บริโภค และอดีต กสทช. นำกลุ่มประชาชนเข้ายื่นหนังสือต่อ กสทช. ชุดปัจจุบัน ขอให้เร่งรัดและเปิดเผยแผนโรดแม็ป (Roadmap) กิจการโทรทัศน์และการแพร่ภาพและเสียงของประเทศไทย พ.ศ. 2569 – 2573 หรือโรดแม็ปทีวีดิจิทัล หวั่นจอดับกระทบสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชน รวมถึงกำหนดแนวทางกำกับดูแลบริการเนื้อหาที่เผยแพร่ผ่านอินเตอร์เน็ต (OTT) เพื่อให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรมและคุ้มครองสิทธิผู้บริโภคจากเนื้อหาที่เป็นอันตราย 

สุภิญญา กล่าวว่า ความชัดเจนเรื่องอนาคตของทีวีดิจิทัลมีความสำคัญทั้งต่ออุตสาหกรรมสื่อและต่อผู้บริโภค ซึ่งไม่ใช่ว่าปัจจุบันยังมีคนจำนวนมากดูโทรทัศน์อยู่ โดยเฉพาะประชากรวัยกลางคนไปจนถึงผู้สูงอายุก็ยังดูโทรทัศน์อยู่ สื่อโทรทัศน์ถือเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชน เราไม่สามารถรับข้อมูลข่าวสารหรือดูรายการต่างๆ ผ่านอินเตอร์เน็ตบรอดแบนด์ได้ตลอดเวลาเพราะมีค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น

ซึ่งผลงานชิ้นหนึ่งของ กสทช. คือการทำให้ประเทศไทยเปลี่ยนผ่านจากโทรทัศน์ระบบอนาล็อกมาเป็นระบบดิจิทัลได้ แม้จะถูกวิพากษ์วิจารณ์เรื่องการเปลี่ยนผ่าน รวมถึงจำนวนช่องโทรทัศน์ก็ลดลงจากในช่วงหลังการประมูลใบอนุญาตที่มี 24 ช่อง จนเหลือลดลง แต่ก็ยังมีอยู่ต่ออีกหลายช่อง ดังนั้นทีวีดิจิทัลต้องได้ไปต่อ ส่วนจะไปต่อในรูปแบบใดนั้นก็เป็นสิ่งที่อยากให้มีความชัดเจน เช่น ราคาประมูลรอบก่อนที่สูงมากเพราะคลื่นความถี่มีมูลค่าสูงในยุคนั้นจึงทำให้มีการแข่งขันสูง แต่ยุคนี้พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยน คลื่นความถี่โทรทัศน์อาจไม่มีมูลค่ามากเท่าเดิมแต่ก็ยังจำเป็นต้องมีอยู่เพื่อบริการประชาชนเป็นทางเลือกขั้นพื้นฐาน 

‘แม้ว่าวันนี้จะไม่มีบอร์ดด้านวิทยุและโทรทัศน์แล้ว แต่ชื่อ กสทช. มีกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ฉะนั้นวันนี้ก็ต้องบอกว่าอย่าลืมกิจการโทรทัศน์ อย่าลืมกิจการกระจายเสียง ต้องไปด้วยกัน แล้วก็ต้องรักษางานที่เป็นผลงานเริ่มต้นของเราให้ดี อย่าให้ล่มสลายไปในยุคนี้ อย่างน้อยก็เพื่อประโยชน์สาธารณะ’ สุภิญญา กล่าว 

สุภิญญา กล่าวต่อไปว่า ในฐานะอดีต กสทช. ตนยินดีให้คำปรึกษาหากอยากได้ความเห็นว่าโรดแม็ปทีวีดิจิทัลควรจะเป็นอย่างไร และตนก็เชื่อว่า กสทช. ชุดที่แล้วอีกหลายท่านอยากให้ทีวีดิจิทัลได้ไปต่อ ขณะที่อีกประเด็นหนึ่งคือเรื่อง OTT ที่มีปัญหามาก ล่าสุดสภาผู้บริโภคเพิ่งยื่นฟ้องแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) ซึ่ง กสทช. อาจบอกว่ายังไม่มีกฎหมายรองรับในเรื่องนี้ แต่ก็น่าจะมีช่องทาง เช่น ใช้อำนาจหน้าที่ในฐานะองค์กรกำกับดุแล นั่งหัวโต๊ะเชิญทุกฝ่ายมาหาแนวทางร่วมกัน 

‘วิทยุโทรทัศน์และโทรคมนาคมสำคัญต่ออธิปไตยของประเทศ ต้องไปด้วยกัน การรักษาโครงข่ายทีวีดิจิทัลคือการรักษาอธิปไตยการสื่อสารของประเทศด้วย สำคัญไม่แพ้รักษาแนวชายแดน เพราะเป็นโครงข่ายในประเทศไทย เกิดเหตุอะไรอย่างไรมันอยู่ในการกำกับดูแลของประเทศไทย จะกำกับดูแลง่ายกว่าโครงข่ายหรือแพลตฟอร์มที่ข้ามพรมแดน ในยามภัยพิบัติฉุกเฉินฟรีทีวียังเป็นหัวใจสำคัญ ทั่วโลกก็ยังพึ่งพาอยู่ อาจจะไม่ 90% เหมือนเดิม แต่อย่างน้อยหลายประเทศก็ยังครึ่งหนึ่ง ประเทศไทยก็เชื่อว่าอาจไม่ดูมากเท่าเดิมแต่อย่างน้อยยังดูหลายชั่วโมงและไม่ต้องจ่ายค่าเน็ตรายนาที’ สุภิญญา กล่าวย้ำว่าอย่างน้อยวันนี้ควรมีการหยิบวาระนี้มาพิจารณา และ เปิดวงให้ภาคเอกชนกับผู้บริโภคมาติดตามความคืบหน้าเป็นระยะ 

ด้าน ไตรรัตน์ วิริยะศิริกุล รองเลขาธิการ รักษาการแทนเลขาธิการ กสทช. ซึ่งเป็นผู้มารับหนังสือข้อเรียกร้อง กล่าวว่า เรื่อง OTT แม้ยังไม่มีการชี้ชัดว่า กสทช. มีอำนาจกำกับดูแลหรือไม่ แต่ก็เห็นด้วยว่าต้องทำอะไรสักอย่าง  แต่จะทำอย่างไรก็ต้องอยู่บนพื้นฐานกฎหมายที่ถูกต้อง อย่างการไปบังคับห้ามนั่นห้ามนี่บนเฟซบุ๊กหรือติ๊กต่อกก็เกิดผลกระทบ จึงต้องดูกฎหมายให้ถี่ถ้วนเสียก่อน 

ส่วนเรื่องโรดแม็ปทีวีดิจิทัลก็ต้องมีแผนแม่บทก่อน หากมีแผนแม่บทก็จะรู้ว่าแนวทางปฏิบัติเป็นอย่างไร แต่ยืนยันว่าแผนแม่บทจะต้องแล้วเสร็จก่อนใบอนุญาตทีวีดิจิทัลหมดอายุในปี 2572 เชื่อว่าคณะกรรมการ กสทช. จะไม่ปล่อยให้เกิดการจอดับ ดังนั้นภายในปี 2570 – 2571 ต้องมีความคืบหน้า ส่วนความกังวลจากผู้ประกอบการว่าระยะเวลา 1 –2 ปีอาจไม่ทันในการวางแผนธุรกิจ ตนเชื่อว่าหากถึงวันนั้นจริงๆ กสทช. คงไม่ปล่อยให้ใครตายและคงมีกระบวนการอะไรสักอย่างเพื่อเยียวยา

‘CEO Fraud’มุกใหม่มิจฉาชีพ!เมื่อ‘คนร้าย’สวมรอยเป็น‘เจ้านายที่เคารพ’

