ทฤษฎีสมคบคิดเรื่องโครงการวิจัย HAARP ของสหรัฐฯ เป็นต้นเหตุภัยพิบัติ ถูกนำมาเชื่อมโยงกับน้ำท่วมกรุงเทพฯ 69
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓เนื้อหาที่ตรวจสอบ: ฝนตกหนักช่วง 22-27 ก.ย. 2569 ที่ทำให้เกิดน้ำท่วมหนักในกรุงเทพฯ “ไม่น่าใช่ฝนธรรมชาติ เพราะไม่มีเสียงฟ้าร้อง”
⚠️ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาชี้นำให้หลงเชื่อทฤษฎีสมคบคิดเรื่องการใช้เทคโนโลยีควบคุมสภาพอากาศสร้างภัยพิบัติทางธรรมชาติ ซึ่งไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ**
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 27 ก.ย. 2569 เพจเฟซบุ๊ก ‘ขุนวิเทศมรรคา วาจาไฉไล’ ซึ่งมีผู้ติดตามมากกว่า 9,500 บัญชี โพสต์ข้อความเกี่ยวกับสถานการณ์ฝนตกหนักต่อเนื่องในกรุงเทพฯ ช่วง 22-27 ก.ย. ว่า “สิ่งที่ทำให้คิดว่ามันไม่น่าจะใช่ฝนธรรมชาติคือ มันไม่มีเสียงฟ้าร้องสักแอะ แถวไหนได้ยินฟ้าร้องบ้าง กรุงเทพฯ ไม่มีเลยฝนล้วน ๆ นิ่ง ๆ เลย” (ลิงก์บันทึก)
โพสต์นี้ถูกแชร์เกือบ 150 ครั้ง และมีผู้เข้ามาให้ความเห็นหลายรายว่าฝนตกที่ตกแช่ในช่วงเวลาดังกล่าวเกิดจากเทคโนโลยีควบคุมสภาพอากาศที่สามารถสร้างภัยพิบัติในพื้นที่ต่าง ๆ ได้ ขณะที่แอดมินเพจระบุในคอมเมนต์ว่าเทคโนโลยีนี้มีชื่อว่า HAARP
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: โครงการวิจัยพลังงานลำแสงออโรราจากความถี่สูง (High-frequency Active Auroral Research Program—HAARP) ที่อยู่ในความดูแลของมหาวิทยาลัยอะแลสกา สหรัฐอเมริกา มักถูกนำมาอ้างเท็จว่าเป็นสาเหตุของการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เช่น น้ำท่วมใหญ่ในจีน (2564) ฝนตกหนักในบัลแกเรีย (2565) แผ่นดินไหวขนาด 7.8 ในตุรกีและซีเรีย (2566) และแผ่นดินไหวขนาด 7.1 ในจังหวัดคุมาโมโตะของญี่ปุ่น (2569)
สำนักข่าวบีบีซีและเอเอฟพีสัมภาษณ์นักวิทยาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญหลายคนที่ยืนยันตรงกันว่าภัยธรรมชาติเหล่านี้ไม่มีความเชื่อมโยงกับฮาร์ปและไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ใด ๆ ว่าอุปกรณ์ของฮาร์ปสามารถควบคุมสภาพอากาศได้
รายงานของบีบีซีที่เผยแพร่เมื่อ 24 ก.พ. 2566 ให้ข้อมูลว่าโครงการฮาร์ปก่อตั้งขึ้นโดยกองทัพสหรัฐฯ ในปี 1990 โครงการนี้มีการใช้ตัวแปลงสัญญาณเพื่อวิจัยผลกระทบของชั้นบรรยากาศไอโอโนสเฟียร์ที่มีต่อระบบนำทางและการสื่อสารของพลเรือนและของทหาร ซึ่งเจสซิกา แมตธิวส์ ผู้จัดการโครงการฮาร์ปยืนยันกับบีบีซีว่า “อุปกรณ์วิจัยที่ฮาร์ป ไม่สามารถสร้างภัยพิบัติทางธรรมชาติหรือทำให้รุนแขึ้นได้” และกระบวนการวิจัยไม่ได้ทำให้เกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ เกี่ยวกับสภาพอากาศขึ้น
บีบีซีระบุว่าความเชื่อที่ว่าโครงการฮาร์ปเป็นสาเหตุของภัยพิบัติทางธรรมชาตินั้นเป็นทฤษฎีสมคบคิดที่ถูกเผยแพร่มาอย่างต่อเนื่อง “ทั้งที่บรรดาผู้เชี่ยวชาญและนักวิทยาศาสตร์ได้หักล้างข้อกล่าวอ้างเหล่านั้นอย่างรอบด้านแล้ว”
ℹ️ ทำไมฝนตกหนักต่อเนื่องช่วง 22-27 ก.ย. 2569 ในไทยไม่มีเสียงฟ้าร้อง?
วัฒนา กันบัว ผู้เชี่ยวชาญด้านอุตุนิยมวิทยาและการพยากรณ์อากาศของประเทศไทย และอดีตผู้อำนวยการกองพัฒนาอุตุนิยมวิทยา กรมอุตุนิยมวิทยา อธิบายปรากฏการณ์นี้ในเฟซบุ๊ก ‘Wattana Kanbua’ เมื่อวันที่ 2 ต.ค. 2569 ว่าปรากฏการณ์ที่ฝนตกหนักและนานแต่ไม่มีฟ้าแลบหรือฟ้าร้องเป็นผลมาจากโครงสร้างแบบผสมผสานของประเภทเมฆที่ก่อตัวขึ้นในระบบหย่อมความกดอากาศต่ำกำลังแรง
“ปรากฏการณ์ฝนตกต่อเนื่องยาวนานที่มีทั้งเม็ดฝนขนาดเล็ก ขนาดปานกลาง และเม็ดใหญ่สลับกัน โดยไร้เสียงฟ้าแลบฟ้าร้องและลมผิวพื้นค่อนข้างเบานั้น คือ วิวัฒนาการตามธรรมชาติของระบบหย่อมความกดอากาศต่ำกำลังแรง ที่มีการผสมผสานระหว่างเมฆแผ่นฝนกว้างใหญ่ (Nimbostratus) ซึ่งทำหน้าที่สร้างฝนตกแช่สม่ำเสมอ ร่วมกับเมฆพาความร้อน (Cumulonimbus) ที่เคลื่อนเข้ามาเติมเม็ดฝนขนาดใหญ่เป็นระยะ”
“ฟ้าแลบฟ้าร้องต้องอาศัยการขัดสีอย่างรุนแรงของเกล็ดน้ำแข็งภายในเมฆที่มีการยกตัวในแนวดิ่งแรง ๆ แต่เมื่อฝนส่วนใหญ่มาจากเมฆนิมโบสเตรตัส การไหลวนของอากาศจะนุ่มนวล กิจกรรมทางไฟฟ้าจึงไม่เกิดขึ้น ทำให้บรรยากาศเงียบสงบ ไร้เสียงฟ้าแลบฟ้าร้อง” อดีตผู้อำนวยการกองพัฒนาอุตุนิยมวิทยาระบุและย้ำว่า “การเข้าใจกลไกนี้จะช่วยให้เราไม่ประมาท เพราะแม้จะไม่มีลมกระโชกแรงหรือฟ้าผ่า แต่ปริมาณน้ำฝนสะสมจากฝนแช่ยาวนานลักษณะนี้คือปัจจัยหลักที่ก่อให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลากได้อย่างรุนแรง”
