ตัวอย่าง‘ข่าวลวง7ประเภท’ตามเกณฑ์ของ First Draft News ในการเลือกตั้งของไทย8กุมภา2569
By : Zhang Taehun
ผ่านพ้นไปแล้วกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) เมื่อวันอาทิตย์ที่ 8 ก.พ. 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งแน่นอนว่าผลการเลือกตั้งย่อมมีทั้งฝ่ายที่สมหวังและผิดหวัง ทั้งที่เป็นผู้เล่นอันหมายถึงบรรดาผู้สมัครรับเลือกตั้งจากพรรคการเมืองต่างๆ และที่เป็นกองเชียร์อันหมายถึงประชาชนที่เป็นฐานเสียงของพรรคการเมืองเหล่านั้น ขณะที่การทำประชามติครั้งแรก เป็นที่ชัดเจนว่าเสียงส่วนใหญ่ต้องการให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้แทนฉบับ 2560 ที่ใช้ในปัจจุบัน แต่กว่าจะไปถึงขั้นนั้น รวมถึงหน้าตาของ รธน. ฉบับใหม่จะเป็นอย่างไรก็ต้องบอกว่าหนทางยังอีกยาวไกล
ย้อนไปเมื่อวันที่ 3 ก.พ. 2568 หรือ 5 วันก่อนหน้าวันเลือกตั้ง สส. และออกเสียงประชามติในประเทศไทย โคแฟคได้เผยแพร่บทความ “รู้จัก!7 ประเภทข่าวลวง (Information Disorder) ตามเกณฑ์ของ First Draft News” โดย First Draft News เครือข่ายประชาสังคมนานาชาติที่ก่อตั้งขึ้นในปี 2559 เพื่อรับมือการระบาดของข้อมูลบิดเบือนหรือคลาดเคลื่อน (Disinformation หรือ Misinformation) ขณะที่เนื้อหาในบทความนี้ ผู้เขียนขอยกกรณีตัวอย่างของแต่ละประเภทที่เกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงยุบสภาจนถึงช่วงก่อนเลือกตั้ง (12 ธ.ค. 2568 – 7 ก.พ. 2569) เพื่ออธิบายให้เห็นภาพชัดขึ้น

1.Satire or Parody (เนื้อหาเสียดสีล้อเลียน) :เป็นการกระทำที่ก้ำกึ่งระหว่างเนื้อหาประเภทตลกขบขันไม่จริงจังกับกลยุทธ์เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกตรวจสอบข้อเท็จจริง ความน่ากังวลคือแม้เจตนาของผู้ผลิตเนื้อหาอาจเพียงต้องการเสียดสีล้อเลียนจริงๆ แต่เมื่อเนื้อหาถูกส่งต่อ (แชร์) ไปเรื่อยๆ หลายทอด ผู้รับสารกลุ่มๆ ก็อาจเข้าใจไปได้ว่าเป็นเรื่องจริง โดย First Draft News อธิบายให้เห็นภาพของหนังสือพิมพ์แบบเดิมที่ผู้รับสารสามารถมองเห็นได้ชัดเจนว่ากำลังอ่านในส่วนความคิดเห็นหรือการ์ตูน แต่การรับสารบนโลกออนไลน์จะไม่เห็นในลักษณะนี้
ดังตัวอย่างเมื่อวันที่ 24 ธ.ค. 2568 มีผู้โพสต์ภาพซึ่งระบุว่าสร้างโดยปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นภาพป้ายหาเสียงของพรรคเพื่อไทย และมีลายน้ำของ Gemini ซึ่งเป็น AI ของ Google อยู่บริเวณมุมขวาล่าง ลักษณะล้อเลียนกรณีคลิปหลุดเสียงสนทนาระหว่าง แพทองธาร ชินวัตร ขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของไทย กับ ฮุน เซน ประธานวุฒิสภา และอดีตนายกรัฐมนตรีของกัมพูชา ซึงกรณีดังกล่าวส่งผลให้ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยให้แพทองธารพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 29 ส.ค. 2568 และในเวลาต่อมา วันที่ 22 ต.ค. 2568 ได้ลาออกจากการเป็นหัวหน้าพรรคเพื่อไทยอีกตำแหน่งหนึ่ง
