คลิปสั้นตัดต่อและบิดเบือนคำพูด สส. รอมฎอน ตรวจสอบวิดีโอต้นฉบับแล้วไม่พบข้อความ “ประกาศเอกราชให้ BRN”
กองบรรณาธิการโคแฟค
❓ เนื้อหาที่ตรวจสอบ: คลิป “สส. รอมฎอนประกาศเอกราชให้โจร BRN”
❌ ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง: **เนื้อหาบิดเบือน** เป็นคลิปที่ตัดตอนมาจากวงเสวนา ‘เขียนอนาคตปาตานี ปลดล็อกรัฐธรรมนูญไทย’ เมื่อ 27 มิ.ย. 2569 ซึ่งมีการพูดถึงการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่กับการสร้างสันติภาพในชายแดนใต้ โดยมีบางช่วงกล่าวถึงการกระจายอำนาจปกครองตนเอง แต่ไม่มีข้อความประกาศเอกราชให้ BRN
📝 เนื้อหาโดยสรุป: วันที่ 29 ก.ค. 2569 สมาชิกกลุ่มเฟซบุ๊ก ‘แฟนข่าว Top News Thailand’ โพสต์คลิปวิดีโอความยาว 1.41 นาที ฝังข้อความว่า “สส. รอมฎอนประกาศเอกราชให้โจร BRN สามจังหวัดชายแดน” (ลิงก์บันทึก)
ในคลิปเป็นภาพและเสียงของรอมฎอน ปันจอร์ สส. บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน พูดในวงเสวนาประเด็นการแก้ไขรัฐธรรมนูญและการสร้างสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่เสียงในคลิปไม่ต่อเนื่องกันคาดว่าน่าจะเกิดจากการตัดต่อคำพูดหลาย ๆ ช่วงเข้าด้วยกัน
ช่วงหนึ่งเขาระบุว่ารัฐธรรมนูญเป็นปัญหากับคนชายแดนใต้มาโดยตลอด และอีกช่วงหนึ่งกล่าวถึงข้อตกลงสันติภาพ 28 ก.พ. 2556 ระหว่างผู้แทนทางการไทยกับแกนนำ BRN โดยมีผู้แทนทางการมาเลเซียเป็นพยานที่ระบุว่าการเจรจาสันติภาพจะดำเนินการภายใต้กรอบของรัฐธรรมนูญไทย
🔎 โคแฟคตรวจสอบ: คลิปดังกล่าวตัดตอนมาจากวิดีโอบันทึกงานเสวนา ‘เขียนอนาคตปาตานี ปลดล็อกรัฐธรรมนูญไทย’ จัดโดยองค์กรภาคประชาสังคม Projek Sama Sama ที่พิพิธภัณฑ์เมืองยะลา จ.ยะลา เมื่อวันที่ 27 มิ.ย. 2569 ซึ่งรอมฎอนเข้าร่วมเสวนาในฐานะประธานคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาแนวทางการส่งเสริมกระบวนการสร้างสันติภาพเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
โคแฟคฟังคลิปบันทึกงานเสวนาที่เผยแพร่ในเพจเฟซบุ๊ก ‘The Patani’ โดยละเอียดแล้วไม่พบว่ามีเนื้อหาส่วนใดที่เป็นการประกาศเอกราชให้ BRN ตามข้อความที่ฝังในคลิปสั้นดังกล่าว
สำหรับเนื้อหาที่รอมฎอนพูดในวงเสวนา โคแฟคสรุปประเด็นได้ดังนี้
▪️การลงประชามติเปิดทางให้จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เมื่อวันที่ 8 ก.พ. 2569 เป็นการเปิดประตูสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญที่เอื้อต่อกระบวนการสร้างสันติภาพ แต่ก็ขึ้นอยู่กับว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะมีหน้าตาอย่างไร เพราะมีร่างแก้ไขอยู่หลายพรรค
▪️รัฐธรรมนูญเป็นปัญหาของคนชายแดนใต้มาโดยตลอด การลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญของ คสช. เมื่อปี 2559 ซึ่งต่อมาคือรัฐธรรมนูญ 2560 พบว่าเสียงส่วนใหญ่ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ไม่รับร่างดังกล่าว ซึ่งแตกต่างจากการลงประชามติให้จัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้แทนฉบับ 2560 ที่พบว่าเสียงส่วนใหญ่ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ลงมติเห็นด้วย