By : บัญชา จันทร์สมบูรณ์

เรียน พนักงานทุกท่าน, เพื่อให้การดำเนินงานในขั้นตอนต่อไปเป็นไปอย่างราบรื่น รบกวนคุณช่วยสร้างกลุ่ม Line (Line Group) ขึ้นมาเพื่อใช้ในการติดต่อประสานงานครับ/ค่ะ , เมื่อสร้างกลุ่มเรียบร้อยแล้ว รบกวนส่ง QR Code หรือลิงก์เชิญเข้ากลุ่ม ตอบกลับมาทางอีเมลฉบับนี้ เพื่อให้ผม/ดิฉัน สแกนเข้าร่วมกลุ่มและเริ่มดำเนินการประสานงานต่าง ๆได้ทันที , ทั้งนี้ ในส่วนของเจ้าหน้าที่ท่านอื่น ๆรบกวนยังไม่ต้องเชิญเข้ากลุ่มนะครับ/คะ ขอให้รอให้ผม/ดิฉัน เข้าร่วมกลุ่มก่อน , แล้วจะแจ้งให้ทราบอีกครั้งว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อ , กำหนดการ: รบกวนดำเนินการให้แล้วเสร็จทันทีหลังจากได้รับอีเมลฉบับนี้ครับ/ค่ะ , ขอบคุณครับ/ค่ะ’ 

ข้อความข้างต้นถูกนำมาแจ้งเตือนภัยโดย กนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อํานวยการสํานักสื่อดิจิทัล Thai PBS เมื่อวันที่ 7 มิ.ย. 2569 เนื่องจากตรวจพบมิจฉาชีพสร้างอีเมลปลอมแอบอ้างเป็นผู้บริหาร Thai PBS 2 ท่าน คือ โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ และ วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ส่งเข้ามา หรือแม้กระทั่ง สุภิญญา กลางณรงค์ ผู้ร่วมก่อตั้งภาคีโคแฟค (ประเทศไทย) ก็พบว่าตนเองถูกแอบอ้างชื่อส่งอีเมลที่มีข้อความเดียวกันไปยังสภาองค์กรของผู้บริโภค (TCC) เมื่อวันที่ 4 มิ.ย. 2569 ที่ผ่านมา

เรื่องนี้สอดคล้องกับคำเตือนจาก ศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ (ACSC) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เมื่อวันที่ 25 พ.ค. 2569 ระบุพบกลโกงใหม่ที่เรียกว่า ‘CEO Fraud/Business Email Compromise (BEC)’ โดยมิจฉาชีพจะปลอมอีเมลแอบอ้างเป็นผู้บริหารระดับสูงหรือบริษัทคู่ค้า แล้วส่งข้อความสั่งการให้พนักงานฝ่ายการเงินโอนเงินชำระค่าบริการ หรือเปลี่ยนบัญชีรับเงิน โดยมักใช้คำว่า “ด่วน” หรือ “CEO สั่งเอง” เพื่อสร้างความกดดัน โดยข้อมูลการแจ้งความพบว่า ในเดือน พ.ค. 2569 พบ 3 กรณี มูลค่าความเสียหายรวมกันสูงถึง 93 ล้านบาท มีทั้งการโอนไปบัญชีม้า และโอนสายตรงไปต่างประเทศ

– เมื่อคนร้ายสวมรอยเป็นเจ้านายที่เคารพ : แม้ CEO Fraud หรือ Business Email Compromise อาจเป็นคำใหม่ในสังคมไทย แต่ในต่างประเทศมีการเตือนกันมาเป็นระยะ ๆ อาทิ หน่วยบูรณาการด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์และการสื่อสารแห่งรัฐนิวเจอร์ซีย์ สหรัฐอเมริกา (NJCCIC) ระบุถึงการฉ้อโกงที่มิจฉาชีพกระทำต่อองค์กรใน 2 รูปแบบ คือ 1.CEO Fraud หมายถึงมิจฉาชีพแอบอ้างเป็นผู้บริหารที่น่าเชื่อถือเพื่อบงการผู้ใต้บังคับบัญชา กับ 2.Whaling เป็นการหลอกลวงที่มุ่งเป้าไปยังผู้บริหารระดับสูงโดยตรง แต่ทั้ง 2 รูปแบบ มีเป้าหมายเหมือนกันเพื่อหลอกให้เหยื่อโอนเงินหรือให้ข้อมูลที่มีความอ่อนไหว 

สำหรับการแอบอ้างเป็นผู้บริหารระดับสูง มิจฉาชีพจะเริ่มจากการรวบรวมข้อมูลทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับผู้บริหาร ทั้งจากข้อมูลส่วนบุคคลที่รั่วไหล หรือข้อมูลที่เปิดเผยเป็นสาธารณะ ตั้งแต่ข้อมูลบนเว็บไซต์ขององค์กร ข่าวประชาสัมพันธ์ ไปจนถึงความเคลื่อนไหวบนแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ทั้งเรื่องงานและการพักผ่อนส่วนตัว หรือแม้กระทั่งน้ำเสียงและรูปแบบการพูด เมื่อได้ข้อมูลที่มากพอ มิจฉาชีพจะสร้างอีเมลปลอมหรือโทรศัพท์พูดคุยโดยเน้นย้ำถึง ‘สถานการณ์เร่งด่วนและเป็นความลับ’ เพื่อติดต่อกับพนักงานโดยเฉพาะฝ่ายบุคคลหรือฝ่ายการเงิน 

‘มิจฉาชีพจะขอให้เป้าหมายบอกข้อมูลที่มีความอ่อนไหว ชำระค่าใบแจ้งหนี้หรือโอนเงิน คนร้ายมักปลอมตัวเป็นผู้บริหารระดับสูงเพื่อแสดงถึงอำนาจและความเร่งด่วน เนื่องจากพนักงานระดับล่างมีแนวโน้มที่จะปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชาที่ตนมองว่ามีอำนาจ ข้ามขั้นตอนการตรวจสอบมาตรฐาน และดำเนินการตามคำขอหรือกำหนดเวลาเร่งด่วนอย่างรวดเร็วโดยไม่ตั้งคำถาม’บทความของ NJCCIC อธิบาย 

NJCCIC ยังย้ำถึง ‘สัญญาณอันตราย (Red Flag)’ ที่ชี้ว่าอีเมลที่ส่งมาหรือเสียงสนทนาที่ได้ยินอาจเป็นฝีมือมิจฉาชีพที่แอบอ้างเป็นผู้บริหารองค์กร ดังนี้ 1. อีเมลปลอม (Spoofed E-Mail) ที่อยู่อีเมลหรือชื่อที่แสดงของผู้ส่งอาจถูกปลอมแปลงโดยดูผิวเผินจะคล้ายกับของจริงแต่มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย 2. คำขอหรือบริบทที่ผิดปกติ (Unusual Requests or Context) เช่น ดูแตกต่างจากกระบวนการปกติ เกิดขึ้นนอกเวลาปกติ หรือลักษณะทางภาษาไม่เหมือนกับที่คุ้นเคย 

3. เน้นว่าเป็นเรื่องด่วน (Extreme Urgency) อ้างว่าสำคัญมากและต้องดำเนินการในทันที 4. เน้นว่าเป็นความลับ (Secrecy) โดยอ้างเหตุผลต่าง ๆนานา เช่น การประชุมลับ สถานการณ์วิกฤติ การควบรวมหรือเข้าซื้อกิจการ 5. มีคำแนะนำที่ดูเข้มงวด (Strict Instructions) อาจมีข้อกำหนดหรือคำแนะนำเฉพาะเจาะจง เช่น การใช้ผู้ให้บริการรายใหม่ การปรับปรุงข้อมูลธนาคารสำหรับการโอนเงิน หรือการเร่งรัดการชำระเงิน

และ 6. กระตุ้นอารมณ์เพื่อโน้มน้าวให้ดำเนินการ (Emotional Manipulation) คนร้ายที่สวมรอยเป็นผู้บริหารอาจทำเสียงเครียดผิดปกติ รีบร้อน หรือเอาอกเอาใจ เพื่อให้พนักงานรู้สึกว่าตนเองได้รับเลือกให้ทำภารกิจพิเศษ พวกเขาอาจแสดงออกถึงอำนาจและการเชื่อฟัง เพื่อให้แน่ใจว่าพนักงานจะไม่ทำให้เจ้านายผิดหวัง และจะโน้มน้าวให้พนักงานละเว้นขั้นตอนการรักษาความปลอดภัยมาตรฐานโดยการละเมิดความลับหรือนโยบายขององค์กร โดยอ้างว่าเป็นกรณีฉุกเฉิน ที่น่าห่วงคือ ‘เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทำให้มิจฉาชีพสามารถสวมรอยได้ง่ายและแนบเนียนขึ้น’ เช่น ทำคลิปวิดีโอปลอมภาพและเสียง (Deepfake) ร่างอีเมลหรือจดหมายที่คล้ายกับผู้บริหารเป็นผู้เขียนจริงๆ

