บัญชีเฟซบุ๊กนำภาพภัยพิบัติในอดีตมาสร้างความเข้าใจผิดว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน หลอกล่อให้กดลิงก์ที่ไม่ปลอดภัย
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓เนื้อหาที่ตรวจสอบ: เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 9.1 ริกเตอร์ ทำให้เกิดสึนามิถล่มเมือง
❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาบิดเบือน** เป็นการนำภาพและข่าวภัยพิบัติในอดีตมาบิดเบือนให้เข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 10 ก.ย. 2569 บัญชีเฟซบุ๊ก ‘ข่าวด่วนวันนี’ โพสต์ภาพชุดความเสียหายจากภัยพิบัติ มีทั้งภาพรถยนต์ที่ถูกคลื่นยักษ์พัดถล่ม ภาพรถยนต์จมน้ำจากน้ำท่วม และภาพรถยนต์ตกลงไปในหลุมของถนนที่ทรุดตัว พร้อมข้อความ “แผ่นดินไหวขนาด 9.1 ริกเตอร์ยังก่อให้เกิดสึนามิในเมือง… ดูเพิ่มเติม” และแนบลิงก์เว็บไซต์ซึ่งเมื่อคลิกเข้าไปดูพบว่าเป็นข่าวที่อ้างว่าเกิดแผ่นดินไหวขนาด 8.2 ที่รัฐอะแลสกา สหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 9 ก.ย. 2569 (ลิงก์บันทึก)
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: เมื่อค้นหาด้วย Google Lens พบว่า ภาพภัยพิบัติทั้งหมดเป็นภาพจริง แต่เป็นภาพเก่าจากเหตุการณ์อื่น ๆ ที่ไม่เกี่ยวกับรัฐอะแลสกา ดังนี้
▪️ภาพรถยนต์ที่ถูกคลื่นยักษ์พัดถล่ม: เป็นเหตุการณ์คลื่นสึนามิพัดถล่มเมืองมิยาโกะ จ.อิวาเตะ ของญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 11 มี.ค. 2554 โดยมีสื่อหลายสำนัก เช่น BBC, Toronto Star, National Geographic ใช้ภาพนี้เป็นภาพประกอบ รวมถึงพบว่าภาพดังกล่าวอยู่ในเว็บไซต์ซื้อขายภาพ Getty Images
▪️ภาพน้ำท่วมในเมือง: เป็นภาพเหตุการณ์น้ำท่วมที่เมือง Florianópolis ของบราซิล โดยบัญชีอินสตาแกรม ‘tvbiguacu’ ซึ่งเป็นสำนักข่าวท้องถิ่นในเมือง Florianopolis โพสต์ภาพนี้วันที่ 17 ม.ค. 2568
โคแฟคตรวจสอบด้วย Google Street View พบว่า บริเวณในภาพคือหน้าฟิตเนส Academia Pratique Fitness – Itaguaçu ตั้งอยู่ตรงข้ามห้าง Havan Sao Jose 2 บนถนน R.Geroncio Thives ในเมือง Sao Jose ซึ่งอยู่ติดกับเมือง Florianopolis รัฐ Santa Catarina โดยคาดว่าภาพน่าจะถูกถ่ายจากอาคารสูงที่ทำให้เห็นมุมมองจากถนน R.Angelo Girardi ซึ่งจะเห็นด้านข้างของห้าง Havan São José 2 เล็กน้อย
▪️ภาพรถยนต์จมน้ำโคลน: เป็นภาพจากเหตุน้ำท่วมที่เมือง Aloga จังหวัด Malaga ในสเปน โดยสำนักข่าว AP รายงานว่าเป็นเหตุการณ์เมื่อวันที่ 29 ต.ค. 2567
▪️ภาพรถยนต์ตกลงไปในหลุมของถนนที่ทรุดตัว: ภาพนี้ถูกใช้ในสื่ออาร์เจนตินา เช่น Perfil , La Nacion , Verte รวมถึงสำนักข่าว RFI ของฝรั่งเศส ระบุเป็นเหตุน้ำท่วมในเมือง Bahía Blanca ของอาร์เจนตินา เมื่อวันที่ 7 มี.ค. 2568
สำหรับเนื้อหาในลิงก์ที่แนบมากับโพสต์นี้ พบว่าเป็นการนำข่าวแผ่นดินไหวขนาด 8.2 ที่อะแลสกาเมื่อวันที่ 29 ก.ค. 2564 ซึ่งมีการเตือนภัยสึนามิมาใส่ข้อมูลเท็จว่าเป็นแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 9 ก.ย. 2569
เว็บไซต์ Alaska Earthquake Center ซึ่งเป็นหน่วยงานเฝ้าระวังแผ่นดินไหวและสึนามิไม่พบรายงานการเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในวันที่ 9 ก.ย. 2569 โดยระหว่างวันที่ 6-11 ก.ย. 2569 เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงที่สุดคือขนาด 5.7
⚠️โคแฟคตรวจสอบข้อมูลของบัญชีเฟซบุ๊ก ‘ข่าวด่วนวันนี’ พบว่าบัญชีนี้เป็นแอดมินของกลุ่มเฟซบุ๊ก ‘ข่าวสดแจ้งข่าว ทันเหตุการณ์’ ซึ่งเป็นกลุ่มสาธารณะที่มีสมาชิกมากกว่า 120,000 บัญชี มักโพสต์เนื้อหาบิดเบือนหรือสร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับเหตุภัยพิบัติ เช่น แผ่นดินไหว สะพานถล่ม อุบัติเหตุรถยนต์ เกือบทุกโพสต์จะแนบลิงก์ไปยังเว็บไซต์ที่นำข่าว/เหตุการณ์ในต่างประเทศมาบิดเบือนให้เข้าใจผิดว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบันหรือเกิดในประเทศไทย หน้าเว็บมีโฆษณาแพลตฟอร์มการลงทุนออนไลน์จำนวนมาก ผู้ใช้โซเชียลมีเดียควรระวังเนื้อหาจากบัญชีและกลุ่มเฟซบุ๊กเหล่านี้