▪️ข้อตกลงสันติภาพ 28 ก.พ. 2556 ระหว่างผู้แทนฝ่ายไทยคือเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ผู้แทนกลุ่ม BRN โดยมีเลขาธิการ สมช. ของมาเลเซียเป็นพยาน มีใจความสำคัญคือ “จะมีการพูดคุยกันภายใต้กรอบของรัฐธรรมนูญไทย” ซึ่งรอมฎอนมองว่าข้อตกลงฉบับนี้สะท้อนประเด็นสำคัญ 2 ประการคือ 1) รัฐธรรมนูญคือกฎหมายหลักของรัฐไทยที่กำหนดว่าบุคคลหรือหน่วยงานใดมีอำนาจหน้าที่อย่างไร ประชาชนกับรัฐสัมพันธ์กันอย่างไร สิทธิเสรีภาพของประชาชนและหน้าที่ของรัฐ และ 2) ข้อตกลงสันติภาพอาจต้องอยู่ภายใต้กรอบกติกาใหญ่ แต่ข้อตกลงสันติภาพก็อาจเป็นตัวกำหนดกรอบกติกาใหญ่ได้ด้วย เช่น การแก้ไขรัฐธรรมนูญของฟิลิปปินส์ในปี 2530 มีการเพิ่มอนุมาตราว่าเป็นหน้าที่ของรัฐที่จะต้องให้พื้นที่มินดาเนาเป็นเขตปกครองตนเอง (Autonomous Region) ดังนั้นรัฐธรรมนูญจึงเป็นได้ทั้งกรอบและเป็นผลมาจากกรอบที่เกิดจากการต่อสู้ผลักดันในสังคม
▪️คณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาและเสนอแนวทางการส่งเสริมกระบวนการสร้างสันติภาพเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ของสภาผู้แทนราษฎรชุดที่แล้ว มีข้อเสนอให้รัฐธรรมนูญไทยระบุถึงกระบวนการแก้ปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ไว้ในหมวดหน้าที่ของรัฐ แต่ก็มีคนไม่เห็นด้วย รวมทั้งมีข้อถกเถียงเรื่องการแบ่งปันอำนาจ (Power Sharing)
▪️ในช่วงตอบคำถาม รอมฎอนกล่าวถึงมาตรา 65 ของรัฐธรรมนูญ 2540 ที่ระบุว่า “บุคคลย่อมมีสิทธิต่อต้านโดยสันติวิธีซึ่งการกระทำใด ๆ ที่เป็นไปเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้” หมายถึงประชาชนลุกขึ้นต่อต้านคนที่ยึดอำนาจได้ เนื่องจากรัฐธรรมนูญ 2540 เป็นผลมาจากการต่อสู้กับเผด็จการในเหตุการณ์พฤษภาทมิฬเมื่อปี 2535 ตามด้วยการรณรงค์ปฎิรูปการเมือง แต่ข้อความนี้ไม่ปรากฏในรัฐธรรมนูญ 2560
▪️รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 65 กำหนดให้รัฐจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ซึ่งรอมฎอนมองว่าเป็นการทำให้ระบบราชการกำหนดทิศทางประเทศแทนที่จะเป็นฝ่ายการเมืองที่มาจากประชาชน มีลักษณะที่ไม่ยืดหยุ่น และสร้างปัญหารวมทั้งในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ด้วย ซึ่งแทบทุกพรรคการเมืองเห็นด้วยกับการแก้ไขมาตรานี้
▪️หากหลายภาคส่วนเห็นว่ารัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันไม่ดีก็ต้องรวมตัวกันลงชื่อให้ครบ 5 หมื่นรายชื่อเพื่อเสนอให้จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ความเปลี่ยนแปลงเกิดจากการรวมตัว ไม่ใช่จากคนเพียงไม่กี่คน ประชาชนจึงต้องรวมตัวกัน
📌 ข้อสังเกตโคแฟค: หลังเกิดเหตุลอบยิงและใช้วัตถุระเบิดโจมตีเจ้าหน้าที่ทหารพรานใน ต.ตันหยงมัส อ.ระแงะ จ.นราธิวาส เมื่อวันที่ 22 ก.ค. 2569 ส่งผลให้ทหารพรานเสียชีวิต 5 นาย ประชาชนได้รับบาดเจ็บ 6 คน หนึ่งในนั้นเป็นเด็กชายอายุ 10 ปี โคแฟคพบการเผยแพร่ข้อความเท็จจำนวนมากที่อ้างว่าเป็นคำพูดของรอมฎอนและอังคณา นีละไพจิตร สมาชิกวุฒิสภา แสดงความเห็นปกป้องผู้ก่อเหตุ ซึ่งมีทั้งการบิดเบือนคำพูดและการกุข้อความขึ้นเอง ซึ่งเป็นลักษณะของเนื้อหาเท็จที่พบบ่อยหลังเกิดเหตุความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้