ภาพที่ 1 : กระบวนการหลอกลวงแบบ ‘CRO Fraud’ ที่มิจฉาชีพส่งอีเมลปลอมเป็นผู้บริหารหลอกให้พนักงานโอนเงิน 
ที่มา : cheapsslsecurity.com

– เล็งเป้าใหญ่ได้เหยื่อชิ้นโต : ข้อมูลจาก McAfee บริษัทผู้ให้บริการซอฟต์แวร์ป้องกันไวรัสคอมพิวเตอร์และระบบรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ ระบุว่า การหลอกลวงแอบอ้างเป็นผู้บริหารระดับสูงกำลังแพร่หลายมากขึ้น เนื่องจากเป็นการหลอกลวงที่ทำกำไรได้อย่างมหาศาลสำหรับอาชญากรไซเบอร์ และทำได้ง่ายในโลกดิจิทัลปัจจุบัน นอกจากนี้ การที่องค์กรพึ่งพารูปแบบการทำงานระยะไกลและแบบผสมผสาน (Remote & Hybrid Working) ได้สร้างช่องโหว่ใหม่ ๆ โดยไม่ตั้งใจให้มิจฉาชีพมีโอกาสก่อเหตุ 

‘ตัวอย่างเช่น วิธีการตรวจสอบแบบรวดเร็วและไม่เป็นทางการแบบเก่า ๆ เช่น การเดินไปที่โต๊ะทำงานของเพื่อนร่วมงาน ไม่สามารถทำได้เสมอไปอีกต่อไป ทำให้การส่งอีเมลหลอกลวงแอบอ้างเป็นผู้บริหารที่ฟังดูเร่งด่วนประสบความสำเร็จได้ง่ายขึ้นโดยไม่ถูกตั้งคำถาม’ บทความของ McAfee ระบุ

บทความของ McAfee แนะนำคนที่ทำงานในตำแหน่งหรือฝ่ายดังต่อไปนี้ ต้องมีความระมัดระวังเป็นพิเศษ 1. ฝ่ายบัญชี – การเงิน (Account & Finance) : นี่คือเป้าหมายที่มิจฉาชีพเลือกโจมตีบ่อยที่สุด เนื่องจากสามารถเข้าถึงเงินทุนขององค์กรโดยตรงและมีอำนาจในการชำระหรือโอนเงิน โดยคนร้ายจะแอบอ้างเป็นผู้บริหารระดับสูงเพื่อใช้ประโยชน์จากตำแหน่งหน้าที่ในการดำเนินการตามคำขอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีการกล่าวอ้างว่าเป็นเรื่องเร่งด่วน

2. ฝ่ายบุคคล (HR) : หากมิจฉาชีพเล็งเป้าหมายฝ่ายบัญชีเพื่อประสงค์ต่อเงินโดยตรง การเล็งฝ่ายบุคคลก็เพื่อประสงค์ต่อข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงานในองค์กรซึ่งมีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน มิจฉาชีพมักแอบอ้างเป็นผู้บริหารเพื่อขอข้อมูลพนักงานที่สำคัญ เช่น รายชื่อการจ่ายเงินเดือน แบบฟอร์มภาษี และข้อมูลอื่นๆ ที่สามารถนำไปใช้ในการฉ้อโกงต่อไปได้

3. ผู้ช่วยของผู้บริหาร (Executive and Administrative Assistants) : บุคคลเหล่านี้ทำงานใกล้ชิดกับผู้บริหารระดับสูง และมักได้รับมอบหมายให้จัดการเรื่องโลจิสติกส์และการเงินในนามของผู้บริหาร เช่น การจองการเดินทางหรือการจัดซื้ออุปกรณ์ มิจฉาชีพมักออกอุบายด้วยการขอให้ซื้อบัตรของขวัญ (Gift Card) หรือให้จัดการการชำระเงินจำนวนเล็กน้อยที่ดูเหมือนถูกต้องตามกฎหมาย แต่แท้จริงแล้วเป็นการฉ้อโกง

และ 4. พนักงานใหม่หรือผู้ที่เพิ่งเข้ามาทำงานไม่นาน (New or Junior Employees) : พนักงานใหม่ ๆ อาจไม่คุ้นเคยกับขั้นตอนการชำระเงินขององค์กรมากนัก และกระตือรือร้นที่จะแสดงให้เห็นว่าตนเองพร้อมปฏิบัติงานอย่างรวดเร็ว คนร้ายจึงฉวยโอกาสจากความไม่ชำนาญนี้ โดยหวังว่าพนักงานใหม่จะดำเนินการตามคำขอที่เป็นการฉ้อโกงโดยไม่ตั้งคำถามถึงความถูกต้อง

‘หนึ่งในกรณีอื้อฉาวของ CEO Fraud เกิดขึ้นในช่วงต้นปี 2567 ตามการเปิดเผยของตำรวจฮ่องกง คนร้ายได้ใช้เทคนิค Deepfake ปลอมเป็นประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงิน (CFO) เข้ามาประชุมทางออนไลน์ แล้วหลอกพนักงานฝ่ายการเงินให้โอนเงิน 25 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 900 ล้านบาท) ที่น่าตกใจคือนอกจาก CFO ปลอมแล้ว หน้าจออื่น ๆ ที่ดูเหมือนเป็นเพื่อนร่วมงานมาประชุมด้วยกันก็ล้วนเป็นของปลอมที่ถูกสร้างด้วย Deepfake ทั้งสิ้น การโจมตีที่ซับซ้อนนี้เริ่มต้นด้วยอีเมลที่น่าสงสัย แต่ได้รับความน่าเชื่อถือผ่านการประชุมทางวิดีโอที่สมจริงอย่างมาก แสดงให้เห็นถึงการยกระดับกลยุทธ์การหลอกลวงที่น่ากลัวยิ่งขึ้น’ บทความของ McAfee ยกตัวอย่างที่อ้างจากรายงานข่าวของ CNN

ภาพที่ 2 : คำเตือนมิจฉาชีพซึ่งรวมพึง CEO Fraud 
ที่มา : เพจเฟซบุ๊ก ‘กองสารนิเทศ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ’ (25 พ.ค. 2569)

– จะลดความเสี่ยงตกเป็นเหยื่อกลอุบาย CEO Fraud ได้อย่างไร? : ศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ (ACSC) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ แนะนำว่า 1. อย่ารีบโอนเพราะคำว่าด่วน 2.ตรวจสอบอีเมลทุกตัวอักษรว่าถูกต้องหรือไม่ 3.ห้ามโอนเงินจากคำสั่งในอีเมลเพียงอย่างเดียว 4.ต้องตรวจสอบบริษัทคู่ค้าผ่านโทรศัพท์เดิมที่เคยติดต่อกัน และ 5.หากจะโอนเงินต้องมีผู้ร่วมตรวจสอบ 2 คนขึ้นไป  

ขณะที่คำแนะนำจาก NJCCIC มีดังนี้ 1.ฝึกอบรมพนักงานอย่างสม่ำเสมอให้รู้จักสังเกตและรายงานสัญญาณของการฉ้อโกงโดยแอบอ้างเป็นผู้บริหารโดยเน้นที่ปัจจัยกระตุ้นทางอารมณ์ คำขอที่เร่งด่วนและผิดปกติ นอกจากนี้ ควรมีการฝึกซ้อมจำลองการโจมตีผ่านหลายช่องทาง ((อีเมล SMS เสียง QRCode) ด้วย 2.ใช้เครื่องมือค้นหาต่าง ๆ เพื่อระบุว่าข้อมูลใดที่เผยแพร่สู่สาธารณะทางออนไลน์เป็นข้อมูลที่มีความเสี่ยงถูกมิจฉาชีพนำมาใช้โจมตีเพื่อลดความเสี่ยงด้วยการลดร่องรอยดิจิทัล(Digital Footprint)

