ผู้ใช้เฟซบุ๊กโพสต์เนื้อหาที่สร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสิทธิด้านการศึกษาของเด็กไทย และการกู้เงิน กยศ.
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: เด็กเขมรเรียนฟรีแต่เด็กไทยต้องกู้ กยศ.
❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาบิดเบือนและสร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสิทธิด้านการศึกษาของเด็กไทยและนโยบายการขยายโอกาสทางการศึกษาแก่บุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทย**
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 5 มิ.ย. 2569 ผู้ใช้เฟซบุ๊ก “Sasiporn Wongyara” โพสต์ข้อความว่า “เห็นด้วยหรือไม่ ยกเลิกกู้ กยศ. ให้เด็กไทยเรียนฟรี เหมือนเด็กเขมรบ้าง?” และ “ยกเลิกสักทีกู้ กยศ. เด็กไทยต้องได้เรียนฟรี” (ลิงก์บันทึก)
โพสต์นี้ถูกแชร์มากกว่า 65 ครั้ง ณ วันที่ 9 มิ.ย. 2569
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: รัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาของไทยกำหนดว่าเด็กไทยทุกคนต้องได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ส่วนกองทุนให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) นั้นเปิดให้นักเรียนนักศึกษาที่มีสัญชาติไทยกู้เงินเรียนได้ตั้งแต่ระดับ ม.ปลายหรือ ปวช. จนถึงปริญญาตรี ซึ่งเป็นทางเลือกส่วนบุคคลว่าจะกู้หรือไม่ก็ได้เพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่าย
ส่วนเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทยที่อยู่ในประเทศไทย กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้ออกประกาศให้สถานศึกษารับ นักเรียนนักศึกษาที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทยเข้าเรียน เพื่อเปิดกว้างให้ทุกคนที่อาศัยในประเทศสามารถเข้าเรียนได้โดยไม่จำกัดระดับ ประเภท หรือพื้นที่การศึกษา สอดคล้องกับการเป็นภาคีอนุสัญญาสิทธิเด็ก และเพื่อให้นักเรียนนักศึกษาเหล่านั้นมีความเข้าใจ มีทัศนคติที่ที่ดีต่อประเทศไทยเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงของชาติในระยะยาว
ดังนั้น การโพสต์ข้อความเรียกร้องให้ “เด็กไทยเรียนฟรีเหมือนเด็กเขมร” จึงเป็นการให้ข้อมูลไม่ครบถ้วน สร้างความเข้าใจผิดและสร้างความเกลียดชังระหว่างคนไทยกับกัมพูชา เนื่องจากกฎหมายกำหนดให้เด็กไทยได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ส่วนการกู้เงิน กยศ. นั้นเป็นทางเลือกของแต่ละคน สำหรับเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทย รวมถึงเด็กเขมรที่อยู่ในประเทศไทยนั้นก็มีสิทธิเข้าถึงการศึกษาตามประกาศ ศธ. และอนุสัญญาสิทธิเด็กที่ไทยเป็นภาคี
เจ้าหน้าที่ ศธ. ให้ข้อมูลกับโคแฟคเมื่อวันที่ 9 มิ.ย. 2569 ว่าเด็กไทยได้สิทธิ์เรียนฟรี 15 ปีทุกคนอยู่แล้ว ส่วนกยศ. ซึ่งเป็นกองทุนที่กระทรวงการคลังกำกับดูแล เป็นทางเลือกเพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายระหว่างศึกษาของนักเรียนนักศึกษา ซึ่งผู้ที่จะกู้ยืมได้ต้องมีสัญชาติไทยเท่านั้น
ℹ️ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายสำหรับเด็กไทย และการขยายโอกาสทางการศึกษาสำหรับเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทย มีดังนี้
▪️รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ระบุถึงหน้าที่ของรัฐไทยในการจัดการศึกษาให้เด็กไว้ในมาตรา 54 ว่า “รัฐต้องดำเนินการให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลา 12 ปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับอย่างมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย”
▪️พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 มาตรา 10 ระบุว่า “การจัดการศึกษาต้องจัดให้บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอกันในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่า 12 ปี ที่รัฐต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย”
▪️คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 28/2559 วันที่ 15 มิ.ย. 2559 เรื่องให้จัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยไม่เก็บค่าใช้จ่ายระบุว่าให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานดําเนินการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน 15 ปี ให้มีมาตรฐานและคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย โดยการศึกษาขั้นพื้นฐาน 15 ปี หมายถึงการศึกษาตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษา (อนุบาล) ระดับประถมศึกษาจนถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 หรือระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช. 3) หรือเทียบเท่า
▪️ประกาศ ศธ. เรื่อง การรับนักเรียน นักศึกษาที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทย พ.ศ. 2568 ระบุแนวทางปฏิบัติสำหรับสถานศึกษาในการรับเด็กที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎรหรือเด็กที่ไม่มีสัญชาติเข้าเรียนในสถานศึกษา ตามนโยบายขยายโอกาสทางการศึกษาแก่บุคคลที่ไม่มีหลักฐานทะเบียนราษฎรหรือไม่มีสัญชาติไทยที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย และตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กที่ระบุว่ารัฐภาคีต้องรับรองสิทธิของเด็กทุกคนในการเข้าถึงการศึกษาโดยไม่แบ่งแยกสัญชาติหรือสถานะทางกฎหมาย
