บัญชีผู้ใช้ X หลายรายเผยแพร่ข้อความโจมตี “ไอลอว์” ว่ารับเงินต่างชาติเพื่อล้มรัฐธรรมนูญ
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: ไอลอว์รับเงินต่างชาติมาเคลื่อนไหวเพื่อล้มรัฐธรรมนูญ 2560
❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาบิดเบือน** นำข้อมูลจริงที่เปิดเผยต่อสาธารณะว่าไอลอว์ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์กรในต่างประเทศมาบิดเบือนว่าเป็นการแทรกแซงของต่างชาติ เพื่อทำลายความน่าเชื่อถือขององค์กรภาคประชาสังคม
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 17 ม.ค. 2569 บัญชีผู้ใช้ X หลายรายโพสต์เนื้อหาทั้งภาพและข้อความในลักษณะกล่าวหายิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (ไอลอว์) ว่ารับเงินต่างชาติมาเพื่อผลักดันการแก้ไขรัฐธรรมนูญปี 2560 และกล่าวหาไอลอว์ว่าเป็นองค์กรที่มีรัฐบาลต่างชาติชักใยอยู่เบื้องหลัง เช่น
▪ “Ronin” โพสต์คลิปที่สร้างจากเอไอเป็นภาพมือยักษ์ชักหุ่นเชิดอยู่เหนือรัฐธรรมนูญ มีเสียงบรรยายว่าองค์กรต่างประเทศที่ให้ทุนสนับสนุนไอลอว์นั้นอาจมีวาระซ่อนเร้นที่ต้องการเปลี่ยนโครงสร้างอำนาจในไทย (ลิงก์บันทึก)
▪ “เจ๊จุก คลองสาม” โพสต์รูปยิ่งชีพพร้อมกับตั้งคำถามว่า “[ยิ่งชีพ] เป็นอะไรกับ รธน. มากไหม…ทำไมกระสันต์อยากเขียน รธน. ใหม” และ “ตอบสั้น ๆ นะ กลุ่ม iLaw รับเงินต่างชาติมาเคลื่อนไหวเรื่องนี้” (ลิงก์บันทึก)
▪ “น้องเฝ้าหน้าจอ” โพสต์รูปป้ายรณรงค์ลงประชามติเห็นชอบแก้ไขรัฐธรรมนูญ พร้อมข้อความว่า “องค์กรที่รับเงินต่างประเทศมารณรงค์ให้ยกเลิกรัฐธรรมนูญของไทย ถามหน่อย สปอนเซอร์เค้าต้องการอะไรจากประเทศไทย” (ลิงก์บันทึก)
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: ไอลอว์ก่อตั้งเมื่อปี 2552 ทำงานสื่อสารรณรงค์เพื่อปกป้องและส่งเสริมประชาธิปไตย เสรีภาพในการแสดงออก สิทธิพลเมือง และระบบยุติธรรมที่เป็นธรรม เว็บไซต์ไอลอว์เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งทุนดังนี้
▪ ระหว่างปี 2552 ถึง 2557 รับการสนับสนุนทุนจาก มูลนิธิ Open Society (Open Society Foundation) และมูลนิธิ Heinrich Böll และได้รับเงินสนับสนุนหนึ่งครั้งจากบริษัท Google
▪ ตั้งแต่ปี 2557 จนถึง 2567 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณหลักสำหรับการดำเนินงานจากองค์กร Open Society Foundation (OSF), National Endowment for Democracy (NED), Fund for Global Human Rights (FGHR) และ American Jewish World Service (AJWS) และได้รับการสนับสนุนเพิ่มเติมสำหรับกิจกรรมเฉพาะในแต่ละปีจากมูลนิธิ Heinrich Böll Stiftung Southeast Asia
▪ ปี 2564 ได้รับการสนับสนุนเพิ่มเติมจากสถานทูตสวิตเซอร์แลนด์ สำหรับงานสังเกตการณ์การชุมนุมในปี 2565 ได้รับการสนับสนุนเพิ่มเติมจาก Forum Asia สำหรับงานสังเกตการณ์การชุมนุม และ Access Now สำหรับการสืบสวนสอบสวนสปายแวร์เพกาซัส และยังได้รับต่อเนื่องมาในปี 2567
▪ ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) สำหรับการบันทึกข้อมูลการละเมิดสิทธิ และได้รับเงินสนับสนุนหนึ่งครั้งจากโครงการ Meta Globalgiving
