คลิปการชุมนุมทางการเมืองหลายเหตุการณ์ในอดีตถูกนำมาอ้างเท็จว่าเป็นการชุมนุมขับไล่รัฐบาลอนุทิน
กองบรรณาธิการโคแฟค
ตั้งแต่ต้นเดือนสิงหาคม 2569 เป็นต้นมา โคแฟคพบกระแสการสร้างข่าวลวงทางการเมืองด้วยการนำคลิปภาพการชุมนุมทางการเมืองในอดีตหลายเหตุการณ์มาสร้างความเข้าใจผิดว่าเป็นการประท้วงขับไล่รัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล เช่น การชุมนุมของกลุ่มราษฎรเมื่อปี 2563 การชุมนุมของเครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) และการชุมนุมกรณีสู้รบไทย-กัมพูชาเมื่อปี 2568
คลิปเก่าที่ถูกนามาอ้างเท็จเพื่อปั่นกระแสการเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลอนุทินที่โคแฟคพบมีดังนี้
คลิปการชุมนุมของกลุ่มราษฎรขับไล่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา (ตุลาคม 2563)
วันที่ 13-16 ส.ค. 2569 พบบัญชีเฟซบุ๊กและติ๊กต็อกจำนวนมากโพสต์คลิปวิดีโอมวลชนจำนวนมากสวมเสื้อกันฝนรวมตัวกันบริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ฝังข้อความ “คลื่นอนาคตของชาติ ต่อต้านรัฐบาลปล้นชาติ สร้างหนี้สินให้ประชาชน พร้อมไล่รัฐบาลหนู ม็อบราษฎร” บางโพสต์มียอดแชร์นับหมื่นครั้ง
โคแฟคตรวจสอบ: จากการค้นหาด้วย Google Lens พบคลิปที่ถ่ายจากมุมใกล้เคียงกัน เผยแพร่ทางช่องยูทูบ Voice TV ซึ่งรายงานว่าเป็นการชุมนุมของกลุ่มราษฎร เมื่อวันที่ 18 ต.ค. 2563 เพื่อขับไล่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา
เมื่อตรวจสอบด้วย Google Stree View พบว่าจุดที่ถ่ายคลิปคือบนสกายวอล์กฝั่งหันหน้าเข้าหาถนนราชวิถี บริเวณที่ผ่านหน้า รพ.ราชวิถี ซึ่งเมื่อค้นภาพย้อนหลังที่ถ่ายในเดือนกันยายน 2563 ซึ่งเป็นช่วงเวลาใกล้เคียงกับการชุมนุมของกลุ่มราษฎรตามที่สื่อรายงาน พบว่ายังมีอาคารและป้ายโฆษณาที่มีตัวอักษร W ซึ่งตรงกับภาพในคลิปการชุมนุมดังกล่าว แต่เมื่อค้นภาพถ่ายหลังจากนั้น เช่น ภาพที่ถ่ายในเดือน เม.ย. 2567 พบว่าไม่มีป้ายอักษร W แล้ว
โคแฟคเดินทางไปยังอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิเมื่อช่วงค่ำวันที่ 16 ส.ค. 2569 และถ่ายภาพจากมุมเดียวกันกับในคลิป พบว่าสภาพแวดล้อมในปัจจุบันแตกต่างจากในคลิปที่อ้างว่าเป็นการชุมนุมขับไล่รัฐบาลอนุทินในปัจจุบันอย่างเห็นได้ชัด เช่น อาคารที่มีป้ายโฆษณาอักษร W ถูกทุบทำลายไปแล้ว และมีอาคารก่อสร้างใหม่ขึ้นมาบริเวณหน้า รพ.ราชวิถีด้วย
จากหลักฐานเหล่านี้ ทั้งคลิปเก่าที่เผยแพร่โดย Voice TV เปรียบเที่ยบภาพบริเวณโดยรอบอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิใน Google Street View ในปี 2563 และ 2569 และจากการลงพื้นที่ตรวจสอบของโคแฟคทำให้ยืนยันได้ว่าคลิปการชุมนุมดังกล่าวเกิดขึ้นในปี 2563 ไม่ใช่การชุมนุมที่เกิดขึ้นในสมัยรัฐบาลอนุทิน นอกจากนี้หากมีการชุมนุมทางการเมืองครั้งใหญ่ที่มีประชาชนเข้าร่วมจำนวนมากเต็มพื้นผิวการจราจรเช่นนี้ ย่อมต้องมีการรายงานโดยสื่อมวลชนกระแสหลัก
คลิปการชุมนุม ‘รวมพลังแผ่นดิน’ ขับไล่รัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร (สิงหาคม 2568)
