สารพัดคลิปเก่าถูกนำมาอ้างเท็จว่าเป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เวเนซุเอลา

กองบรรณาธิการโคแฟค

ไม่กี่ชั่วโมงหลังเกิดเหตุแผ่นดินไหวใหญ่ขนาด 7.2 และ 7.5 ที่ประเทศเวเนซุเอลาเมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 2569 สื่อสังคมออนไลน์ก็เต็มไปด้วยคลิปภาพเหตุการณ์ตึกถล่มและแผ่นดินไหวที่เคยเกิดขึ้นในประเทศอื่น ๆ ซึ่งถูกนำมาอ้างเท็จว่าเป็นภาพเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นในเวเนซุเอลา

คลิปที่ถูกนำมาอ้างเท็จมีทั้งภาพเหตุการณ์แผ่นดินไหวในตุรกีและฟิลิปปินส์ และภาพการรื้อถอนอาคาร ซึ่งไม่มีความเกี่ยวข้องกับแผ่นดินไหวในเวเนซุเอลาครั้งนี้เลย โพสต์เท็จเหล่านี้ถูกเผยแพร่ในขณะที่ทีมกู้ภัยนานาชาติเร่งส่งกำลังไปช่วยผู้ประสบภัยในเวเนซุเอลา ซึ่งรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 235 ราย บาดเจ็บมากกว่า 4,300 คน และยังมีผู้ติดอยู่ใต้ซากปรักหักพังอีกเป็นจำนวนมาก (ข้อมูล ณ เวลาประมาณ 17.00 น. วันที่ 26 มิ.ย. 2569)

โคแฟครวบรวมโพสต์ที่นำภาพหรือคลิปวิดีโอเก่ามาอ้างเท็จว่าเป็นเหตุแผ่นดินไหวเวเนซุเอลา

❌  คลิปตึกถล่มจากเหตุแผ่นดินไหวที่ตุรกีเมื่อปี 2566 

วันที่ 25 มิ.ย. 2569 เพจเฟซบุ๊ก ‘ของดีประเทศไทย’ โพสต์คลิปวิดีโอความยาว 8 วินาที เป็นคลิปอาคารถล่มและผู้คนแตกตื่นวิ่งหนีเอาชีวิตรอด พร้อมกับบรรยายว่า “ส่งกำลังใจให้เวเนซุเอลา”

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: จากการค้นหาด้วย Google Lens พบว่า คลิปนี้เป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 7.8 ที่ประเทศตุรกี เมื่อวันที่ 6 ก.พ. 2566 โดยช่องยูทูบสำนักข่าว İhlas Haber Ajansı ในตุรกีโพสต์คลิปนี้และระบุว่า อาคารที่ถล่มลงมานั้นอยู่ที่เมือง Sanlıurfa ในตุรกี สื่อต่างประเทศ เช่น The Mirror ของอังกฤษ , Al Jazeera ของกาตาร์ ก็รายงานข่าวและคลิปวิดีโอนี้ในวันเดียวกัน

เปรียบเทียบภาพจากคลิปที่เพจเฟซบุ๊ก ‘ของดีประเทศไทย’ นำมาสร้างความเข้าใจผิดว่าเป็นเหตุแผ่นดินไหวในเวเนซุเอลา (ซ้าย) จริง ๆ แล้วคลิปนี้เป็นภาพเหตุแผ่นดินไหวในตุรกีเมื่อ 6 ก.พ. 2566 ที่เคยถูกเผยแพร่โดยสื่อตุรกี (กลาง) และ The Mirror ของอังกฤษ (ขวา)

❌ คลิปรื้อถอนอาคารในตุรกีเมื่อปี 2566

วันที่ 26 มิ.ย. 2569 ผู้ใช้เฟซบุ๊กทั้งไทยและต่างประเทศ โพสต์คลิปวิดิโออาคารสูงเอียงพังถล่มลงมาทั้งหลัง โดยอ้างว่าเป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหวในเวเนซุเอลา 

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: จากการค้นหาด้วย Google Lens พบว่า คลิปวิดีโอและภาพนิ่งจากคลิปนี้เคยถูกโพสต์เมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2566 โดยสื่อตุรกี 2 สำนัก คือ Karar และ Ensonhaber ระบุว่าเป็นการรื้อถอนอาคาร Batı Şehir Park Sitesi’nin สูง 15 ชั้น ในเมือง Kahramanmaras ของตุรกี ที่ได้รับความเสียหายจากเหตุแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 6 ก.พ. 2566 แต่เกิดความผิดพลาด ทำให้อาคารพังถล่มลงมาด้านหน้า จนประชาชนที่ดูอยู่ตกใจรีบวิ่งหนี แต่ไม่มีรายงานผู้ได้รับอันตรายในเหตุการณ์นี้ 

เปรียบเทียบภาพจากคลิปที่ผู้ใช้เฟซบุ๊กชาวไทยนำมาสร้างความเข้าใจผิดว่าเป็นเหตุแผ่นดินไหวในเวเนซุเอลา (ซ้าย) กับภาพที่เผยแพร่โดยสื่อตุรกีเมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2566 โดยระบุว่าเป็นภาพตึกที่เอียงถล่มลงมาเนื่องจากความผิดพลาดระหว่างการรื้อถอน

❌ คลิปเหตุการณ์แผ่นดินไหวในฟิลิปปินส์ 8 มิ.ย. 2569

วันที่ 25-26 มิ.ย. 2569 ผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์ทั้งไทยและต่างประเทศ โพสต์คลิปวิดีโอจากกล้องวงจรปิด เป็นบรรยากาศในบ้านหลังหนึ่งที่สมาชิกในครอบครัวพากันแตกตื่นวิ่งหนีออกจากบ้านขณะเกิดแผ่นดินไหว ทิ้งหญิงชราไว้คนเดียวจนเสียหลักล้ม โดยระบุว่าเป็นเหตุการณ์ในประเทศเวเนซุเอลา 

🔎 โคแฟคตรวจสอบ: จากการค้นหาด้วย Google Lens พบว่า คลิปวิดีโอนี้เป็นภาพเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 7.8 ที่ภูมิภาคมินดาเนา ประเทศฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 2569 โดย K5 News FM เครือข่ายสื่อวิทยุในฟิลิปปินส์ ได้เผยแพร่คลิปนี้ทางเฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 16 มิ.ย. 2569 ระบุว่าเป็นเหตุการณ์ในจังหวัด Sarangani ภูมิภาคมินดาเนา 

ต่อมาสื่อฮ่องกง South China Morning Post เผยแพร่คลิปนี้เมื่อวันที่ 19 มิ.ย. 2569 โดยอ้างอิงที่มาจากบัญชีเฟซบุ๊ก ‘Jonard Pacres Abrasado’ ซึ่งโพสต์คลิปนี้เมื่อวันที่ 12 มิ.ย. 2569  

โคแฟคยังสอบถามไปยังบัญชีผู้ใช้เฟซบุ๊ก Jonard Pacres Abrasado ได้รับการยืนยันว่าเขาเป็นผู้โพสต์คลิปนี้ และเป็นภาพเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่จังหวัด Sarangani ของฟิลิปปินส์

เปรียบเทียบภาพจากผู้ใช้เฟซบุ๊กชาวไทยที่อ้างว่าภาพในคลิปนี้เป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เวเนซุเอลา (ซ้าย) กับภาพที่ผู้ใช้เฟซบุ๊กในฟิลิปปินส์โพสต์เมื่อวันที่ 12 มิ.ย. 2569 ซึงเขายืนยันกับโคแฟคว่าเป็นภาพเหตุแผ่นดินไหวที่จังหวัด Sarangani ภูมิภาคมินดาเนาของฟิลิปปินส์เมื่อ 8 มิ.ย.2569