ภาพล้อเลียนเดียวกันถูกนำมาโพสต์อีกครั้งแต่ข้ามแพลตฟอร์มจากเฟซบุ๊กสู่ TikTok ในวันที่ 22 ม.ค. 2569 ที่น่าสังเกตคือไม่ปรากฏลายน้ำของ Gemini ทั้งนี้ ภาพดังกล่าวแม้มีเจตนาล้อเลียนเสียดสี แต่ก็อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ อาทิ (1) แพทองธาร ชินวัตร ทำตามข้อเรียกร้องของฮุน เซน ประเด็นนี้ทีมงานโคแฟคเคยกล่าวถึงไปในบทความ “จากไทยรักไทยถึงเพื่อไทย! ข้อกล่าวหาโยง‘ขายชาติ’ศาลตัดสินอย่างไรบ้าง?” เมื่อวันที่ 26 ม.ค. 2569
ซึ่งคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ สรุปได้คร่าวๆ คือ แพทองธารพ้นจากตำแหน่งด้วยข้อกล่าวหาเรื่องไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง โดยศาลให้เหตุผลว่าเป็นการกระทำที่ทำให้ตำแหน่งนายกฯ เสื่อมเกียรติ ไม่น่าเชื่อถือ แต่ข้อกล่าวหาเรื่องความไม่ซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์นั้นยังไม่เข้าข่าย โดยศาลอธิบายไว้ในว่า แพทองธารยังมิได้กระทำการตามคำเรียกร้องของ ฮุน เซน (ที่ถูกเรียกว่า ‘อังเคิล’) เช่น การเปิดด่านชายแดน การเปลี่ยนสถานะตำแหน่งของแม่ทัพภาคที่ 2 (ซึ่งถูกเรียกว่า ‘ฝ่ายตรงข้าม’) เป็นต้น
กับ (2) ตำแหน่งของหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ในช่วงหาเสียงสู้ศึกเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 ตามข้อเท็จจริงคือ เวลานั้นพรรคเพื่อไทยมี จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์เป็นหัวหน้าพรรค หลังจากได้รับการเลือกตั้งในการประชุมใหญ่วิสามัญ ครั้งที่ 1/2568 ของพรรคเพื่อไทย เมื่อวันที่ 31 ต.ค. 2568 รวมถึงรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ ในการเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 ซึ่งพรรคเพื่อไทยส่งครบโควตา 100 คน และ สส. เขต อีก 400 คน ก็ไม่ปรากฏชื่อของแพทองธาร ชินวัตร แต่อย่างใด

ภาพที่ 2 ภาพของ จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ หัวหน้าพรรคเพื่อไทย กับข้อความ “เอาไหม! เป็นหนี้ 2 แสน จ่าย 2 หมื่น นโยบายล้างหนี้เพื่อไทย!” ทำให้ผู้รับสารเข้าใจเกินจริงว่าพรรคเพื่อไทยมีนโยบายปลดหนี้คนเป็นหนี้ 2 แสนบาททุกกรณี ขณะที่นโยบายจริงๆ แล้วเป็นการปลดหนี้เฉพาะกลุ่มลูกหนี้ NPL