3.ตรวจสอบการตั้งค่าความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวอยู่เสมอ ทั้งที่ใช้ในบัญชีแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ ตลอดจนอุปกรณ์ที่ใช้งาน 4.ใช้เครื่องมือรักษาความปลอดภัยขั้นสูงเพื่อตรวจจับความผิดปกติ เช่น เครื่องมือตรวจจับอีเมลที่สามารถตรวจจับโดเมนที่คล้ายคลึงกัน เวลาการติดต่อสื่อสารที่ผิดปกติ หรือเครื่องมือตรวจจับเสียงปลอมที่สร้างโดย Deepfake

5.บังคับใช้โปรโตคอลการตรวจสอบความถูกต้องของอีเมลที่มีประสิทธิภาพ (SPF, DMARC และ DKIM) ด้วยนโยบาย ‘ปฏิเสธ’ เพื่อป้องกันการปลอมแปลงโดเมนแบบง่าย ๆ 6.กำหนดรหัสลับภายในองค์กรซึ่งมีเพียงผู้บริหารเท่านั้นที่ทราบ เพื่อให้พนักงานที่ทำงานในตำแหน่งที่มีความเสี่ยงได้ใช้ตรวจสอบคำขอที่มีความสำคัญสูง 7.บังคับใช้มาตรการตรวจสอบหลายขั้นตอน หากเป็นการขอโอนเงินจำนวนมาก ๆ หรือขอข้อมูลที่มีความอ่อนไหว 

8.หากพนักงานหลงเชื่อโอนเงินไปแล้ว ให้รีบแจ้งผู้บังคับบัญชา ฝ่ายไอทีในองค์กร สถาบันการเงินและหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยเร็วที่สุด เพราะหากไม่สามารถสกัดกั้นธุรกรรมที่ถูกฉ้อโกงได้อย่างรวดเร็ว (ข้อมูลของสหรัฐฯ หรือภายใน 48 ชั่วโมงนับจากการโอนเงิน) การติดตามเงินคืนก็แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย และ 9.หากเป็นการขโมยข้อมูลส่วนบุคคล ให้ระงับการใช้เครดิต เปลี่ยนรหัสผ่าน เปิดใช้งานการตรวจสอบสิทธิ์แบบหลายปัจจัย (MFA) หรือการยืนยัน 2 ชั้น

ด้าน McAfee ให้ข้อคิดที่สำคัญ ‘แม้มิจฉาชีพจะพัฒนากลอุบายอย่างต่อเนื่อง แต่การป้องกันที่แข็งแกร่งที่สุดขององค์กรคือการรักษาความปลอดภัยเชิงรุกและเป็นหนึ่งเดียว ด้วยการส่งเสริมวัฒนธรรมที่พนักงานทุกคนรู้สึกมีอำนาจในการตั้งคำถามและตรวจสอบคำขอ’ โดยเน้นย้ำถึงการ ‘สร้างมนุษย์ให้เป็นกำแพงป้องกันที่ทรงพลัง’ เพราะกระบวนการที่แข็งแกร่ง การตระหนักรู้อย่างต่อเนื่อง และมีความมุ่งมั่นในการตรวจสอบ คือกุญแจสำคัญในการปกป้ององค์กรจากภัยคุกคาม!!!

-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-

อ้างอิง

https://web.facebook.com/share/p/14gNM15hrpx

https://web.facebook.com/share/p/1En8mZBDAP/(ACSC เตือนภัยไซเบอร์! สัปดาห์เดียวแฮกเกอร์โจมตีพุ่ง 4 เท่า พร้อมเปิดโปงมุกใหม่ “อีเมลปลอม CEO-คู่ค้า สั่งโอนเงิน” เสียหายรวมเกือบ 100 ล้านบาท : ศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ , 25 พ.ค. 2569)

https://web.facebook.com/share/r/1JDtjGPGEi/ (แค่อีเมลปลอมฉบับเดียว บริษัทสูญเงินกว่า 100 ล้านบาท : ศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ , 25 พ.ค. 2569)

https://www.cyber.nj.gov/threat-landscape/phishing-online-scams/ceo-fraud (CEO Fraud , NJCCIC)

https://www.cyber.nj.gov/guidance-and-best-practices/identity-theft-privacy/identity-theft-and-compromised-pii (Compromised PII and Identity Theft Resources and Recommendations : NJCCIC, 1 ต.ค. 2568)

https://www.mcafee.com/learn/is-that-really-your-boss/ (Is That Really Your Boss? CEO Fraud Explained , McAfee) 

https://web.facebook.com/share/p/1RzL1QENTW/ (มิจฉาชีพใช้ Deepfake ปลอมตัวเป็น “ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงิน” ประชุมวิดีโอคอลหลอกพนักงานให้โอนเงินกว่า 900 ล้านบาท : Thai PBS Sci & Tech  6 ก.พ. 2567)

https://edition.cnn.com/2024/02/04/asia/deepfake-cfo-scam-hong-kong-intl-hnk (Finance worker pays out $25 million after video call with deepfake ‘chief financial officer’ : CNN 4 ก.พ. 2567)

ประวัติศาสตร์ต้องจารึก! สภาผู้บริโภคฟ้องบิ๊กแพลตฟอร์ม-9 ธนาคาร ปมโฆษณาลวงซ้ำซากทำสูญเงินล้าน

กรณีปัญหาภัยไซเบอร์ที่ลุกลามจนกลายเป็นด้านมืดของโลกออนไลน์ ล่าสุดในรายการโคแฟคสนทนา: รวมพลคนเช็กข่าวEP.43 หัวข้อ “สภาผู้บริโภค ฟ้องเฟซบุ๊กปมปัญหาโฆษณาลวงซ้ำซาก” นำโดยสุชัย เจริญมุขยนันท ผู้ดำเนินรายการ พร้อมด้วยสุภิญญา กลางณรงค์ ผู้ร่วมก่อตั้ง Cofact ประเทศไทย และสารี อ๋องสมหวัง เลขาธิการสำนักงานสภาองค์กรของผู้บริโภค ได้ร่วมกันตีแผ่เบื้องหลังคดีประวัติศาสตร์ หลังจากที่สภาองค์กรของผู้บริโภคได้นำทีมผู้บริโภคไปยื่นฟ้องร้องต่อศาลแพ่ง ดำเนินคดีกับแพลตฟอร์มระดับโลก ทั้ง Facebook, LINE, Apple, Google และรวมไปถึงธนาคารอีก 9 แห่ง ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการลุกขึ้นสู้เพื่อปกป้องสิทธิของประชาชนไทยจากการถูกมิจฉาชีพหลอกลวงในหลากหลายรูปแบบ

สุชัย เจริญมุขยนันท เปิดเผยว่า สถานการณ์รอบตัวในปัจจุบันมีคนใกล้ชิดและผู้มีชื่อเสียงจำนวนมากตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพผ่านทางFacebook ไม่ว่าจะเป็นการถูกหลอกให้รักจนสูญเสียทรัพย์สินแต่ไม่กล้าทำอะไรเพราะอายสังคม การซื้อของไม่ตรงปกหรือโอนเงินแล้วไม่ได้รับสินค้า รวมถึงการถูกปลอมแปลงตัวตนเพื่อหลอกขายสินค้าและยาสมุนไพรต่างๆ ซึ่งที่ผ่านมาทำได้เพียงแค่การแจ้งความเท่านั้น แต่เมื่อวานนี้ถือเป็นครั้งประวัติศาสตร์ที่ผู้บริโภคไม่ทนอีกต่อไป และได้ร้องเรียนให้สภาองค์กรของผู้บริโภคเป็นตัวแทนยื่นฟ้องกลุ่มทุนแพลตฟอร์มและธนาคารพาณิชย์

ด้านสุภิญญา กลางณรงค์ ได้สะท้อนภาพรวมว่า ในอดีตเมื่อประมาณ 2 ทศวรรษที่แล้ว โซเชียลมีเดียเคยถูกมองว่าเป็นพื้นที่แห่งเสรีภาพและความหวังของพลเมือง แต่ปัจจุบันกลับกลายเป็นพื้นที่ด้านมืดที่มีแต่การก่ออาชญากรรม ข่าวลวง และโฆษณาหลอกลวงขณะที่การกำกับดูแลจากภาครัฐกลับมีน้อยมาก