ไอลอว์เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งทุนที่ให้การสนับสนุนงบประมาณมาโดยตลอดและยืนยันว่าแหล่งทุนเหล่านี้ไม่ได้เข้ามาก้าวก่ายหรือกำกับการดำเนินงานขององค์กร
ก่อนการเลือกตั้ง 14 พ.ค. 2566 ไอลอว์เผชิญข้อกล่าวหาเดียวกันว่ารับเงินจากองค์กร NED ของสหรัฐฯ มาแทรกแซงการเลือกตั้งของไทย ซึ่งยิ่งชีพได้ให้สัมภาษณ์โคแฟคในตอนนั้นว่า
“NED เป็นหน่วยงานของรัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ได้เป็นองค์กรใต้ดิน มีระบบการเสนอโครงการเพื่อขอรับทุน เราเป็นผู้เสนอโครงการไป ถ้าเขาอนุมัติเงินทุนให้ เราก็กลับมาดำเนินการตามโครงการที่เราเป็นผู้ริเริ่มเองทั้งหมด และมีหน้าที่รายงานผลการดำเนินงานว่าสำเร็จตามเป้าหมายหรือไม่ เขาไม่ได้เข้ามาจี้หรือเป็นนายจ้าง ไม่ใช่ว่าทำงานสำเร็จแล้วเขาถึงจะจ่ายเงิน แต่เราเป็นคนคิดและทำทั้งหมด”
ไอลอว์ถูกโจมตีเรื่อง “รับเงินต่างชาติ” อีกครั้งระหว่างรณรงค์ผลักดันการเลือกสมาชิกวุฒิสภาที่โปร่งใสและเป็นธรรมในปี 2567 และครั้งล่าสุดคือการรณรงค์ “8 กุมภา กาเห็นชอบ” ประชามติจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
ในข้อความตอบกลับโคแฟคเมื่อวันที่ 21 ม.ค. 2569 ยิ่งชีพชี้แจงว่าทุนการทำงานของไอลอว์ไม่ได้มาจากองค์กรต่างประเทศอย่างเดียว แต่ยังได้รับเงินบริจาคจากประชาชนทั่วไป รายได้จากการขายสินค้า รายได้จากค่าเช่า รายได้จากการรับจ้างทำโครงการของหน่วยงานภาครัฐ และรายได้จากกองทุนหลากหลายที่มีวัตถุประสงค์ตรงกับแนวทางการทำงานของไอลอว์
“เป้าหมายของเราคือทำงานรณรงค์เพื่อไปให้ถึงสังคมประชาธิปไตย ที่ประชาชนผู้ถูกกฎหมายบังคับใช้มีส่วนร่วมในการออกแบบกฎหมายเหล่านี้ได้ เรามีความตั้งใจและมีความฝันที่อยากเห็นประเทศนี้ดีขึ้น ถ้ามีกองทุนในต่างประเทศแล้วเขาพร้อมสนับสนุน ก็เป็นเรื่องดีที่จะเอาเงินเข้ามาพัฒนาประเทศไทย” ยิ่งชีพระบุ
📌 ข้อสังเกตโคแฟค: “รับเงินต่างชาติมาแทรกแซงการเมืองไทย” เป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีสมคบคิดที่มักถูกนำมาใช้เพื่อทำลายความน่าเชื่อถือของนักการเมืองฝ่ายตรงข้าม องค์กรภาคประชาสังคมที่เคลื่อนไหวเรียกร้องประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนหรือเรียกร้องให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง
การทำลายความน่าเชื่อถือนี้มักใช้ประเด็นเรื่องการสนับสนุนทางการเงินร่วมกับข้อกล่าวอ้างที่เกินจริงโดยไม่มีหลักฐานชัดเจน เป็นการแสดงความคิดเห็นเพื่อให้ผู้รับสารเข้าใจไปว่าการรับเงินต่างชาติมีเจตนาแอบแฝงหรือมีผลประโยชน์ทับซ้อนของผู้ให้ทุนเพื่อมาแทรกแซงอธิปไตยของประเทศ สร้างความกลัวและหวาดระแวงต่างชาติ (xenophobia) ซึ่งเป็นความรู้สึกลึก ๆ ของคนไทยเป็นทุนเดิม
ประชาชนมีสิทธิที่จะวิจารณ์หรือตรวจสอบการทำงานขององค์กรภาคประชาสังคมอย่างไอลอว์ได้เต็มที่ แต่ควรตั้งอยู่บนข้อมูลที่ถูกต้องเป็นจริง มากกว่าเชื่อข้อความกล่าวหาใส่ร้ายโจมตีที่เผยแพร่โดยบุคคลนิรนามในโซเชียลมีเดีย โดยเฉพาะในช่วงโค้งสุดท้ายก่อนการเลือกตั้งและการลงประชามติที่อาจมีการปล่อยข่าวลวงโน้มน้าวให้เชื่อข้อมูลบางอย่างที่บั่นทอนและทำลายกระบวนการเลือกตั้งและการทำประชามติ
