โพสต์เฟซบุ๊กให้ข้อมูลไม่ครบ-สร้างความเข้าใจคลาดเคลื่อนเรื่องการเก็บค่าธรรมเนียมการถ่ายภาพในเขตโบราณสถาน
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: ถ่ายภาพนิ่งและภาพเคลื่อนไหวในอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเพื่อนำไปเผยแพร่ในสื่อ ต้องจ่ายค่าธรรมเนียม 1,000 ต่อวัน ให้อุทยานฯ
⚠️ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **ข้อมูลไม่ครบถ้วน อาจสร้างความเข้าใจผิด** กรมศิลปากรมีระเบียบและประกาศที่กำหนดให้ผู้ที่ต้องการถ่ายภาพเคลื่อนไหวและภาพนิ่งในเขตโบราณสถานในเชิงพาณิชย์ต้องขออนุญาตและเสียค่าธรรมเนียมมานานแล้ว ซึ่งครอบคลุมโบราณสถานทุกแห่งไม่ใช่แค่อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา และอัตราค่าธรรมเนียมก็แตกต่างกันตามประเภทการถ่ายทำ ไม่ใช่ 1,000 บาทในทุกกรณี ส่วนนักท่องเที่ยวที่ถ่ายภาพเป็นที่ระลึกหรือนำไปเผยแพร่ในโซเชียลมีเดียในลักษณะที่ไม่ใช่การหารายได้ ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 8 ต.ค. 2569 ผู้ใช้เฟซบุ๊กจำนวนหนึ่งโพสต์ข้อความว่า “หากมีการถ่ายภาพนิ่งคลิปสั้น/ยาวในวัดต่าง ๆ ในอยุธยาลงสื่อแม้ไม่ใช่รูปแบบรายการก็ต้องจ่ายค่าธรรมเนียม 1,000 ต่อวัน ให้อุทยานฯ” ซึ่งต่อมาบางโพสต์ถูกลบไป แต่บางโพสต์ยังสามารถเข้าถึงได้ ณ วันที่ 17 ต.ค. 2569
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: การเก็บค่าธรรมเนียมในการถ่ายทำภาพยนตร์ รวมถึงภาพนิ่งและภาพถ่ายในโบราณสถานหรือเขตโบราณสถานเป็นไปตามระเบียบกรมศิลปากรว่าด้วยการขออนุญาตถ่ายทําภาพยนตร์ในโบราณสถานหรือเขตโบราณสถาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2548 และ ประกาศกรมศิลปากรเรื่องวิธีการยื่นคำขออนุญาต อัตราค่าธรรมเนียม และเงินประกันความเสียหายการถ่ายทำภาพยนตร์ ในโบราณสถานหรือเขตโบราณสถาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2548
สาระสำคัญของระเบียบและประกาศดังกล่าวมีดังนี้
▪️”การถ่ายทําภาพยนตร์” หมายรวมถึงการถ่ายทําละครโทรทัศน์ รายการโทรทัศน์ ภาพยนตร์โฆษณา ภาพยนตร์สารคดี วีดิทัศน์ ภาพนิ่ง ภาพถ่าย หรือการถ่ายทําลักษณะอื่นใดที่คล้ายคลึงกัน แต่ไม่รวมถึงการถ่ายภาพของนักท่องเที่ยวเพื่อใช้ดูเป็นการส่วนตัวหรือภายในครอบครัว
▪️ผู้ที่ต้องการถ่ายภาพยนตร์ในโบราณสถานต้องยื่นแบบฟอร์มขออนุญาตต่อเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบพื้นที่โบราณสถานนั้นไม่น้อยกว่า 10 วันก่อนวันถ่ายทำ
▪️อัตราค่าธรรมเนียมมีดังนี้
- ภาพยนตร์ไทย เรื่องละ/วันละ 2,000 บาท
- ภาพยนตร์ต่างประเทศ เรื่องละ/วันละ 10,000 บาท
- ภาพยนตร์สารคดี ภาพยนตร์โฆษณา ละครโทรทัศน์ รายการโทรทัศน์หรือภาพนิ่งของไทย วันละ 1,000 บาท
- ภาพยนตร์สารคดีภาพยนตร์โฆษณา ละครโทรทัศน์ รายการโทรทัศน์หรือภาพนิ่งของต่างประเทศ วันละ 5,000 บาท
ข้อ 3) และ 4) ถ้าใช้เวลาถ่ายทำไม่ถึง 5 ชั่วโมง คิดค่าธรรมเนียมครึ่งหนึ่ง
วันที่ 14 ต.ค. 2569 โคแฟคได้รับคำยืนยันจากเจ้าหน้าที่อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาว่าผู้ที่ต้องขออนุญาตและต้องเสียค่าธรรมเนียมในการถ่ายภาพเคลื่อนไหวหรือภาพนิ่งในเขตโบราณสถานคือผู้ที่จะนำภาพไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือสร้างรายได้เท่านั้น ส่วนนักท่องเที่ยวที่ถ่ายภาพหรือคลิปเป็นที่ระลึกเพื่อดูเป็นการส่วนตัวหรือโพสต์ลงสื่อสังคมออนไลน์ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม
ก่อนหน้านี้เมื่อปี 2568 เคยมีการเผยแพร่ข้อความในเฟซบุ๊กเรื่องการเก็บค่าธรรมเนียมการถ่ายภาพในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยที่สร้างความเข้าใจผิดในลักษณะนี้มาแล้วครั้งหนึ่ง ซึ่งทางอุทยานประวัติศาสตร์ฯ ได้ชี้แจงเช่นเดียวกันว่าผู้ที่ต้องขออนุญาตคือการถ่ายทำเชิงพาณิชย์ มีการหารายได้จากการถ่ายทำ หรือมีการจ้างช่างภาพและทีมงาน ส่วนนักท่องเที่ยวทั่วไปที่มาเที่ยวชมอุทยานประวัติศาสตร์สามารถถ่ายภาพนิ่งและวีดีโอ เผยแพร่ทางช่องทางออนไลน์ของตนเองได้ตามปกติ โดยปฏิบัติตามระเบียบการเข้าชมโบราณสถาน