ในอดีตเคยมีความพยายามจะกำกับดูแลแพลตฟอร์มเหล่านี้แต่ก็ถูกกระแสสังคมคัดค้านเพราะกังวลเรื่องการลิดรอนเสรีภาพ ทว่าในวันนี้สถานการณ์เปลี่ยนไป แพลตฟอร์มปล่อยปละละเลยให้เกิดสิ่งทำร้ายประชาชน ส่วนหน่วยงานรัฐที่ควรดูแลความมั่นคงหรือแพลตฟอร์มการค้าและการขนส่งต่างพากันเงียบเฉย

การฟ้องร้องของสภาผู้บริโภคจึงเป็นทางออกสุดท้ายผ่านกระบวนการยุติธรรม เพื่อบีบให้แพลตฟอร์มตื่นตัว พร้อมทั้งเรียกร้องให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE), สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA), กระทรวงการคลัง, กระทรวงพาณิชย์ และ กสทช. ลุกขึ้นมาเป็นเจ้าภาพหลักในการใช้อำนาจเจรจาต่อรองกับแพลตฟอร์มข้ามชาติเพื่อปกป้องผลประโยชน์และความปลอดภัยของคนในประเทศ เนื่องจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจระดับมหภาคและการสูญเสียอธิปไตยทางเศรษฐกิจ

ขณะที่ สารี อ๋องสมหวัง ได้กล่าวรายละเอียดเชิงลึกว่า สภาผู้บริโภคได้ขับเคลื่อนเรื่องนี้มาตั้งแต่ปลายปี 2567 โดยเคยยื่นโนติสตรงถึง มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก เพื่อเรียกร้องให้เยียวยาผู้เสียหายกลุ่มแรกมูลค่าประมาณ 87 ล้านบาท พร้อมยื่นข้อเรียกร้อง 4 ข้อ คือ ให้เยียวยาผู้เสียหาย , ให้ Facebook จดทะเบียนเป็นธุรกิจอีคอมเมิร์ซในประเทศไทยไม่ใช่แค่โซเชียลเน็ตเวิร์ก เพราะมีการทำรายได้จากการขายโฆษณาและสปอนเซอร์เป็นจำนวนมาก โดยประเทศไทยมียอดจ่ายค่าโฆษณาเป็นอันดับ 10 ของโลก , ข้อสามคือให้เข้ามาตั้งนิติบุคคลในไทย ซึ่งปัจจุบัน Facebook มีเพียงจุดประสานงานในนาม Tilleke & Gibbins Digital Solutions Co, Ltd.เท่านั้น และข้อสุดท้ายคือการปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล(PDPA) 

ซึ่งทาง Facebook ได้ตอบกลับมาเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ ว่ามีสถานะเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลแล้ว แต่ในส่วนข้อเรียกร้องอื่นๆ และปัญหากลุ่มมิจฉาชีพกลับไม่มีการแก้ไขจนเกิดปัญหาซ้ำซาก

สารีระบุต่อไปว่า การฟ้องคดีในครั้งนี้สภาผู้บริโภคได้อ้างอิงงานวิจัยเกี่ยวกับการฟ้องร้อง Facebook ทั่วโลก โดยนำร่องฟ้องร้องแทนกลุ่มผู้เสียหายที่ถูกหลอกลงทุนจำนวน 10 คน ซึ่งพฤติการณ์ของมิจฉาชีพจะเริ่มจากการยิงโฆษณาหลอกลวงผ่าน Facebook จากนั้นดึงเหยื่อเข้าสู่กลุ่ม LINE และให้ดาวน์โหลดแอปพลิเคชันปลอมผ่าน App Store ของ Apple และ Play Store ของ Google 

ซึ่งแพลตฟอร์มระดับโลกเหล่านี้ควรมีมาตรการคัดกรองแอปปลอมและแอปเงินกู้ผิดกฎหมายอย่างเข้มงวด ยิ่งไปกว่านั้น คดีนี้ยังฟ้องร้องธนาคารอีก 9 แห่ง เนื่องจากมีกรณีสลดที่ผู้เสียหายรายหนึ่งซึ่งเป็นข้าราชการเกษียณ ถูกหลอกจนเงินในบัญชีกลายเป็นศูนย์สูญเสียไปกว่า 28 ล้านบาท และตรอมใจจนเสียชีวิตในเวลาต่อมา ซึ่งทางสภาผู้บริโภคมองว่าธนาคารในฐานะผู้รับฝากเงินต้องร่วมรับผิดชอบ เนื่องจากไม่มีระบบแจ้งเตือนพฤติกรรมการโอนเงินที่ผิดปกติของลูกค้าเลย

สำหรับการดำเนินงานขั้นต่อไป สภาผู้บริโภคเตรียมนำข้อมูลผู้เสียหายรายใหม่ในช่วงมีนาคม 2567 ถึง 2569 จำนวนกว่า 3,700 รายไปเสนอต่อ ETDA เพื่อบีบให้ Facebook เข้ามาเจรจาเยียวยา

พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้บริโภคที่เคยถูกหลอกลวง ไม่ว่าจะถูกหลอกให้รัก หลอกขายของ ซื้อทัวร์ หรือหลอกลงทุน สามารถรวบรวมหลักฐาน เช่น หน้าเพจที่ถูกหลอก หรือใบแจ้งความ เข้ามาเขียนคำร้องผ่านเว็บไซต์ของสภาองค์กรของผู้บริโภคเพื่อเข้าร่วมขบวนการฟ้องร้องได้ เนื่องจากสัญญาบริการมีอายุความยาวนานถึง 10 ปี พร้อมทั้งจัดแคมเปญรณรงค์ “ฉันก็โดนด้วยเหมือนกัน” เพื่อให้เหยื่อกล้าออกมาแชร์ประสบการณ์

ทั้งนี้ ศาลแพ่งได้นัดพิจารณานัดแรกในวันที่ 3 สิงหาคมนี้ ซึ่งทางสภาผู้บริโภคคาดหวังว่าจะชนะคดี เพื่อสร้างบรรทัดฐานใหม่และขจัดปัญหาการปฏิบัติแบบสองมาตรฐานของแพลตฟอร์มระดับโลกที่มักยอมปฏิบัติตามกฎหมายในยุโรปหรือสิงคโปร์ แต่กลับละเลยความปลอดภัยของพลเมืองในแถบอาเซียน แม้ว่าสภาผู้บริโภคจะถูกตัดงบประมาณสนับสนุนจากรัฐบาลที่ผ่านมติ ครม. จากเดิม 344 ล้านบาท เหลือเพียง 116 ล้านบาทก็ตาม แต่ก็ยืนยันจะทำหน้าที่ปกป้องผลประโยชน์ของประชาชนจากภาษีอากรอย่างเต็มที่

ผู้ใช้เฟซบุ๊กโพสต์เนื้อหาที่สร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสิทธิด้านการศึกษาของเด็กไทย และการกู้เงิน กยศ.

กองบรรณาธิการโคแฟค

❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: เด็กเขมรเรียนฟรีแต่เด็กไทยต้องกู้ กยศ.

❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาบิดเบือนและสร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสิทธิด้านการศึกษาของเด็กไทยและนโยบายการขยายโอกาสทางการศึกษาแก่บุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทย** 

📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 5 มิ.ย. 2569 ผู้ใช้เฟซบุ๊ก “Sasiporn Wongyara” โพสต์ข้อความว่า “เห็นด้วยหรือไม่ ยกเลิกกู้ กยศ. ให้เด็กไทยเรียนฟรี เหมือนเด็กเขมรบ้าง?” และ “ยกเลิกสักทีกู้ กยศ. เด็กไทยต้องได้เรียนฟรี” (ลิงก์บันทึก) 

โพสต์นี้ถูกแชร์มากกว่า 65 ครั้ง ณ วันที่ 9 มิ.ย. 2569

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: รัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาของไทยกำหนดว่าเด็กไทยทุกคนต้องได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ส่วนกองทุนให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) นั้นเปิดให้นักเรียนนักศึกษาที่มีสัญชาติไทยกู้เงินเรียนได้ตั้งแต่ระดับ ม.ปลายหรือ ปวช. จนถึงปริญญาตรี ซึ่งเป็นทางเลือกส่วนบุคคลว่าจะกู้หรือไม่ก็ได้เพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่าย

