ภาพพระภิกษุทำร้ายร่างกายกันเป็นภาพที่ดัดแปลงด้วย AI จากภาพต้นฉบับที่สื่อออนไลน์เมียนมาเผยแพร่เมื่อปี 60
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓เนื้อหาที่ตรวจสอบ: ภาพพระภิกษุทะเลาะวิวาทกลางถนนในกรุงเทพฯ
❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาเท็จ** เป็นการนำภาพพระภิกษุทะเลาะวิวาทในเมียนมาเมื่อหลายปีก่อนมาดัดแปลงด้วย AI และใส่คำบรรยายที่ทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นในกรุงเทพฯ
📝เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 7 ก.ย. 2569 บัญชีเฟซบุ๊ก ‘ตานุ้ย คุยใต้’ โพสต์ภาพพระภิกษุสองรูปกำลังทะเลาะวิวาททำร้ายร่างกายกันอยู่บนถนน มีย่ามพระ บาตรพระและอาหารกระจัดกระจายอยู่โดยรอบ พร้อมคำมบรรยายที่ทำให้เข้าใจว่าพระสงฆ์ทะเลาะกันเพราะแย่งเส้นทางบิณฑบาตกันในกรุงเทพฯ
ภาพนี้ถูกแชร์มาอย่างต่อเนื่องโดยผู้ใช้โซเชียลมีเดียในไทย แต่ไม่ได้ระบุว่าเป็นสถานที่ใด นอกจากนั้นยังพบโพสต์ที่คล้ายกันเผยแพร่ในบัญชีเฟซบุ๊กภาษาเขมร เมื่อวันที่ 15 ส.ค. 2566 ใช้เครื่องมือ Google Translate แปลได้ว่า “โลกกลับตาลปัตร ที่มา: ประเทศไทย”
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: เมื่อค้นหาด้วย Google Lens พบภาพเดียวกันนี้เผยแพร่บนเว็บไซต์ภาษาเมียนมาที่นำเสนอเนื้อหาที่เป็นไวรัลในโซเชียลมีเดีย เช่น Popolay.com และ Myanmarload เมื่อวันที่ 17 และ 18 มี.ค. 2560 ตามลำดับ โดยทั้งสองเว็บไซต์ให้ข้อมูลตรงกันว่าเป็นภาพเหตุการณ์ที่พระภิกษุทะเลาะและทำร้ายร่างกายกันบริเวณจุดตัดระหว่างถนนหมายเลข 84 และ 38 ในเมืองมัณฑะเลย์ของเมียนมา ซึ่งเป็นภาพที่ผู้เห็นเหตุการณ์นำมาเผยแพร่ในเฟซบุ๊ก
โคแฟคตรวจสอบเพิ่มเติมด้วย Google Street View พบภาพถ่ายในปี 2561 ที่ยืนยันได้ว่าจุดเกิดเหตุในภาพเป็นจุดตัดถนนในเมืองมัณฑะเลย์จริง และเมื่อนำป้ายทะเบียนรถในภาพไปตรวจสอบจากเว็บไซต์ worldlicenseplates.com ซึ่งเป็นฐานข้อมูลป้ายทะเบียนรถทั่วโลก พบว่ามีลักษณะเป็นป้ายทะเบียนที่ใช้ในเมียนมา
อย่างไรก็ตามภาพที่ปรากฏในเว็บไซต์ของเมียนมามีความแตกต่างจากภาพที่ผู้ใช้เฟซบุ๊กในไทยและกัมพูชานำมาเผยแพร่โดยอ้างว่าเป็นเหตุพระสงฆ์ไทยทะเลาะวิวาท เช่น สีของจีวรพระในเว็บไซต์เมียนมาเป็นสีรักแดงแบบพระพม่า แต่ภาพที่ผู้ใช้เฟซบุ๊กไทยเผยแพร่เป็นสีเหลืองส้ม ขณะที่ป้ายทะเบียนรถและเมล็ดข้าวที่หกบนพื้นก็มีความละเอียดลดลงอย่างเห็นได้ช้ด พุ่มไม้และป้ายโฆษณาภาษาเมียนมาหายไป จึงมีความเป็นไปได้สูงว่าเป็นการนำภาพต้นฉบับจากสื่อออนไลน์ในเมียนมา มาดัดแปลงด้วย AI และเขียนคำบรรยายที่สร้างความเข้าใจผิดว่าเป็นเหตุการณ์ที่พระสงฆ์ไทยทำร้ายร่างกายกันกลางถนนในกรุงเทพฯ
