เพจเฟซบุ๊ก “เรื่องราวชายแดนใต้” โพสต์คลิป AI ใช้เนื้อหาเท็จโจมตีใส่ร้ายนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: คลิป 3 นักปกป้องสิทธิมนุษยชน อังคณา-อัญชนา-พรเพ็ญ พูดปกป้องเขมรและกลุ่มบีอาร์เอ็น
❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาเท็จ** เป็นคลิปที่สร้างจาก AI มีเจตนากล่าวหาใส่ร้ายและสร้างความเกลียดชังนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 27 เม.ย. 2569 เพจเฟซบุ๊ก “เรื่องราวชายแดนใต้” เผยแพร่คลิปวิดีโอที่มีภาพผู้หญิง 3 คน ระบุชื่อ “อังคณา” “อัญชนา” และ “พรเพ็ญ” มีเสียงพูดว่า “ฉันคือผู้ที่ปกป้องเขมรจากการรุกรานของไทย เพราะการกระทำของไทยต่อเขมรละเมิดสิทธิมนุษยชน” “ฉันคือคนที่จะยืนหยัดปกป้องบีอาร์เอ็นจากรัฐไทยเพราะฉันมั่นใจว่าปาตานีไม่ใช่สยาม” และ “ฉันคือคนที่จะออกมาปกป้องทุกอย่างยกเว้นคนดี…ทุกอาชญากรรมในประเทศนี้จะมีพวกเราคอยปกป้อง” (ลิงก์บันทึก)
คลิปนี้มีความยาว 31 วินาที คำบรรยายประกอบคลิปเขียนว่ามินิซีรีส์ “แหกอกแนวร่วมลัทธิ BRN EP.2” ณ วันที่ 28 เม.ย. มียอดรับชมมากกว่า 3,800 ครั้ง
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: คลิปนี้มีความผิดปกติและไม่สมจริงที่เห็นได้ชัดว่าเป็นคลิปที่ใช้ AI สร้างภาพบุคคลที่ทำให้เข้าใจว่าเป็นอังคณา นีละไพจิตร สมาชิกวุฒิสภา, อัญชนา หีมมิหน๊ะ นายกสมาคมด้วยใจเพื่อการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม และพรเพ็ญ คงขจรเกียรติ ทนายความสิทธิมนุษยชนและอดีตผู้อำนวยการมูลนิธิผสานวัฒนธรรม
นักปกป้องสิทธิมนุษยชนทั้งสามทำงานมาอย่างยาวนานโดยเฉพาะประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ พวกเธอตกเป็นเป้าของการโจมตีและการทำลายชื่อเสียงด้วยข้อมูลเท็จ การข่มขู่คุกคามและการสร้างความเกลียดชังมาอย่างต่อเนื่อง
คลิปนี้เป็นกรณีล่าสุดที่มีลักษณะเป็น AI Deepfake เนื้อหาในคลิปนอกจากจะเป็นเท็จอย่างสิ้นเชิงเพราะไม่ใช่คำพูดของอังคณา อัญชนาและพรเพ็ญแล้ว ยังเป็นข้อความกล่าวหาใส่ร้ายนักปกป้องสิทธิมนุษยชนทั้งสามคนอย่างชัดเจน อีกทั้งยังมีภาพความรุนแรงคือการยิงปืนและภาพที่เหยียดหยามศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
เพจเฟซบุ๊ก “เรื่องราวชายแดนใต้” ระบุว่ามินิซีรีส์ “แหกอกแนวร่วมลัทธิ BRN” มีทั้งหมด 5 ตอน โคแฟคพบว่าเผยแพร่มาแล้ว 2 ตอน ตอนที่ 1 (EP.1) เผยแพร่เมื่อวันที่ 25 เม.ย. 2569 เป็นคลิปวิดีโอ AI Deepfake ตั้งชื่อว่า “โลก 3 ใบของนายรอมฎอน” (ลิงก์บันทึก) ที่มีเนื้อหาเท็จใส่ร้ายและกล่าวหารอมฎอน ปันจอร์, ภคมน หนุนอนันต์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน และฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้สื่อข่าวและผู้ก่อตั้งสำนักข่าว The Reporters
เพจเฟซบุ๊ก “เรื่องราวชายแดนใต้” สร้างขึ้นเมื่อวันที่ 15 มิ.ย. 2564 มีผู้ติดตามกว่า 20,000 บัญชี ข้อมูลเกี่ยวกับเพจระบุว่ามีผู้ดูแลเพจหรือแอดมินทั้งหมด 5 บัญชี ทั้งหมดอยู่ในประเทศไทย
📌 ข้อสังเกตโคแฟค: คลิปวิดีโอ AI ทั้งสองคลิปนี้มีเนื้อหาที่ละเมิดมาตรฐานชุมชนของเฟซบุ๊กอย่างชัดเจนทั้งเรื่องการกลั่นแกล้งและการคุกคาม, พฤติกรรมที่แสดงความเกลียดชัง, ความรุนแรงและการยุยง, การให้ข้อมูลผิด และเนื้อหาที่สร้างหรือดัดแปลงด้วยวิธีทางดิจิทัลซึ่งอาจชวนให้เข้าใจผิด
Meta ซึ่งเป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์มเฟซบุ๊กระบุว่า “มาตรฐานชุมชนของเรานั้นใช้กับทุกคนทั่วโลก และกับเนื้อหาทุกประเภท รวมถึงเนื้อหาที่สร้างโดย AI” และอธิบายเพิ่มเติมในหัวข้อ “พฤติกรรมที่แสดงความเกลียดชัง” ว่า “เราจะลบคำพูดที่ลดทอนความเป็นมนุษย์ คำกล่าวหาเรื่องการผิดศีลธรรมหรือความผิดทางอาญาอย่างร้ายแรง และคำดูถูก” แต่ทั้งสองคลิปยังคงเข้าถึงได้ในเฟซบุ๊กและมียอดการเข้าชมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงทำให้เกิดคำถามต่อประสิทธิภาพในการตรวจสอบและรักษามาตรฐานชุมชนของเฟซบุ๊ก