ส่วนเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทยที่อยู่ในประเทศไทย กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้ออกประกาศให้สถานศึกษารับ นักเรียนนักศึกษาที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทยเข้าเรียน เพื่อเปิดกว้างให้ทุกคนที่อาศัยในประเทศสามารถเข้าเรียนได้โดยไม่จำกัดระดับ ประเภท หรือพื้นที่การศึกษา สอดคล้องกับการเป็นภาคีอนุสัญญาสิทธิเด็ก และเพื่อให้นักเรียนนักศึกษาเหล่านั้นมีความเข้าใจ มีทัศนคติที่ที่ดีต่อประเทศไทยเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงของชาติในระยะยาว

ดังนั้น การโพสต์ข้อความเรียกร้องให้ “เด็กไทยเรียนฟรีเหมือนเด็กเขมร” จึงเป็นการให้ข้อมูลไม่ครบถ้วน สร้างความเข้าใจผิดและสร้างความเกลียดชังระหว่างคนไทยกับกัมพูชา เนื่องจากกฎหมายกำหนดให้เด็กไทยได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ส่วนการกู้เงิน กยศ. นั้นเป็นทางเลือกของแต่ละคน สำหรับเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทย รวมถึงเด็กเขมรที่อยู่ในประเทศไทยนั้นก็มีสิทธิเข้าถึงการศึกษาตามประกาศ ศธ. และอนุสัญญาสิทธิเด็กที่ไทยเป็นภาคี

เจ้าหน้าที่ ศธ. ให้ข้อมูลกับโคแฟคเมื่อวันที่ 9 มิ.ย. 2569 ว่าเด็กไทยได้สิทธิ์เรียนฟรี 15 ปีทุกคนอยู่แล้ว ส่วนกยศ. ซึ่งเป็นกองทุนที่กระทรวงการคลังกำกับดูแล เป็นทางเลือกเพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายระหว่างศึกษาของนักเรียนนักศึกษา ซึ่งผู้ที่จะกู้ยืมได้ต้องมีสัญชาติไทยเท่านั้น

ℹ️ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายสำหรับเด็กไทย และการขยายโอกาสทางการศึกษาสำหรับเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทย มีดังนี้ 

▪️รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ระบุถึงหน้าที่ของรัฐไทยในการจัดการศึกษาให้เด็กไว้ในมาตรา 54 ว่า “รัฐต้องดำเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลา 12 ปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย” 

▪️พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 มาตรา 10 ระบุว่า “การจัดการศึกษาต้องจัดให้บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอกันในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่า 12 ปี ที่รัฐต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย” 

▪️คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 28/2559 วันที่ 15 มิ.ย. 2559 เรื่องให้จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยไม่เก็บค่าใช้จ่ายระบุว่าให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานดําเนินการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน 15 ปี ให้มีมาตรฐานและคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย โดยการศึกษาขั้นพื้นฐาน 15 ปี หมายถึงการศึกษาตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษา (อนุบาล) ระดับประถมศึกษาจนถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 หรือระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช. 3) หรือเทียบเท่า 

▪️ประกาศ ศธ. เรื่อง การรับนักเรียน นักศึกษาที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทย พ.ศ. 2568 ระบุแนวทางปฏิบัติสำหรับสถานศึกษาในการรับเด็กที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎรหรือเด็กที่ไม่มีสัญชาติเข้าเรียนในสถานศึกษา ตามนโยบายขยายโอกาสทางการศึกษาแก่บุคคลที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทยที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย และตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กที่ระบุว่ารัฐภาคีต้องรับรองสิทธิของเด็กทุกคนในการเข้าถึงการศึกษาโดยไม่แบ่งแยกสัญชาติหรือสถานะทางกฎหมาย

อ่านเรื่องที่เกี่ยวข้อง

สำนักงานจัดหางานราชบุรีระบุ สติกเกอร์ “ห้ามคนต่างด้าวขายของหน้าร้าน” อ้างอิงจากประกาศกระทรวงแรงงาน

กองบรรณาธิการโคแฟค

❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: สติกเกอร์ “ห้ามคนต่างด้าวขายของหน้าร้าน พบเห็นแจ้งสำนักงานจัดหางานจังหวัดราชบุรี” 

 📌 ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: สติกเกอร์ “ห้ามคนต่างด้าวขายของหน้าร้าน” จัดทำและแจกจ่ายโดยสำนักงานจัดหางานจังหวัดราชบุรีจริง เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำตามประกาศกระทรวงแรงงานซึ่งกำหนดให้งานขายของหน้าร้านเป็นงานที่คนต่างด้าวทำได้เฉพาะกรณีที่มีนายจ้างซึ่งต้องดำเนินการให้ถูกต้อง 

📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 2 มิ.ย. 2569 สมาชิกกลุ่มเฟซบุ๊ก “ข่าวสารสมุทรสาคร (Samut Sakhon News)” โพสต์ภาพสติกเกอร์มีตราสัญลักษณ์ของสำนักงานจัดหางานจังหวัดราชบุรีพร้อมข้อความว่า “ห้ามคนต่างด้าวขายของหน้าร้าน พบเห็นแจ้งสำนักงานจัดหางานจังหวัดราชบุรี” (ลิงก์บันทึก)

คำบรรยายในโพสต์ระบุว่า “ราชบุรีมีป้ายห้ามคนต่างด้าวขายของแล้ว พบเห็นแจ้งได้ทันที ที่มหาชัยน่าจะเอาจริงกับเรื่องนี้ได้แล้วนะครับ ต่างด้าวขายของแย่งอาชีพคนไทยเต็มไปหมด”

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: เจ้าหน้าที่สำนักงานจัดหางานจังหวัดราชบุรีให้ข้อมูลกับโคแฟคทางโทรศัพท์ว่าสติกเกอร์ดังกล่าวจัดทำโดยสำนักงานฯ จริง โดยข้อความที่ระบุว่า “ห้ามคนต่างด้าวขายของหน้าร้าน” นั้น อ้างอิงจากประกาศกระทรวงแรงงานเรื่อง กำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ ซึ่งมีทั้งหมด 4 บัญชี รวม 40 รายการ 

ประกาศฉบับนี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2563 กำหนดให้ “งานขายของหน้าร้าน” อยู่ในบัญชีที่ 4 คือ “งานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ โดยมีเงื่อนไขให้คนต่างด้าวทำงานนั้นได้ก็แต่เฉพาะงานที่มีนายจ้าง และได้รับอนุญาตให้เข้ามาในราชอาณาจักรตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง ภายใต้บันทึกความตกลงหรือบันทึกความเข้าใจที่รัฐบาลไทยทำไว้กับรัฐบาลต่างประเทศ”

เจ้าหน้าที่อธิบายว่า ตามประกาศกระทรวงแรงงานฉบับนี้คนต่างด้าวไม่สามารถเปิดร้านขายของเองได้ แต่เป็นลูกจ้างขายของหน้าร้านได้หากนายจ้างดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนด เช่น นายจ้างต้องแจ้งเปลี่ยนประเภทงานกรณีบุคคลต่างด้าวนั้นเคยทำงานประเภทอื่นมาก่อน กิจการของนายจ้างต้องจดทะเบียนพาณิชย์ มีหน้าร้านเป็นหลักแหล่ง และจำนวนคนต่างด้าวที่จ้างต้องเป็นไปตามจำนวนรายได้ที่เสียภาษี 

สำนักงานจัดหางานจังหวัดราชบุรีให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า บัญชี 1 ของประกาศกระทรวงแรงงานฉบับนี้ระบุรายชื่อ “งานที่ห้ามคนต่างด้าวทำโดยเด็ดขาด” ซึ่งมีทั้งหมด 27 ประเภท หนึ่งในนั้นคือ “งานเร่ขายสินค้า” ส่วนบัญชีที่ 4 มีทั้งหมด 2 ประเภท คือ งานกรรมกรและงานขายของหน้าร้าน

โคแฟคสอบถามกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเกี่ยวกับการจดทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งเป็นหนึ่งในข้อกำหนดที่ทำให้นายจ้างสามารถจ้างคนต่างด้าวขายของหน้าร้านได้ ได้ข้อมูลดังนี้ 

▪️ หากเป็นการเช่าอาคารต้องมี 1) สัญญาเช่าจากเจ้าของอาคาร 2) หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ 3) สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านของผู้ให้เช่า 

▪️หากเป็นการขายของในตลาดสดต้องมี 1) สัญญาเช่าจากเจ้าของตลาด 2) สำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านของเจ้าของตลาด 3) ภาพถ่ายที่มองเห็นหน้าร้านและป้ายชื่อร้านได้ชัดเจนพร้อมระบุแผงล็อกที่จำหน่ายสินค้า 4) แผนที่ตั้งของตลาดที่ยื่นต่อสำนักงานท้องถิ่น เช่น สำนักงานเขต กรณีเป็นตลาดในพื้นที่กรุงเทพฯ 

ส่วนการขายของในตลาดนัดไม่สามารถจดทะเบียนพาณิชย์ได้เนื่องจากเข้าข่ายเป็นหาบเร่แผงลอย

ข้อมูลเพิ่มเติม:

การตรวจสอบงบประมาณล้างแอร์ของ กทม. เมื่อปี 67 ถูกนำมาบิดเบือนช่วงนับถอยหลังสู่การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม.

