คลิปแผ่นดินไหวในไทย-ฟิลิปปินส์-สหรัฐฯ-วานูอาตู ถูกนำมาอ้างเท็จว่าเป็นแผ่นดินไหวในเวเนซุเอลา
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: คลิปแผ่นดินไหวที่เวเนซุเอลา
❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาเท็จ** เป็นการนำภาพเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เคยเกิดขึ้นในหลายประเทศมาตัดต่อรวมกัน และให้ข้อมูลบิดเบือนว่าภาพทั้งหมดเป็นแผ่นดินไหวในเวเนซุเอลาเมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2569
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 26 มิ.ย. 2569 ช่องยูทูบ ‘Pankaj Halder’ โพสต์คลิปวิดีโอความยาว 34 วินาที เป็นภาพจากหลายเหตุการณ์มาตัดต่อรวมกัน ฝังข้อความเป็นภาษาอังกฤษแปลเป็นไทยได้ว่า “แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในเวเนซุเอลา” คลิปนี้มียอดรับชมกว่า 1.4 ล้านครั้ง ณ วันที่ 1 ก.ค. 2569 (ลิงก์บันทึก)
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: คลิปนี้ประกอบด้วยภาพจากเหตุแผ่นดินไหวที่เกิดคนละช่วงเวลาในหลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ที่่ถูกนำมาตัดต่อรวมกันทั้งหมด 11 คลิป บางคลิปเผยแพร่มาตั้งแต่ปี 2561 ในจำนวนนี้มีเพียง 3 คลิปที่ตรวจสอบแล้วพบว่าเป็นภาพจากเหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.2 และ 7.5 ในเวเนซุเอลาเมื่อวันที่ 24 มิ.ย.
โคแฟคนำภาพจากแต่ละคลิปไปตรวจสอบด้วย Google Lens สามารถระบุเหตุการณ์ในแต่ละคลิปได้ดังนี้
คลิปที่ 1: อาคารห้างสรรพสินค้าในฟิลิปปินส์ถล่มลงมาจากเหตุแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 2569 เผยแพร่โดยสื่อหลายสำนัก เช่น CNA (สิงคโปร์), PPTV (ไทย), NDTV (อินเดีย)
คลิปที่ 2: น้ำในสระว่ายน้ำบนคอนโดมิเนียมแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ กระเพื่อมอย่างรุนแรงจากแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวในเมียนมาเมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2568 สำนักข่าว AFP รายงานว่าคลิปนี้เคยถูกนำไปสร้างความเข้าใจผิดว่าเป็นแผ่นดินไหวในรัสเซียด้วย
คลิปที่ 3: หลอดไฟบนชั้น 6 ของอาคารแห่งหนึ่งในเมือง Anchorage มลรัฐอลาสกา สหรัฐอเมริกา แกว่งไปมาจากแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 30 พ.ย. 2561 คลิปนี้โพสต์โดยผู้ใช้ยูทูบ @kimberlygregory4511 ตั้งแต่วันที่ 11 ธ.ค. 2561
คลิปที่ 4: คอนโดมิเนียมพาร์ค ออริจิ้น ทองหล่อ กรุงเทพฯ ซึ่งเป็นอาคาร 3 หลังที่มีทางเชื่อมระหว่างกัน สั่นไหวจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวในเมียนมา เมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2568 ภาพนี้ถูกนำไปบิดเบือนหลายครั้ง เช่น อ้างเท็จว่าเป็นเหตุแผ่นดินไหวในฟิลิปปินส์