ช่วงวันที่ 14-16 ส.ค. 2569 ผู้ใช้เฟซบุ๊กและติ๊กต็อกหลายบัญชีโพสต์คลิปวิดีโอการชุมนุมบริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิในยามค่ำคืน มีการฉายแสงเลเซอร์เป็นลายธงชาติไทยบริเวณอนุสาวรีย์ ฝังข้อความว่า “เมื่อคืน ม็อบประกาศพร้อมปิดทำเนียบ หยุดระบอบน้ำเงิน” มียอดการแชร์ตั้งแต่หลายสิบไปจนถึงมากกว่า 1 พันครั้ง
โคแฟคตรวจสอบ: จากการค้นหาด้วย Google Lens พบภาพนิ่งที่ถ่ายในมุมเดียวกันที่เผยแพร่โดยสื่อมวลชนหลายสำนัก เช่น อมรินทร์ ไทยพีบีเอส และ แนวหน้า ซึ่งรายงานตรงกันว่าเป็นการชุมนุมที่ใช้ชื่อว่า ‘คณะรวมพลังแผ่นดิน ขับไล่รัฐบาลไส้ศึก’ เมื่อวันที่ 2 ส.ค. 2568 ซึ่งขณะนั้นแพทองธาร ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรีและและสถานการณ์ความขัดแย้งไทย-กัมพูชาเริ่มตึงเครียดมากขึ้น
คลิป คปท. ชุมนุมต่อต้านโครงการเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์และกาสิโนสมัยรัฐบาลแพทองธาร (เมษายน 2568)
วันที่ 4 ส.ค. 2569 บัญชีเฟซบุ๊ก ‘ก้อแค่ คนธรรมดา’ โพสต์คลิปวิดีโอความยาว 30 วินาที เป็นภาพกลุ่มคนในชุดขาวถือธงชาติกำลังเดินขบวน ฝังข้อความ “บุกทำเนียบแล้วจ้า หยุดระบอบน้ำเงิน หยุดกฎหมายขายแผ่นดิน หยุดให้จีนเทามาทำลายประเทศ ยกเลิก MOU43” (ลิงก์บันทึก)
โคแฟคตรวจสอบ: เมื่อค้นหาด้วย Google Lens พบว่าคลิปดังกล่าวเป็นภาพการชุมนุมของกลุ่ม เครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) ที่รัฐสภาเมื่อวันที่ 9 เม.ย. 2568 เพื่อต่อต้านโครงการสถานบันเทิงครบวงจรหรือเอ็นเตอร์เทนเมนต์ คอมเพล็กซ์ ในสมัยรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร ก่อนจะเคลื่อนขบวนไปปักหลักที่ทำเนียบรัฐบาล
จากการตรวจสอบรายงานข่าวของสื่อมวลชนเกี่ยวกับการชุมนุมในวันนั้น เช่น ช่อง 8 พบจุดสังเกตที่ตรงกับภาพในคลิป เช่น ป้ายข้อความ ‘Save ประเทศไทย ไม่เอาพนันออนไลน์และกาสิโน หยุดระบอบชินวัตร’ นอกจากนี้ เมื่อนำภาพสถานที่ในคลิปไปตรวจสอบกับ Google Street View เช่น อาคารและป้ายประตูทางเข้าพบว่าจุดที่ชุมนุมคือด้านหน้ารัฐสภา จึงยืนยันได้ว่าคลิปดังกล่าวเป็นการชุมนุมต่อต้านกาสิโนของกลุ่ม คปท. ที่รัฐสภาเมื่อปี 2568 ไม่ใช่การชุมนุมที่ทำเนียบรัฐบาลเพื่อขับไล่ ‘ระบอบน้ำเงิน’ ที่นำโดยรัฐบาลพรรคภูมิใจไทย ตามที่คลิปกล่าวอ้าง
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 21 ก.ค. 2569 กลุ่ม คปท. ได้จัดการชุมนุม “ใส่รองเท้าผ้าใบ ไปอภิปรายนอกสภาพ” ที่หน้าทำเนียบรัฐบาลเพื่ออภิปรายตรวจสอบรัฐบาลพรรคภูมิใจไทยในกรณีต่าง ๆ เช่น การฮั้วเลือก สว. ที่ดินเขากระโดง และโครงสร้างราคาน้ำมัน
โคแฟคเผยแพร่รายงานการตรวจสอบข้อเท็จจริงของคลิปนี้เมื่อวันที่ 4 ส.ค. 2569 โดยระบุว่าเป็นเนื้อหาเท็จ แต่ ณ วันที่ 17 ส.ค. 2569 คลิปนี้ยังคงเข้าถึงได้ โดยมียอดเข้าชมเพิ่มขึ้นจาก 48,000 ครั้ง เมื่อวันที่ 4 ส.ค. เป็น 212,000 ครั้ง และยอดแชร์เพิ่มขึ้นจาก 1,300 ครั้ง เป็น 4,300 ครั้ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าผู้ให้บริการแพลตฟอร์มไม่ได้ตรวจสอบหรือดำเนินการใด ๆ กับเนื้อหาเท็จ และยังคงปล่อยให้ผู้ใช้งานสร้างรายได้จากการเผยแพร่เนื้อหาเท็จอย่างต่อเนื่องนร่วมที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