กองบรรณาธิการโคแฟค

❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: ยุคผู้ว่าฯ กทม. “ชัชชาติ สิทธิพันธุ์” ล้างแอร์จวนผู้ว่าฯ จุดละ 7,000 บาท 

❌  ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาบิดเบือน** ตัวเลข 7,000 บาท มาจากการตั้งข้อสังเกตในโครงการล้างแอร์ของกองการกีฬา กรุงเทพมหานคร (กทม.) เมื่อปี 2567 ไม่ใช่บ้านพักของผู้ว่าฯ ซึ่งต่อมา กทม. ชี้แจงว่าค่าล้างแอร์อยู่ที่ 800-2,000 บาท ไม่ใช่ 7,000 บาท 

📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 5 มิ.ย. 2569 สมาชิกกลุ่มเฟซบุ๊ก “แฟนข่าว TOP NEWS THAILAND” โพสต์ข้อความว่าในขณะที่ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ดำรงตำแหน่งผู้ว่า กทม. ได้ใช้งบประมาณในการล้างแอร์ที่บ้านพักหรือจวนผู้ว่าฯ ในราคาจุดละ 7,000 บาท ซึ่งแพงกว่าค่าล้างแอร์บ้านทั่วไปซึ่งอยู่ที่ราคาจุดละประมาณ 700 บาท

ผู้โพสต์ยังใช้ถ้อยคำเรียกผู้สมัครรับเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ที่เข้าข่ายเป็นการล้อเลียนรูปร่างหน้าตาและไม่เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อีกด้วย  

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: การตรวจสอบการใช้งบประมาณค่าล้างแอร์ของ กทม. เกิดขึ้นจริงเมื่อปี 2567 แต่เป็นการตรวจสอบงบประมาณการล้างแอร์ของกองการกีฬา สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยวของ กทม. ไม่ใช่จวนผู้ว่าหรือบ้านพักของชัชชาติ โดยเพจเฟซบุ๊ก “ชมรมSTRONGต้านทุจริตประเทศไทย” โพสต์ข้อความเมื่อวันที่ 16 ก.ค. 2567 ว่ากองการกีฬาฯ จ้างล้างแอร์เครื่องละ 7,000 บาท ซึ่งเป็นราคาที่สูงกว่าราคาตลาดทั่วไป

ต่อมาวันที่ 17 ก.ค. 2567 เพจเฟซบุ๊กของกองการกีฬาฯ เผยแพร่คำชี้แจงของดำรงค์ รื่นสุข ผู้อำนวยการกองการกีฬาฯ ในขณะนั้นว่าข้อกล่าวหาดังกล่าวไม่เป็นความจริง เพราะราคาจุดละ 7,000 บาทนั้นไม่ได้เป็นค่าล้างแอร์อย่างเดียว แต่รวมค่าอะไหล่ ค่าช่อมแซม และค่าวัสดุอื่น ๆ ด้วย อัตราการจ้างเหมาล้างเครื่องปรับอากาศแตกต่างกันตามประเภทและขนาดของเครื่อง (บีทียู) หากดูราคาเฉพาะค่าแรงล้างแอร์โดยไม่รวมค่าอะไหล่ ค่าซ่อมแซมและค่าวัสดุอื่น ๆ อยู่ที่เครื่องละ 800-2,000 บาท ซึ่งเป็นราคาตามท้องตลาดทั่วไป

“นายดำรงค์ รื่นสุข ผู้อำนวยการกองการกีฬา สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว เปิดเผยถึงกรณีมีข้อสังเกตโครงการจ้างเหมาล้างและซ่อมเครื่องปรับอากาศ จำนวน 62 เครื่อง โครงการที่ 6705945237 มีค่าล้างราคาเครื่องละ 7,000 บาท ว่า ข้อสังเกตดังกล่าวไม่เป็นความจริง เนื่องจากราคารวมของโครงการดังกล่าวซึ่งเป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 455,060.30 บาท นั้น เป็นราคาของค่าแรงล้างเครื่อง รวมกับค่าอะไหล่ ค่าช่อมแซม และค่าวัสดุอื่น ๆ ที่เปลี่ยนด้วยแล้ว ทั้งนี้ สามารถดูรายละเอียดโครงการได้ที่ https://egp.bangkok.go.th/home/detail/67059435237” เพจกองการกีฬาฯ ระบุ (จากการตรวจสอบ ณ วันที่ 6 มิ.ย. 2569 ลิงก์เอกสารรายละเอียดโครงการที่กองการกีฬาฯ แนบมานั้นไม่สามารถเข้าถึงได้แล้ว)

“สำหรับอัตราการจ้างเหมาล้างเครื่องปรับอากาศ จะแตกต่างกันตามขนาดของเครื่อง (บีทียู) ซึ่งเป็นราคาตามท้องตลาดทั่วไป ดังนี้ 1. เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนตั้งพื้นหรือแขวน ขนาด 12,000 บีทียู ค่าแรงล้างเครื่องปรับอากาศอยู่ที่ราคา 800 บาท ขนาด 18,000 บีทียู ค่าแรงฯ 1,000 บาท ขนาด 36,000 บีทียู ค่าแรงฯ 1,000 บาท ขนาด 38,000 บีทียู ค่าแรงฯ 1,000 บาท ขนาด 44,000 บีทียู ค่าแรงฯ 2,000 บาท ขนาด 50,000 บีทียู ค่าแรงฯ 2,000 บาท และขนาด 60,000 บีทียู ค่าแรงฯ 2,000 บาท 2. เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนชนิดติดผนัง ขนาด 30,000 บีทียู ค่าแรงฯ 1,000 บาท และ 3. เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วนชนิด 4 ทิศทาง ขนาด 24,200 บีทียู ค่าแรงฯ 1,500 บาท โดยค่าแรงดังกล่าวยังไม่รวมค่าอะไหล่ ค่าซ่อมแซม และค่าวัสดุอื่น ๆ”

วันเดียวกัน เพจเฟซบุ๊ก “กรุงเทพมหานคร” ซึ่งเป็นเพจหลักของ กทม. โพสต์ชี้แจงเช่นกันว่า “กทม. ยันค่าล้างแอร์ไม่ถึง 7,000 บาท โดยราคาของโครงการจ้างเหมาล้างและซ่อมเครื่องปรับอากาศ จำนวน 62 เครื่อง 455,060.30 บาท นั้น เป็นราคาของค่าแรงล้างเครื่อง รวมกับค่าอะไหล่ ค่าช่อมแซม และค่าวัสดุอื่น ๆ ที่เปลี่ยนด้วยแล้ว” พร้อมกับเผยแพร่เอกสารรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะและราคากลางจ้างเหมาล้างและซ่อมเครื่องปรับอากาศจำนวน 62 เครื่อง 

📌 ข้อสรุปโคแฟค: กทม. ในสมัยที่ชัชชาติเป็นผู้ว่า กทม. เคยถูกตั้งคำถามเรื่องงบประมาณการล้างแอร์จริงเมื่อปี 2567 โดยเป็นการตรวจสอบโครงการล้างและซ่อมแซมแอร์จำนวน 62 เครื่องของกองการกีฬาฯ ซึ่งทาง กทม. ได้ออกมาชี้แจงแล้ว 