คลิปที่ 5: อาคารที่พักอาศัยในเมือง Maracay ของเวเนซุเอลาแตกร้าวและเสียหายจากเหตุแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 24 มิ.ย. สถานีวิทยุ Radio Universal และสื่อออนไลน์ El Aragüeño ของเวเนซุเอลาโพสต์ภาพอาคารเดียวกันนี้ในอินสตาแกรมเมื่อวันที่ 25 มิ.ย. โดยรายงานว่าผู้พักอาศัยต้องอพยพไปอยู่ที่อื่นระหว่างรอทีมวิศวกรประเมินความปลอดภัย
คลิปที่ 6: อาคารที่พักอาศัยในเมือง Los Cocos เวเนซุเอลาได้รับความเสียหายจากเหตุแผ่นดินไหว 24 มิ.ย. สื่อหลายสำนักทั้งในเวเนซุเอลาและสื่อต่างต่างประเทศเผยแพร่ภาพอาคารนี้หลังเกิดเหตุ เช่น สถานีวิทยุ Radio Class, El Diariodo และ Azua News
คลิปที่ 7: รีสอร์ตแห่งหนึ่งได้รับผลกระทบจากเหตุแผ่นดินไหวในวานูอาตูเมื่อวันที่ 17 ธ.ค. 2567 โดยสำนักข่าว 9News ออสเตรเลียเผยแพร่คลิปในวันที่ 21 ธ.ค. 2567 ระบุว่าเป็นคลิปที่ถ่ายโดยครอบครัวชาวเมืองบริสเบนของออสเตรเลียที่ไปท่องเที่ยววานูอาตูซึ่งเกิดแผ่นดินไหว
คลิปที่ 8: อาคารในกรุงคารากัส เวเนซุเอลาได้รับความเสียหายจากแผ่นดินไหว ภาพอาคารแห่งนี้ถูกใช้ประกอบรายงานข่าวของหลายสำนักในภูมิภาคลาตินอเมริกา เช่น Nación Colombia (โคลอมเบีย), Rádio Itatiaia และแพลตฟอร์มขายภาพข่าว Fotos Públicas (บราซิล), El Trece TV (อาร์เจนตินา)
คลิปที่ 9: ท่าเรือที่เกาะบาลุต จังหวัดดาเวาออกซิเดนทัล ฟิลิปปินส์สั่นไหวอย่างรุนแรงขณะเกิดแผ่นดินไหวในมินดาเนาเมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 2569 ภาพเหตุการณ์บนท่าเรือนี้ถูกเผยแพร่โดยสื่อท้องถิ่นฟิลิปปินส์ เช่น Solid FM Cebu City และ RMN-DXBC Butuan
คลิปที่ 10: บัญชีเฟซบุ๊ก ‘เจ โชคจิรายุ’ โพสต์คลิปน้ำในบ่อน้ำกระเพื่อมอย่างรุนแรงที่ จ.สุโขทัย ขณะเกิดแผ่นดินไหวที่เมียนมาส่งแรงสั่นสะเทือนถึงประเทศไทยเมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2568
คลิปที่ 11: นักเรียนและครูโรงเรียนลูมิโก อิสไอส์แลนด์ หมู่บ้านอี.อาเลกาโด เมืองกลาน จังหวัดซารังกานี ประเทศฟิลิปปินส์ ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 8 มิ.ย. 2569 คลิปนี้ถูกโพสต์หลังเกิดเหตุโดยผู้ใช้เฟซบุ๊ก ‘Cha Cha’ ซึ่งระบุว่าเป็นครูในฟิลิปปินส์
📌 ข้อสังเกตโคแฟค: หลังเกิดภัยพิบัติขนาดใหญ่ เช่น แผ่นดินไหว มักมีการนำคลิปเก่ามาเผยแพร่ซ้ำโดยให้ข้อมูลผิด ๆ หรือข้อมูลไม่ครบถ้วนให้เข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์ล่าสุด โดยฉกฉวยสถานการณ์ที่ผู้คนกำลังให้ความสนใจกับเหตุการณ์นั้นเพื่อเพิ่มยอดการเข้าชมและเพิ่มจำนวนผู้ติดตาม ซึ่งอาจเป็นการหารายได้จากแพลตฟอร์ม หรืออาจมีเจตนาไม่ดี เช่น หลอกให้กดลิงก์ที่ไม่ปลอดภัยหรือลวงให้บริจาคเงิน