2.False connection (เนื้อหาที่ไม่ตรงปกหรือเชื่อมโยงผิด) : บทความของ First Draft Newsกล่าวถึงคำว่า “Clickbait” หมายถึงการพาดหัวข่าวเพื่อดึงดูดให้ผู้รับสารอยากกดเข้าไปอ่านหรือดูเนื้อหา แต่พาดหัวกับเนื้อหาข่าวนั้นแตกต่างกันในสาระสำคัญ กรณีนี้มีตัวอย่างช่วงวันที่ 21 – 22 ธ.ค. 2568 โคแฟคพบภาพที่เผยแพร่ในหลายช่องทางรวมทั้งทางเฟซบุ๊กซึ่งเป็นภาพนาย จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ หัวหน้าพรรคเพื่อไทย พร้อมข้อความ “เอาไหม! เป็นหนี้ 2 แสน จ่าย 2 หมื่น นโยบายล้างหนี้เพื่อไทย!” และหลายคนก็นำไปแชร์ต่อในเชิงตั้งตำหนิหรือคำถามถึงความเหมาะสมของนโยบาย
อย่างไรก็ตาม โคแฟคตรวจสอบพบว่า ในวันที่ 16 ธ.ค. 2568 ซึ่งพรรคเพื่อไทยจัดงาน “ยกเครื่องประเทศไทย เพื่อไทยทำได้” โดยในงานนี้ จุลพันธ์ได้ขึ้นปราศรัยโดยกล่าวว่า หากพรรคเพื่อไทยได้เป็นรัฐบาลจะสานต่อนโยบายล้างหนี้ หนึ่งในนั้นคือมาตรการล้างหนี้ให้ประชาชนที่เป็นหนี้เสีย (NPL) ไม่เกิน 200,000 บาท โดยในคลิป “เปิดวิสัยทัศน์ผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีของพรรคเพื่อไทย” จากช่อง Youtube พรรคเพื่อไทย นาทีที่ 51.06 จะเห็นฉากหลังที่ระบุว่า “หนี้ NPL คนที่เป็นหนี้เสีย200,000 บาท จ่ายเพียง 10% หรือ 20,000 บาท ปิดหนี้ได้ทันที”
ทีมงานสื่อสารนโยบายของพรรคเพื่อไทย ได้อธิบายเพิ่มเติมกับทางโคแฟคว่า “มาตรการล้างหนี้เสียที่เพื่อไทยเสนอครอบคลุมเฉพาะลูกหนี้ NPL ซึ่งหมายถึงลูกหนี้ที่มีปัญหาในการชําระเงินต้นและดอกเบี้ยเกินกว่า 3 งวดนับจากวันที่ครบกำหนดหรือหนี้ที่ค้างชําระดอกเบี้ยเกิน 3 เดือนขึ้นไป และมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับความสามารถในการชําระคืนเงินต้น” ดังนั้นภาพที่แชร์กันไปนั้นจึงเป็นการสร้างความเข้าใจเกินจริงว่าพรรคเพื่อไทยมีนโยบายล้างหนี้ให้กับลูกหนี้แบบไม่จำกัดกลุ่ม

3.Misleading Content (เนื้อหาที่ทำให้เข้าใจผิด) : นำข้อมูลจริงมาตีความหรือบิดเบือนเพื่อโจมตีคนหรือประเด็นบางอย่าง มีตัวอย่างกรณีการนำบทสัมภาษณ์ ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ ที่เผยแพร่ในเพจเฟซบุ๊กของนิตยสาร GM Live เมื่อวันที่ 22 มี.ค. 2562 ซึ่งขณะนั้นธนาธรเป็นหัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ มาตัดทอนแล้วเผยแพร่เมื่อวันที่ 2 ก.พ. 2569 อีกทั้งยังระบุว่าธนาธรเป็นหัวหน้าพรรคประชาชน
โดยสาระสำคัญของบทสัมภาษณ์ต้นฉบับเมื่อปี 2562 คือ “รัฐไทยไม่ควรจะอุปถัมภ์ศาสนาพุทธ เพราะมันทำให้ปัญหาใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้แก้กันไม่จบ ผู้คนที่อยู่ใน 3 จังหวัด แง่หนึ่งก็เหมือนเป็นพลเมืองชั้นสอง เพราะไม่มีที่ยืนที่เท่าเทียมกันกับคนที่นับถือศาสนาพุทธ ดังนั้นรัฐจึงไม่ควรอุปถัมภ์ศาสนาใด ๆ เลย” ซึ่งเป็นการอ้างอิงกับบริบทของ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม
ขณะที่โพสต์ตัดทอนคำพูดของธนาธรที่นำมาเผยแพร่ในปี 2569 ระบุสั้นๆ เพียง “รัฐไทยไม่ควรจะอุปถัมภ์ศาสนาพุทธ!! เพราะไม่มีที่ยืนที่เท่าเทียมกัน” อีกทั้งยังกล่าวอ้างเท็จว่าธนาธรเป็นหัวหน้าพรรคประชาชน ซึ่งกำลังอยู่ในช่วงหาเสียงเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 โดยในความเป็นจริง หัวหน้าพรรคประชาชนคือ ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ส่วนธนาธรยังอยู่ในช่วงถูกตัดสิทธิ์ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นเวลา 10 ปี จากคดียุบพรรคอนาคตใหม่เมื่อปี 2563

4. False Context (เนื้อหาที่ไม่ตรงบริบทหรือบริบทปลอม) : ข้อมูลจริงแต่ถูกนำมาใช้ผิดกาลเทศะหรือผิดบริบทเพื่อให้คนเข้าใจไปอีกทาง มีตัวอย่างวันที่ 1 ก.พ. 2569 ในกลุ่มเฟซบุ๊กของผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทย มีการโพสต์ภาพผู้คนเนืองแน่นเต็มชายหาดยามค่ำคืน อ้างว่าเป็นประชาชนมาฟังปราศรัยของแกนนำและผู้สมัคร สส. พรรคเพื่อไทย ที่หาดพัทยา จ.ชลบุรี แต่เมื่อตรวจสอบพบว่าทั้ง 2 ภาพ เป็นภาพเก่าจากประเทศบราซิล โดยภาพซ้ายเป็นภาพการแสดงคอนเสิร์ตของเลดี้กาก้า ที่ชายหาดโคปาคาบานา เมืองริโอ เดอ จาเนโร เมื่อช่วงค่ำวันที่ 3 พ.ค. 2568 ส่วนภาพขวาเป็นภาพคอนเสิร์ตของ Alok ศิลปินและดีเจชื่อดังชาวบราซิล ที่ชายหาดในเมืองฟอร์ตาเลซา ในงานเคาท์ดาวน์ส่งท้ายปีเก่า 31 ธ.ค. 2566 – ต้อนรับปีใหม่ 1 ม.ค. 2567

5.Imposter Content (เนื้อหาสวมรอยบุคคลหรือแหล่งข่าว) : แอบอ้างบุคคล องค์กรหรือสำนักข่าว ทำให้เนื้อหาดูเหมือนกับออกมาจากแหล่งนั้นจริงๆ ในช่วงการเลือกตั้ง 2569 ที่ผ่านมา โคแฟคพบเนื้อหาประเภทนี้ทั้งในลักษณะมิจฉาชีพ เช่น เมื่อวันที่ 5 และ 8 ม.ค. 2569 มีการเผยแพร่คลิปวิดีโอทาง TikTok ทำให้ดูเหมือนเป็นรายงานข่าวจากสถานีโทรทัศน์ช่อง 3 และช่อง 7 ว่าสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และคณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติโครงการคนละครึ่งพลัสเฟส 2 ทั้งที่จริงๆ ยังไม่มีมติ ครม. และการอนุมัติจาก กกต. ในเรื่องดังกล่าว ซึ่งที่น่าสังเกตคือในช่องแสดงความคิดเห็นของทั้ง 2 คลิป มีการเชิญชวนให้เข้าไปยังเว็บไซต์การพนันออนไลน์
และในอีกลักษณะคือการทำให้เข้าใจผิดทางการเมือง กรณีวันที่ 7 ก.พ. 2569 หรือ 1 วันก่อนหน้าวันเลือกตั้ง มีการเผยแพร่คลิปอ้าง ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน บอกว่าพรรคมีนโยบายแรงงานต่างด้าวควรได้สิทธิเท่าแรงงานไทย ซึ่งในคลิปมีโลโก้รายการ Newsroom Hot Issues ของสำนักข่าวไทยรัฐ เมื่อตรวจสอบพบว่า คลิปต้นฉบับถูกเผยแพร่ในวันที่ 4 มิ.ย. 2568 เนื้อหาเป็นการพูดถึงสถานการณ์ชายแดนไทย – กัมพูชาในเวลานั้น ไม่ใช่เรื่องแรงงานต่างด้าว อีกทั้งคลิปปลอมนั้นมีลักษณะผิดปกติที่สังแกตได้ เช่น คุณภาพของคลิปโดยรวมแย่ลง ภาพหลายส่วนไม่คมชัด เส้นผมมีลักษณะเป็นปื้นไม่เป็นเส้น ผิวหนังเรียบผิดปกติ การขยับใบหน้าดูไม่เป็นธรรมชาติเวลาพูด รูปปากกับคำพูดไม่สอดคล้องกัน

6.Manipulated Content (เนื้อหาตัดต่อบิดเบือน): ข้อมูลจริง (เช่น ภาพหรือวิดีโอ) ถูกนำมาแก้ไข ตัดต่อ เพื่อหลอกลวงคนดู มีตัวอย่างที่โคแฟคเผยแพร่ไปเมื่อวันที่ 15 ม.ค. 2569 กรณีภาพของ วิโรจน์ ลักขณาอดิศร ผู้สมัคร สส. บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ฝังข้อความว่า “ไม่ต้องกลัวว่าผมจะเปลี่ยน เพราะถ้าผมเข้ามาได้ ผมเปลี่ยนแน่นอน ผมเปลี่ยนแน่ ป้ายในหลวงในมหานครต้องไม่มี”
จากการตรวจสอบพบว่า ภาพต้นฉบับมาจากบัญชีแพลตฟอร์ม X ของเจ้าตัว รวมถึงเพจเฟซบุ๊ก “การเมืองไทยในกะลา” ที่โพสต์ไว้เมื่อวันที่ 14 พ.ค. 2565 ซึ่งเวลานั้น วิโรจน์เป็นตัวแทนพรรคก้าวไกลลงสมัครรับเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.) แต่ภาพจริงจะระบุคำพูดเพียง “ไม่ต้องกลัวว่าผมจะเปลี่ยน เพราะถ้าผมเข้ามาได้ ผมเปลี่ยนแน่นอน” เท่านั้น ส่วนประโยคหลังที่ว่า “ผมเปลี่ยนแน่ ป้ายในหลวงในมหานครต้องไม่มี” พบว่าถูกนำมาตัดต่อใส่เพิ่มภายหลังทำให้เข้าใจผิด และยังคงถูกนำกลับมาแชร์วนซ้ำอยู่เป็นระยะๆ แม้จะเคยชี้แจงไปแล้วก็ตาม

7. Fabricated Content (เนื้อหาหรือข่าวปลอม 100%) : เนื้อหาที่สร้างขึ้นใหม่ทั้งหมดโดยไม่มีมูลความจริง เพื่อหวังผลร้ายหรือหลอกลวงโดยเฉพาะมีตัวอย่างกรณีโพสต์ที่ทำเลียนแบบบัญชีเฟซบุ๊กของ อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย เผยแพร่เมื่อวันที่ 2 ก.พ. 2569 ในลักษณะที่เจ้าตัวสวมเสื้อสีส้มและมีหมายเลข 46 ซึ่งเป็นสีและหมายเลขของพรรคประชาชนในการเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 พร้อมกับข้อความอ้างว่าได้ลาออกจากพรรคภูมิใจไทย ขณะที่ภาพจริงนั้น อนุทินสวมเสื้อสีน้ำเงินเข้มและมีหมายเลข 37 ซึ่งเป็นสีและหมายเลขของพรรคภูมิใจไทยในการเลือกตั้งครั้งนี้ อีกทั้งในวันที่ 3ก.พ. 2569 อนุทินยังลงพื้นที่ช่วยผู้สมัคร สส. ของพรรคภูมิใจไทยหาเสียงตามปกติ

ที่มา : First Draft News , โคแฟค
แม้จะแยกได้ถึง 7 ประเภท แต่ในความเป็นจริงข่าวลวง 1 ชิ้น อาจคาบเกี่ยวมากกว่า 1 ประเภทก็ได้เช่น กรณีนโยบายล้างหนี้ NPL ไม่เกิน 2 แสนบาทของพรรคเพื่อไทย จะนับว่าเป็น False connectionก็ได้เนื่องจากมีการใช้พาดหัวข้อความในลักษณะเกินจริงแต่กระตุ้นความสนใจเพื่อยั่วให้ผู้พบเห็นเข้าไปหารายละเอียด หรือจะนับว่าเป็น Misleading Content ก็ได้ เพราะเป็นการบิดเบือนจากนโยบายจริงที่ช่วยเฉพาะลูกหนี้กลุ่ม NPL เป็นนโยบายที่ช่วยลูกหนี้ทุกกลุ่ม ทำให้พรรคเพื่อไทยถูกโจมตีด้วยความเข้าใจผิดว่าออกนโยบายทำนองแจกเงินโดยไม่มีขอบเขต
หรือกรณีภาพและบทสัมภาษณ์ของ ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ ในประเด็นศาสนาตั้งแต่เมื่อปี 2562 ถูกนำมาเผยแพร่ซ้ำช่วงใกล้วันเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569จะนับว่าเป็น Misleading Content ก็ได้ เพราะคำพูดของธนาธรถูกตัดทอนให้สั้นลงจนทำให้ผู้รับสารอาจไม่เข้าใจความหมายจริงๆ ที่เจ้าตัวต้องการอธิบาย แต่จะนับเป็น Manipulated Content ก็ได้เช่นกัน เพราะมีการตัดต่อภาพโดยระบุว่าธนาธรเป็นหัวหน้าพรรคประชาชน ทำให้เกิดความเข้าใจผิด เพราะในช่วงหาเสียงเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 หัวหน้าพรรคประชาชนคือ ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ
สุดท้าย “ที่น่าเป็นห่วงจริงๆ คือการมาของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพราะทำให้การสร้างเนื้อหาเท็จทำได้ง่ายและแนบเนียนขึ้น” ดังกรณีคลิปวิดีโอ ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ที่เคยให้สัมภาษณ์กับรายการของไทยรัฐในประเด็นชายแดนไทย – กัมพูชา ถูกนำไปใช้เป็นต้นแบบทำคลิปปลอมให้เหมือนว่าเจ้าตัวระบุพรรคประชาชนมีนโยบายให้แรงงานต่างด้าวมีสิทธิเทียบเท่าคนไทย หรือกรณีภาพ อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ถูกตัดต่อเป็นภาพสวมเสื้อสีส้มซึ่งเป็นสีของพรรคประชาชน และลาออกจากพรรคภูมิใจไทยแล้ว
ซึ่งการตรวจสอบข้อเท็จจริงของทั้ง 2 กรณีนี้ทำได้ค่อนข้างยาก อย่างคลิปปลอมของหัวหน้าพรรคประชาชน ต้องอาศัยการสังเกตสิ่งผิดปกติที่พอจะมองเห็นได้โดยเทียบกับคลิปจริงจากไทยรัฐนอกจากนั้นยังต้องตรวจสอบกับบริบทอื่นๆ โดยรอบ เช่น เว็บไซต์ของพรรคประชาชนที่ไม่มีนโยบายดังกล่าวปรากฏ เช่นเดียวกับภาพอนุทินสวมเสื้อสีส้ม นอกจากภาพต้นฉบับที่เจ้าตัวสวมเสื้อสีน้ำเงินแล้ว ยังต้องเทียบกับช่วงเวลา โดยภาพปลอมถูกเผยแพร่วันที่ 2 ก.พ. 2569 อ้างว่าอนุทินลาออกจากพรรคภูมิใจไทย แต่ยังมีรายงานข่าวทั้งจากพรรคภูมิใจไทยและสำนักข่างอื่นๆ อีกหลายแห่ง ที่ระบุว่าวันที่ 3 ก.พ. 2569 อนุทินยังไปช่วยผู้สมัคร สส. ของพรรคภูมิใจไทยหาเสียงในพื้นที่ จ.นนทบุรี
นี่คือ “โจทย์ใหญ่” ท้าทายการตรวจสอบข้อเท็จจริงเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะการที่ AI ถูกพัฒนาให้ผลิตเนื้อหาได้เหมือนกับของจริงมากขึ้นเรื่อยๆ อีกทั้งแม้ผู้พัฒนา AI จะพยายามวางแนวทางป้องกันอย่างการใส่ลายน้ำให้เห็นชัดๆ ว่าเป็นภาพหรือคลิปวิดีโอที่สร้างด้วย AI แต่ในความเป็นจริงก็พบเว็บไซต์จำนวนไม่น้อยที่อำนวยความสะดวกในการลบลายน้ำออก ทำให้การแยกแยะ “จริง – ลวง” แทบจะเป็นไปไม่ได้สำหรับประชาชนทั่วไป ซึ่งนั่นหมายถึงความเสี่ยงที่ผลการเลือกตั้งจะออกมาอย่างไม่บริสุทธิ์ยุติธรรมจากความเข้าใจผิดของผู้ลงคะแนน!!!
-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-
อ้างอิง
https://blog.cofact.org/th/7informatiindisorder69/ (รู้จัก!7 ประเภทข่าวลวง (Information Disorder) ตามเกณฑ์ของ First Draft News : Cofact 3 ก.พ. 2569)
https://firstdraftnews.org/long-form-article/understanding-information-disorder/ (Understanding Information disorder : First Draft News 22 ก.ย. 2563)
https://www.thairath.co.th/news/politic/2890600 (“แพทองธาร ชินวัตร” ประกาศลาออกหัวหน้าพรรคเพื่อไทยแล้ว ยันยังเป็นสมาชิก : ไทยรัฐ 22 ต.ค. 2568)
https://blog.cofact.org/th/reort6998/ (จากไทยรักไทยถึงเพื่อไทย! ข้อกล่าวหาโยง‘ขายชาติ’ศาลตัดสินอย่างไรบ้าง? : โคแฟค 26 ม.ค. 2569)
https://www.bbc.com/thai/articles/czxkwqrn5rro (“ยกเครื่องพรรค พท. ไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นทางที่จำเป็นต้องเดิน” จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ หน.พรรคเพื่อไทยคนใหม่ : BBC ไทย 31 ต.ค. 2568)
https://election.ptp.or.th/party-list (ผู้สมัคร สส. แบบบัญชีรายชื่อ ในการเลือกตั้ง 2569 : เว็บไซต์พรรคเพื่อไทย)
https://www.vote62.com/69/party/เพื่อไทย
https://election.ptp.or.th/constituency (ผู้สมัคร สส.แบบแบ่งเขต ในการเลือกตั้ง 2569 : เว็บไซต์พรรคเพื่อไทย)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-pheuthai-25122025/ (ผู้ใช้เฟซบุ๊ก-X เผยแพร่เนื้อหาที่สร้างความเข้าใจคลาดเคลื่อนต่อ “นโยบายล้างหนี้” ของพรรคเพื่อไทย : โคแฟค 25 ธ.ค. 2568)
https://www.youtube.com/watch?v=WHYuvUyxTyg (เปิดวิสัยทัศน์ผู้ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีของพรรคเพื่อไทย : พรรคเพื่อไทย 16 ธ.ค. 2568)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-wiroj-15012026/ (ภาพ “วิโรจน์” ถูกตัดต่อใส่ข้อความเท็จ ถูกนำกลับมาเผยแพร่อีกครั้งช่วงนับถอยหลังเลือกตั้ง 8 ก.พ. : โคแฟค 15 ม.ค. 2569)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-thanathorn-quote-03022026/ (คำให้สัมภาษณ์ของ “ธนาธร” เรื่องการอุปถัมภ์ศาสนาพุทธถูกนำมาตัดทอน-บิดเบือนให้เกิดความเข้าใจผิด : โคแฟค 3 ก.พ. 2569)
https://web.facebook.com/photo/?fbid=1513660635431113&set=a.222431017176628 (อ่านบทสัมภาษณ์ทั้งหมดแบบไม่ตัดตอน จากปากของ ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ : GM Live 22 มี.ค. 2562)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-sso-10022026/ (คลิป “ณัฐพงษ์” ระบุพรรคประชาชนมีนโยบายให้แรงงานต่างด้าวเป็นบอร์ดประกันสังคม เป็นคลิปที่ใช้ AI ดัดแปลงภาพและเนื้อหา : โคแฟค 10 ก.พ. 2569)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-pheu-thai-02022026/ (ภาพคอนเสิร์ต “เลดี้กาก้า” ในบราซิล ถูกนำมาอ้างเท็จว่าเป็นผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทยฟังปราศรัยที่พัทยา : โคแฟค 2 ก.พ. 2569)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-anutin-03022026/ (ภาพ “อนุทิน” จากเฟซบุ๊ก Anutin Charnvirakul ถูกตัดต่อใส่เสื้อสีส้ม-โพสต์ข้อความว่าลาออกจากภูมิใจไทย : โคแฟค 3 ก.พ. 2569)
https://election.bhumjaithai.com/news/113148 (ลุยตลาดเมืองนนท์ ชาวบ้านชื่นชมผลงาน : พรรคภูมิใจไทย 3 ก.พ. 2569)
https://www.thairath.co.th/news/politic/2911756 (“อนุทิน” เมิน “มาร์ค” เตือน กทม. กาน้ำเงินได้ส้ม มั่นใจไม่มีเหตุชายแดน 8 ก.พ. ได้เลือกตั้ง : ไทยรัฐ 3 ก.พ. 2569)
https://thestandard.co/anutin-campaign-nonthaburi-kanyaporn/ (เลือกตั้ง 2569 : อนุทิน ปั่นจักรยานหาเสียงเมืองนนท์ ช่วยกัญญาพร ชูผลงานไม่อ้อนขอคะแนน : The Standard 3 ก.พ. 2569)
https://x.com/onenews31/status/2018549778087617022 (เช้าวันนี้ (3 ก.พ.) นายอนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ลงพื้นที่ช่วย ผศ.ดร.สิริกัญญ์ อินทรประเสริฐ หรือ ดร.ปริ๊นซ์ ผู้สมัคร ส.ส.นนทบุรี เขต 3 เบอร์ 8 และผู้สมัครอีก 7 เขตหาเสียงช่วงโค้งสุดท้ายก่อนถึงวันเลือกตั้งที่จะมีขึ้นภายในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ : ช่อง ONE31 3 ก.พ. 2569)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-wiroj-15012026/ (ภาพ “วิโรจน์” ถูกตัดต่อใส่ข้อความเท็จ ถูกนำกลับมาเผยแพร่อีกครั้งช่วงนับถอยหลังเลือกตั้ง 8 ก.พ. : โคแฟค 15 ม.ค. 2569)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-thanathorn-quote-03022026/ (คำให้สัมภาษณ์ของ “ธนาธร” เรื่องการอุปถัมภ์ศาสนาพุทธถูกนำมาตัดทอน-บิดเบือนให้เกิดความเข้าใจผิด : โคแฟค 3 ก.พ. 2569)
https://web.facebook.com/photo/?fbid=1513660635431113&set=a.222431017176628 (อ่านบทสัมภาษณ์ทั้งหมดแบบไม่ตัดตอน จากปากของ ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ : GM Live 22 มี.ค. 2562)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-sso-10022026/ (คลิป “ณัฐพงษ์” ระบุพรรคประชาชนมีนโยบายให้แรงงานต่างด้าวเป็นบอร์ดประกันสังคม เป็นคลิปที่ใช้ AI ดัดแปลงภาพและเนื้อหา : โคแฟค 10 ก.พ. 2569)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-pheu-thai-02022026/ (ภาพคอนเสิร์ต “เลดี้กาก้า” ในบราซิล ถูกนำมาอ้างเท็จว่าเป็นผู้สนับสนุนพรรคเพื่อไทยฟังปราศรัยที่พัทยา : โคแฟค 2 ก.พ. 2569)
https://blog.cofact.org/th/political-fact-check-anutin-03022026/ (ภาพ “อนุทิน” จากเฟซบุ๊ก Anutin Charnvirakul ถูกตัดต่อใส่เสื้อสีส้ม-โพสต์ข้อความว่าลาออกจากภูมิใจไทย : โคแฟค 3 ก.พ. 2569)
https://election.bhumjaithai.com/news/113148 (ลุยตลาดเมืองนนท์ ชาวบ้านชื่นชมผลงาน : พรรคภูมิใจไทย 3 ก.พ. 2569)
https://www.thairath.co.th/news/politic/2911756 (“อนุทิน” เมิน “มาร์ค” เตือน กทม. กาน้ำเงินได้ส้ม มั่นใจไม่มีเหตุชายแดน 8 ก.พ. ได้เลือกตั้ง : ไทยรัฐ 3 ก.พ. 2569)
https://thestandard.co/anutin-campaign-nonthaburi-kanyaporn/ (เลือกตั้ง 2569 : อนุทิน ปั่นจักรยานหาเสียงเมืองนนท์ ช่วยกัญญาพร ชูผลงานไม่อ้อนขอคะแนน : The Standard 3 ก.พ. 2569)
https://x.com/onenews31/status/2018549778087617022 (เช้าวันนี้ (3 ก.พ.) นายอนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ลงพื้นที่ช่วย ผศ.ดร.สิริกัญญ์ อินทรประเสริฐ หรือ ดร.ปริ๊นซ์ ผู้สมัคร ส.ส.นนทบุรี เขต 3 เบอร์ 8 และผู้สมัครอีก 7 เขตหาเสียงช่วงโค้งสุดท้ายก่อนถึงวันเลือกตั้งที่จะมีขึ้นภายในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ : ช่อง ONE31 3 ก.พ. 2569)