ประชาชนย่อมมีสิทธิ์ที่จะตรวจสอบการใช้งบประมาณและเชื่อหรือไม่เชื่อคำชี้แจงของ กทม. แต่ผู้ใช้เฟซบุ๊กรายนี้ได้นำการข้อมูลตรวจสอบมาบิดเบือนว่าเป็นการล้างแอร์ที่จวนผู้ว่าฯ ในราคาที่แพงเกินจริง แม้ต่อมาจะนำข่าวการชี้แจงของกทม. มาเผยแพร่ แต่โพสต์ที่มีเนื้อหาบิดเบือนและขาดบริบทก็ยังคงอยู่ และอาจสร้างความเข้าใจผิดต่อผู้สมัครรับเลือกตั้งในช่วงโค้งสุดท้ายก่อนการเลือกตั้งผู้ว่า กทม. ในวันที่ 28 มิ.ย. 2569

สรุปข่าวจริง ลวงประจำวันที่ 6 มิถุนายน 2569

ข่าวฟ้าผ่า “ไรเดอร์” ต่อหน้า คาดเหตุโลหะใกล้ตัว ไม่เกี่ยวเปิด GPS…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/2ey15i6aan49d


สธ. เตือนไข้หวัดใหญ่ ครั้งนี้มีความร้ายแรงมาก…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/njybjhhtsdfs


SMS แนบลิงก์ลงทะเบียน “คนละครึ่ง-ไทยช่วยไทย” แจก 900 บาท/วัน…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/2a5803prphcp7


เตือน 28 พ.ค.–1 มิ.ย. “ฝนตกหนักถึงหนักมาก”

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/2dk638e7comzb


 คลิปชุมนุมขับไล่ “รัฐบาลหัวใจเขมร”…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/yd5nius8o8qv


ภาพก่อสร้างลิฟต์แก้วจุดชมวิวตรงชายหาดเคลิงคิง บาหลี…จริงหรือ?

อ่านต่อได้ที่ https://cofact.org/article/st9bt867ovkc

นักวิชาการชี้ไทยต้องเร่งกำกับแพลตฟอร์มดิจิทัล แก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำข้อมูล-วางอนาคตสื่อหลังยุคทีวีดิจิทัล

5 มิถุนายน 2569 – คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยร่วมกับ Asian Network for Public Opinion Research และกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ จัดเวทีเสวนาสาธารณะ หัวข้อ “ถอดรหัสข่าวร้อน: อ่านความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างผ่านอำนาจ ความจริง และแพลตฟอร์ม” ภายในงานประชุมนานาชาติ 76th ICA Regional Hub Thailand โดยมีวิชาการ สื่อมวลชน และผู้กำหนดนโยบายร่วมถอดบทเรียนจากประเด็นข่าวร้อนในสังคมไทย ผ่านเวทีสาธารณะ สะท้อนความท้าทายของประเทศไทยในการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัล การรับมือความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยี และอนาคตของอุตสาหกรรมโทรทัศน์ไทย

ดร.ธนกร ศรีสุขใส ผู้จัดการกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ กล่าวถึงกรณี Facebook Live ที่มีเนื้อหาไม่เหมาะสม และโครงการ TH-AI Passport กับความปลอดภัยและความเหลื่อมล้ำทางโลกออนไลน์ พบว่าประเทศไทยยังขาดกลไกกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลที่มีประสิทธิภาพ ขณะที่แพลตฟอร์มต่างประเทศมีทั้งทุน เทคโนโลยี และฐานข้อมูลขนาดใหญ่ ส่งผลให้เกิดความเหลื่อมล้ำอย่างชัดเจน

“ประเทศไทยยังไม่ได้ใช้อำนาจในการกำกับดูแลอย่างจริงจัง ต่างจากหลายประเทศ โดยเฉพาะสิงคโปร์ที่มีมาตรการกำกับดูแลแพลตฟอร์มอย่างเป็นระบบ” ดร.ธนกรกล่าว พร้อมเสนอให้รัฐบาลผลักดันการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลเป็นวาระแห่งชาติ เพื่อให้ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มมีความรับผิดชอบต่อเนื้อหา ธุรกิจ และผู้ผลิตสื่อในประเทศไทยมากขึ้น

ด้านศุภจิตรา เลาหวัฒนภิญโญ ผู้อำนวยการฝ่ายกำกับดูแลและตรวจสอบธุรกิจแพลตฟอร์ม สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีกฎหมายและกลไกกำกับดูแลหลายฉบับ ทั้งพระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี และพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์

อย่างไรก็ตาม การกำกับดูแลจำเป็นต้องคำนึงถึงลักษณะความเสี่ยงและผลกระทบของแต่ละกรณี โดยเฉพาะมาตรการ Notice and Take Down ที่กำหนดให้ผู้ให้บริการนำเนื้อหาที่ผิดกฎหมายออกจากระบบภายใน 24 ชั่วโมง ซึ่งอาจยังไม่เพียงพอสำหรับเนื้อหาบางประเภทที่สร้างความเสียหายได้อย่างรวดเร็ว จึงควรมีการพิจารณาปรับระยะเวลาให้เหมาะสมตามระดับความรุนแรงของเนื้อหา

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมา คืออนาคตของโทรทัศน์ดิจิทัลไทยหลังปี 2572 ซึ่งเป็นช่วงสิ้นสุดใบอนุญาตประกอบกิจการของหลายสถานี  อนุพงษ์ ไชยฤทธิ์ อดีตรองผู้อำนวยการด้านเทคโนโลยีการกระจายสื่อ ไทยพีบีเอส กล่าวว่า อุตสาหกรรมโทรทัศน์รับรู้มานานแล้วว่ากำลังเผชิญแรงกดดันจากบริการ OTT และแพลตฟอร์มออนไลน์ แต่การกำหนดทิศทางเชิงนโยบายกลับดำเนินไปอย่างล่าช้า ทั้งที่เทคโนโลยีโครงข่ายโทรทัศน์ดิจิทัลจะมีอายุการใช้งานยาวนานถึง 17 ปีในปี 2572

“ทุกฝ่ายเห็นภาพการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรม แต่ยังไม่มีการพูดคุยเชิงนโยบายอย่างจริงจังว่าประเทศไทยจะเดินหน้ากับระบบโทรทัศน์ดิจิทัลอย่างไรต่อไป” อนุพงษ์กล่าว

ขณะที่สุภิญญา กลางณรงค์ ผู้ร่วมก่อตั้งโคแฟค (ประเทศไทย) มองว่า โทรทัศน์ไทยมีความผูกพันกับพัฒนาการทางการเมืองและสังคมของประเทศมาโดยตลอด แม้โลกจะเข้าสู่ยุคออนไลน์ที่เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้มากขึ้น แต่ก็จำเป็นต้องสร้างสมดุลระหว่างเสรีภาพในการสื่อสารกับการกำกับดูแลเพื่อป้องกันผลกระทบที่เกิดขึ้น  ขณะนี้หลายประเทศในยุโรปมีแนวทางกำกับดูแลแพลตฟอร์มที่มุ่งลดเนื้อหาสร้างความเกลียดชังและข้อมูลที่เป็นอันตรายต่อสังคม โดยอาศัยกฎหมายและกลไกทางแพ่งควบคู่กับการมีส่วนร่วมของประชาชน

พร้อมกันนี้ยังชี้ว่า โทรทัศน์ภาคพื้นดินยังมีความสำคัญในฐานะโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสารของประเทศ โดยเฉพาะในสถานการณ์ฉุกเฉินที่ระบบอินเทอร์เน็ตอาจไม่สามารถใช้งานได้ หากภาครัฐมีนโยบายยุติหรือปรับลดบทบาทของโทรทัศน์ดิจิทัล ก็ควรประกาศทิศทางให้ชัดเจนและวางแผนเปลี่ยนผ่านอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถปรับตัวได้ทัน

ส่วนโครงการ TH-AI Passport สุภิญญามองว่า ยังไม่ได้มีการส่งเสริมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ การผลักดันให้ประชาชนใช้ AI อย่างแพร่หลายควรดำเนินควบคู่กับการพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อและเทคโนโลยี (Digital Literacy) ตั้งแต่ระดับพื้นฐาน เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้เทคโนโลยีได้อย่างปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากการถูกหลอกลวงทางออนไลน์